Zoeken

Overzicht van alle leerplannen met ondersteunend materiaal per leerplan.

Bronnen en materialen om verder te lezen en te verdiepen

Dezelfde principes, afgestemd op de ontwikkelleeftijd van leerlingen

Vandaag, 8 september, is het Dag van de Geletterdheid. Die dag staan we stil bij een belangrijke uitdaging: niet iedereen vindt, begrijpt of gebruikt informatie even vlot in het dagelijks leven. Geletterdheid gaat namelijk over veel meer dan lezen en schrijven alleen. Een verhaal begrijpen. Een instructie uitvoeren. Uitleggen hoe je tot een oplossing kwam. Informatie opzoeken en gebruiken. Je gedachten verwoorden en luisteren naar die van een ander. Van kleuterklas tot lagere school en gedurende hun hele leven gebruiken leerlingen Nederlands voortdurend om te begrijpen, te leren en te communiceren. Daarbij speelt woordenschat een belangrijke rol. Leerlingen hebben woorden en begrippen nodig om nieuwe kennis op te bouwen, verbanden te begrijpen en te verwoorden wat ze weten. Daarom ontwikkelden we een leerroute woordenschatdossier bij Op.stap, leerroutes voor iedereen. Het dossier helpt leraren om vanuit de leerplandoelen doelgericht te bepalen welke begrippen en welk Nederlands leerlingen nodig hebben en hoe ze die tijdens het leren kunnen ondersteunen en versterken. Het dossier bevat ook een uitbreiding voor leerlingen met een jonge ontwikkelleeftijd. Ontdek het woordenschatdossier.

Alle overzichten en materialen uit het dossier bij elkaar

Op donderdag 1 oktober organiseert het Vlaams Energiebedrijf (VEB) een fysiek event te Brussel. Tijdens dit event krijg je meer inzicht in het “Relightingproject”   van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) dat gerealiseerd werd via de raamovereenkomst van het VEB. Het event is gratis.

Sinds de uitbreiding van het flexi-jobstelsel naar alle privésectoren kunnen ook besturen in onderwijs flexi-jobbers inzetten voor contractuele functies (bijv. poets- en klusjespersoneel, toezichters, busbegeleiders). In onze mededeling met het overzicht van nieuwigheden voor het nieuwe schooljaar (verspreid via de Nieuwsbrief van 25 juni en 3 september) lichtten we deze regeling al toe. Alle informatie bundelen we nu ook blijvend onder ‘Personeelsbeleid’ in een afzonderlijk thema binnen ‘ ‘Loopbaan contractuelen’. Zo vind je de relevante informatie overzichtelijk op één plaats terug.

Begrippenlijsten en praktische handvatten voor gebruik in de klas

Om jou en je schoolteam te ondersteunen bij het uitwerken van kennisrijke thema’s ontwikkelden we de visual Opbouw van een kennisrijk thema en de placemat Kennisrijke thema's. Beide documenten horen samen: de visual biedt een helder overzicht van de opbouw, terwijl de placemat de verschillende bouwstenen verder toelicht en concrete aandachtspunten aanreikt. Om doelgericht te werken aan samenhang, aanbod, leerlussen, woordenschat, reflectie en monitoring binnen een kennisrijk thema kan je je laten inspireren door deze documenten. Daarnaast stellen we een ondersteunende presentatie ter beschikking. Deze presentatie kan je als directie, beleidsteam of lerarenteam gebruiken om samen de visie, de bouwstenen en de kwaliteitscriteria van kennisrijke thema’s te verkennen. In de sprekersnotities is extra achtergrondinformatie opgenomen die helpt om de materialen binnen het team toe te lichten en het gesprek hierover te begeleiden. Daarnaast bieden we je ook een lege template aan om mee aan de slag te gaan.  Ontdek de ondersteuningsmaterialen voor het kleuteronderwijs.

We plaatsten een nieuwe update van de Op.stap-leerplantool online. Met deze aanpassingen willen we de herkenbaarheid van de verschillende versies van Op.stap duidelijker maken en ook het gebruiksgemak verhogen.Het versienummer van de leerplantool is zichtbaar onder het logo (bijvoorbeeld V1.0). Bij meerdere versies kan je doorklikken om de wijzigingen te raadplegen. Het volledige versienummer zie je zowel in de hoofding van de leerplantool als op downloads naar PDF en DOCX.

Uit het internationale PISA-onderzoek van de OESO dat vandaag werd voorgesteld (PISA 2025), blijkt dat de prestaties van 15-jarige Vlaamse en Brusselse leerlingen blijven dalen in de domeinen wiskunde, leesvaardigheid en wetenschappen. Voor wiskunde en wetenschappen scoren onze Vlaamse leerlingen nog boven het OESO-gemiddelde, maar dat is niet voldoende. Het aandeel toppresteerders neemt af, terwijl het aandeel jongeren dat het basisniveau niet haalt, stijgt. Bovendien blijft de ongelijkheid: jongens en leerlingen met een migratieachtergrond of een andere thuistaal laten nog sterkere dalingen optekenen.  Het rapport toont ook aan dat driekwart van de leerlingen in het BSO (de huidige arbeidsmarktfinaliteit) het basisniveau voor lezen niet haalt, en dus volgens OESO niet volwaardig kan functioneren in de samenleving.  De kloof tussen leerlingen blijft, terwijl we juist terug willen naar het topniveau van twintig jaar geleden .

De opname van de startsessies (startmoment) Nederlands en communicatie, wiskunde, en wetenschap en techniek stellen we al op dinsdag 29 september ter beschikking via een Op.stap-nieuwsbrief (en niet op donderdag 1 oktober zoals eerder gecommuniceerd). Op deze manier kunnen scholen die op woensdag 30 september al een pedagogische studiedag gepland hebben, al gebruikmaken van de digitale sessies.

De opname van de startsessies (startmoment) Nederlands en communicatie, wiskunde, en wetenschap en techniek stellen we al op dinsdag 29 september ter beschikking via een Op.stap-nieuwsbrief (en niet op donderdag 1 oktober zoals eerder gecommuniceerd). Op deze manier kunnen scholen die op woensdag 30 september al een pedagogische studiedag gepland hebben, al gebruikmaken van de digitale sessies.

Vanuit het kennisschema bepaalt de leraar welke kennis, begrippen en school- en instructietaal centraal staan in de les. De effectieve didactiek biedt vervolgens het kader om deze doelgericht aan te bieden, te laten gebruiken en te verankeren. Rijke taal, passende taalsteun, woordopbouw en woordleerstrategieën ondersteunen de verdere opbouw van het kennisschema.

Het leerplan vormt het vertrekpunt voor de lesvoorbereiding. In drie stappen brengt de leraar in beeld wat leerlingen moeten leren, welke begrippen daarbij centraal staan en welke voorkennis nodig is. Ook bepaalt de leraar welke woorden en formuleringen in het Nederlands belangrijk zijn om de leerinhoud te begrijpen, erover na te denken en te communiceren. Een kennisschema helpt om deze elementen tijdens de voorbereiding met elkaar te verbinden.

De vorige onderdelen brachten de vertaalslag van leerplan naar klaspraktijk in beeld. Deze tegel biedt verdere achtergrond bij de keuzes en principes waarop die aanpak steunt.

Het volgende voorbeeld maakt zichtbaar hoe de volledige route van leerplan naar klaspraktijk eruitziet. De leraar vertrekt vanuit de leerplandoelen, selecteert de begrippen en bouwt een kennisschema op. Vanuit die voorbereiding krijgen kennis, begrippen en taal vervolgens een plaats binnen de verschillende fasen van effectieve didactiek.

Leerlingen hebben Nederlands nodig om leerinhouden te begrijpen, kennis op te bouwen en de leerplandoelen te bereiken. Dit dossier ondersteunt leraren om bewust en doelgericht om te gaan met de begrippen en het Nederlands die leerlingen daarvoor nodig hebben.

Het overzicht school- en instructietaal helpt om ook de woorden in beeld te brengen die leerlingen nodig hebben om instructies te begrijpen, over de leerinhoud na te denken en hun kennis te verwoorden.

Om je te inspireren voor de drie uur extra Nederlands hebben we bij het 'Inspirerend materiaal' vrijblijvend enkele suggesties uitgewerkt. Ga je liever met eigen materiaal aan de slag, dan kan deze checklist je helpen om na te gaan of het aanleunt bij onze visie op de verplichte remediëring.

Flexi-jobs voor contractueel pesoneel

De placemat geeft bijkomende duiding bij de verschillende bouwstenen van een kennisrijk thema en bevat concrete aandachtspunten voor de themaontwikkeling. De placemat is bedoeld om samen met de visual gelezen en besproken te worden.

Ondersteunende PowerPoint die kan worden gebruikt door directies, beleidsteams en lerarenteams om samen de visie, de bouwstenen en de kwaliteitscriteria van kennisrijke thema’s te verkennen. In de sprekersnotities is extra achtergrondinformatie opgenomen die helpt om de materialen binnen het team toe te lichten en het gesprek hierover te begeleiden.

Leeg sjabloon om een kennisrijk thema uit te werken.