Streven naar een beter welzijn op het werk voor alle medewerkers, houdt voor elke organisatie ook het uitwerken van een collectief re-integratiebeleid in. Het welslagen van een re-integratietraject hangt namelijk samen met een duurzaam collectief re-integratiebeleid. Meerdere actoren binnen de onderwijsinstelling zijn wezenlijk betrokken. Proactief handelen is de boodschap. Dat betekent dat elke onderwijsinstelling reflecteert over re-integratiesituaties en mogelijkheden om deze situaties optimaal te ondersteunen. Een vooraf uitgewerkt beleidskader zorgt ervoor dat individuele trajecten meer doeltreffend kunnen worden opgestart en uitgevoerd.

In deze optiek staat de ontwikkeling van een collectief re-integratiebeleid centraal. Het beleidsplan beoogt een toekomstgericht kader te bieden voor re-integratie in de organisatie, met als overkoepelend doel het bevorderen van duurzaam werk en het welzijn van alle medewerkers.

Dat beleid biedt een kader waarin visie, doelstellingen, rollen en verantwoordelijkheden worden vastgelegd. Het kan vertrekken van ervaringen en knelpunten in individuele trajecten om deze vervolgens te vertalen naar verbeteracties. Het collectieve re-integratiebeleid fungeert niet alleen als leidraad voor concrete trajecten, maar ook als hefboom voor een duurzaam personeelsbeleid en een breder preventie- en welzijnsbeleid binnen de organisatie. Bevindingen uit re-integratiedossiers kunnen immers wijzen op onderliggende risico’s, zoals psychosociale belasting, ergonomische knelpunten of veiligheidsrisico’s die een aangepaste aanpak vereisen.

Bestuur en directie ontwikkelen het collectief re-integratiebeleid in nauwe samenwerking met het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW), waarbij de interne preventieadviseur, en de preventieadviseur-arbeidsarts (PAAA) een centrale adviserende rol opnemen. Wanneer er geen comité aanwezig is, gebeurt het overleg volgens de wettelijke cascade en dus met de vakbondsafvaardiging (VA) of -als er geen VA is- rechtstreeks met de personeelsleden.

Hierna delen we het re-integratiebeleid op in enkele deelfases. Voor elke deelfase bieden we reflectievragen aan die de ontwikkeling van een beleidsplan kunnen schragen. Ter inspiratie hebben we gebruik gemaakt van de Checklists Re-integratie op het werk die ‘evidence-based’ door FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg zijn ontwikkeld. Omdat ze niet zijn afgestemd op de onderwijscontext, zorgen we voor een zinvolle vertaling van de inzichten voor onze sector.

Naast de reflectievragen per onderdeel, is het belangrijk om enkele algemene aandachtspunten mee te geven, zowel van toepassing op het preventieve als reactieve luik:
 

• Stimuleer een goede samenwerking tussen verschillende personen en diensten, zowel binnen als buiten de organisatie. Een re-integratiebeleid kan maar effectief zijn wanneer er voldoende samenwerking en informatiedeling plaatsvindt. 

• Creëer steeds een veilige omgeving voor het personeelslid.
  Houd contact vanuit verbinding.

• Blijf op de hoogte van alle wettelijke verplichtingen rond welzijn, preventie en re-integratie, o.a.
  • het RIT 3.0 verankerd in de Codex Welzijn op het werk
  • de terbeschikkingstelling wegens ziekte
  • de afschaffing van het ziektepensioen 

• Evalueer het re-integratiebeleid minstens jaarlijks in samenwerking met het CPBW. 

• Communiceer tijdig en transparant
  Zijn alle personeelsleden op de hoogte van
  • het collectief re-integratiebeleid?
  • de contactprocedure zoals vermeld in het arbeidsreglement (gesubsidieerd personeel en contractueel personeel)
  • de procedure rond ziektemelding?

• • de mogelijkheid om preventief (voor eventuele uitval) aangepast/ander werk of een aanpassing aan de werkpost te vragen?
  • de mogelijkheden rond re-integratie (vermindering volume, aangepast werk, ergonomische aanpassingen, …)?
  • de contactgegevens van interne en externe actoren (PAAA, …) 

• Respecteer ten allen tijde de privacy van het personeelslid en de wetgeving rond gegevensbescherming. Wees sereen en discreet.
  • Worden er gegevens verzameld in en uitgewisseld via beveiligde kanalen?
  • Hebben enkel de personeelsleden betrokken tot het re-integratieproces toegang tot de gegevens?
  • Wordt de rolverdeling tussen de verschillende actoren bij de verzameling en uitwisseling gerespecteerd (PAAA: centrale aanspreekpunt voor medische informatie - werkgever: enkel informatie die nodig is om het werk te organiseren)?
  • Worden in de interne systemen enkel die gegevens bewaard die strikt nodig zijn & voor de duurtijd dat ze noodzakelijk zijn?
  • Is het voor het betrokken personeelslid duidelijk welke gegevens verwerkt worden maar ook hoe zijn/haar gegevens verwerkt worden? Via welk kanaal heb je hen geïnformeerd?

Preventie is cruciaal om frequente of langdurige arbeidsongeschiktheid te voorkomen.

Bij dit onderdeel hou je best rekening met volgende reflectievragen: 
 
Risico-analyse psychosociaal welzijn (PSW) met medewerking van de personeelsleden
 

• Ben je op de hoogte van de WellBE welzijnsbevraging van Katholiek onderwijs Vlaanderen?
• Worden de resultaten van de welzijnsbevraging gepast geanalyseerd?
• Is er op directie- en bestuursniveau een bespreking van de resultaten van de risico-analyse/welzijnsbevraging?
• Worden de resultaten aangevuld en gedocumenteerd via discussiegroepen?
• Worden de resultaten teruggekoppeld naar het personeel?
• Worden op basis van de risicoanalyses/welzijnsbevraging beleidsprioriteiten met duidelijke doelen en eraan gekoppelde actieplannen bepaald?
• Worden deze beleidsprioriteiten opgevolgd en bijgestuurd waar nodig?

Betrokkenheid van medewerkers

• Ga jij als directeur/bestuurder genoeg in overleg met je personeelsleden?
• Is er een goede werksfeer op school?
• Kan je de signalen van stress of de symptomen van een burn-out bij je personeelsleden herkennen?
• Worden de klachten of gemelde problemen m.b.t. de 5 A’s (arbeidsomstandigheden, arbeidsorganisatie, arbeidsvoorwaarden, arbeidsinhoud en arbeidsrelaties) gebruikt om na te denken over preventiemaatregelen?
• Worden de personeelsleden betrokken bij het bepalen van preventiemaatregelen?
• Worden alle geledingen (bestuur, directie, middenkader, personeelsleden, …) gesensibiliseerd over het welzijnsbeleid?
• Zijn personeelsleden ervan op de hoogte dat ze preventief de vraag mogen stellen tot aangepast/ander werk of aanpassing van de werkpost en op welke manier dat moet gebeuren?

Betrokkenheid van interne en externe preventieadviseurs

• Wordt de expertise van de preventieadviseurs ingezet waar nodig?
• Is er een goed contact met de arbeidsarts (PAAA) en andere preventieadviseurs (bijvoorbeeld in ergonomie of psychosociale aspecten)?
• Worden de preventieadviseurs actief betrokken bij het beleid?
• Zijn de preventieadviseurs op de hoogte van de schoolwerking- en organisatie? Kunnen deze bijvoorbeeld de werkplaats bezoeken?
• Doen de preventieadviseurs aanbevelingen? Zoja, worden die effectief opgevolgd?

Een re-integratiebeleid omvat verschillende onderdelen. Elk van deze onderdelen omschrijft een periode of tijdstip. Scholen hebben de vrijheid om elk onderdeel in te vullen zoals zij wenselijk achten. We geven graag reflectievragen mee om per onderdeel gericht aan de slag te kunnen gaan.

We onderscheiden de volgende vijf onderdelen