De Welzijnswet verplicht de werkgever om op geregelde tijdstippen het welbevinden bij zijn werknemers te bevragen door het uitvoeren van een risicoanalyse. Katholiek Onderwijs Vlaanderen wil scholen sensibiliseren en ondersteunen om werk te maken van een geïntegreerd welzijnsbeleid en ontwikkelde daarvoor het instrument 'wellbe.vlaanderen' dat nu online beschikbaar is.
Om zelf aan de slag te gaan, is het aan te raden om eerst de vorming te volgen. De vorming richt zich tot besturen, directeurs en preventieadviseurs. Ook begeleiders zijn welkom. Schrijf je in en maak werk van een risicoanalyse van het psychosociaal welbevinden bij jou op school.
Met al je vragen kun je terecht bij wellbe@katholiekonderwijs.vlaanderen.
Om op een efficiënte manier aan de slag te gaan met WellBE, is het nuttig om in vier fases te werk te gaan:
Verschillende partijen in de onderwijsinstelling kunnen voorstellen om een risicoanalyse psychosociale risico’s af te nemen: directeur, preventieadviseur, bestuursorgaan, CPBW, personeel, … De werkgever (schoolbestuur) geeft het fiat om van start te gaan met de analyse en informeert de preventieadviseur psychosociale aspecten. Deze kan advies verlenen over de te gebruiken risicoanalyse.
Vervolgens wordt de beslissing gecommuniceerd aan het personeel. Hierbij kan je best communiceren over de keuze van risicoanalyse-methode en duiden wat de bedoeling is van de bevraging. Het is ook zinvol te verduidelijken dat de anonimiteit gegarandeerd is en hoe je met de resultaten aan de slag zal gaan. Hoe beter je het personeel op voorhand informeert, hoe groter de kans op een hoge responsiviteit. Je kan voor deze communicatie de introductiepresentatie gebruiken. De preventieadviseur vindt die presentatie terug onder het vraagteken op de startpagina van Wellbe.
Vergeet niet om personeelsleden warm te maken om deel uit te maken van de interne werkgroep. Het is daarbij belangrijk dat de werkgroep een doordachte samenstelling heeft met aandacht voor de complementariteit, gezien de prominente rol die deze werkgroep opneemt in het proces. Hieronder vind je een document met een overzicht van de verwachtingen, rol, samenstelling en opdrachten van de interne werkgroep.
Tenslotte is het van belang erop te wijzen dat de gebruikte terminologie in de stellingen van WellBE is gebaseerd op een eenvoudige schoolstructuur. Er wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van termen zoals ‘de directeur’ of ‘leerlingen’. Het is mogelijk dat jullie school een andere structuur hanteert met bijvoorbeeld een middenkader. In dat geval is de directe leidinggevende mogelijks niet de directeur. Ook internaten en centra voor volwassenenonderwijs gebruiken andere terminologie. In die gevallen kan het zinvol zijn het personeel hier op voorhand op te wijzen en afspraken te maken rond interpretatie van bepaalde termen. Je kan bij het versturen van de uitnodiging hier ook nog eens extra op wijzen. Als er tijdens het invullen toch nog iets verwarrend of onduidelijk zou zijn, adviseer je de personeelsleden best om ‘niet van toepassing’ aan te klikken. Zo beïnvloedt hun mogelijks afwijkende interpretatie de resultaten niet.
De preventieadviseur voert de praktische afname van de WellBE-bevraging uit. Enkel personen die bij ons geregistreerd staan als preventieadviseur kunnen inloggen in het online platform. De preventieadviseur voert de bevraging uit zoals de werkgroep heeft bepaald en doet daarna een terugkoppeling naar de werkgroep van de uitgevoerde stappen.
In de opleiding of de ingesproken presentatie gaan we in op de technische aspecten van de tool, zodat de preventieadviseur vlot aan de slag kan. We raden daarom aan de opleiding vooraf te volgen of de ingesproken presentatie vooraf te beluisteren.
De preventieadviseur heeft toegang tot het online platform. Nadat de termijn is verstreken om de WellBE-bevraging in te vullen, vind je in de tool twee dashboards terug. Het dashboard beleid deelt de stellingen in op basis van de 5A’s. Het ordent binnen elke categorie de resultaten van minder goed naar goed. Het dashboard team ordent alle stellingen van goed naar minder goed zonder indeling in de 5 A’s.
Je kan bij elk dashboard zowel een rapport opvragen met 'huidige situatie' als een rapport met ‘wens tot actie’. Het rapport 'huidige situatie' geeft een beeld van hoe de personeelsleden de situatie ervaren op het moment van invullen. Daarnaast toont het rapport ‘wens tot actie’ op welke punten de personeelsleden hebben aangegeven dat ze ook verandering willen. Dat kan nuttige informatie zijn, bijvoorbeeld als je prioritaire acties wil bepalen.
De rapporten zelf vormen een goede basis, maar het is belangrijk dat ze ook verwerkt worden in een analyse om te kunnen terugkoppelen aan alle betrokkenen. Een analyse van de resultaten zal een duidelijker beeld geven dan de loutere voorstelling van de ruwe data. Dergelijke analyse maak je niet alleen, maar is een 'samen'-verhaal.
De interne werkgroep maakt een eerste analyse van de resultaten. Deze resultaten kunnen soms confronterend zijn. Dat kan een drempel vormen voor directies en beleid om werknemers actief te betrekken bij het analyseren van de resultaten en het opstellen van het actieplan. Maar door dit met een werkgroep aan te pakken, creëer je een veilig platform om ook delicate punten tussen leidinggevende en werknemers aan te kaarten en een gepaste werkvorm te vinden om verdere dialoog constructief te laten doorlopen. Je kan ook de inbreng van de preventieadviseur psychosociale aspecten vragen. We stellen voor de analyse een sjabloon ter beschikking in PPT-vorm als voorbeeld. Hiermee kun je dan op een transparante manier de resultaten terugkoppelen aan bestuur, directies en personeelsleden.
De WellBE-bevraging is een kwantitatieve risicoanalyse. Dat betekent dat werknemers identieke vragen en antwoordmogelijkheden krijgen. Op die manier krijg je resultaten uitgedrukt in percentages en heb je een interne vergelijkingsmogelijkheid met vorige resultaten. De andere kant van het verhaal is dat in je resultaten soms de nodige nuance of detail nog ontbreekt. Dat is eigen aan een kwantitatieve methode van risicoanalyse. Je kan er gemakkelijk signalen mee opvangen, maar je hebt daarom niet altijd zicht op de precieze, onderliggende bezorgdheden.
Als je de resultaten bepaalde bezorgdheden signaleren, is het belangrijk om over die onderwerpen bijvragen te stellen. Dat kan op verschillende manieren en is afhankelijk van het domein en de doelgroep waarin de signalen zich voordoen. Denk aan een aantal verduidelijkende (anonieme) vragen via digitale weg of op een personeelsvergadering of in een beperktere bijeenkomst.
Tenslotte koppel je terug aan het personeel, het CPBW, het bestuur en directieleden.
Meer info vind je hier.
