50
Kwaliteitsvol evalueren in het vak geschiedenis
Ook in het vak geschiedenis maakt evalautie van de leerplandoelen een deel van onze onderwijstijd uit. Om deze evaluaties te kunnen gebruiken om, waar nodig, het leerproces van de leerling bij te sturen, is het belangrijk dat deze examens kwaliteitsvol zijn opgesteld. Maar wat betekent dit nu concreet voor het vak geschiedenis?
Gametrailers in de les geschiedenis: geen speeltijd, wel historisch denken
Historische videogames kunnen leerlingen motiveren, maar een volledig spel aankopen, installeren en spelen vraagt vaak meer tijd, middelen en technische ondersteuning dan realistisch is. Gelukkig hoeft dat ook niet.
De tweekleurentoets
"Mag ik mijn cursus gebruiken?" Het is een vraag die elke leraar kent wanneer er een evaluatie start. Meestal volgt een vriendelijk maar beslist "nee". Toetsen moeten immers meten wat leerlingen kennen zonder hulpmiddelen, tenzij vooraf duidelijk afgesproken is dat het een open-boekevaluatie betreft.
Maar wat als we die logica even omdraaien?
Maar wat als we die logica even omdraaien?
Krachtlijn 2 in de kijker: een historisch referentiekader opbouwen
Elke leraar geschiedenis staat regelmatig voor dezelfde vraag: welke thema’s zal ik dit schooljaar gebruiken om leerlingen tot historisch denken te laten komen?
Virtual Reality in de les geschiedenis: de implementatie van nieuwe technologie
In steeds meer scholen kunnen leerkrachten gebruik maken van VR-brillen. Deze worden vaak gebruikt voor nijverheidsvakken, maar ook voor het vak geschiedenis kunnen VR-brillen ingezet worden. Virtual Reality (VR) is een technologie waarbij gebruikers via een headset ondergedompeld worden in een digitale, driedimensionale omgeving waarin ze kunnen rondkijken, zich verplaatsen en vaak ook interageren. Dit biedt kansen, maar stelt leraren tegelijk voor nieuwe didactische keuzes.
Confronterende uitspraken in de klas? Link met GFL en leerplan
Leerlingen zeggen wat ze denken en dit doen ze niet altijd met de nodige zin voor nuance. Soms is het ook eigen aan tieners om leraren uit te dagen met bepaalde uitspraken of ander provocerend gedrag. De geschiedenisles, al dan niet bij heikele thema’s, geeft veel stof tot ongenuanceerde uitspraken. Maar het schept ook kansen om hier mee om te gaan, om verschillende perspectieven binnen te brengen, om onze leerlingen met een open en kritische blik te leren kijken naar de wereld rondom zich. In onze leerplannen lenen veel leerplandoelen zich tot kritische reflectie.
Meer dan een uitstap: krachtig leren tijdens museumbezoeken en excursies
Een museumbezoek of excursie buiten de klas wordt in het geschiedenisonderwijs vaak gezien als een verrijking. Het verkleinen van de afstand tussen het verleden en de leerling vergroot de betrokkenheid. Toch schuilt daar meteen ook een valkuil: zonder doordachte didactische aanpak blijft het bij kijken in plaats van leren. Hoe maak je van erfgoededucatie een krachtige leerervaring waarin historisch denken centraal staat?
Omgaan met polarisering, conflict en meerstemmigheid in de klas. Hoe doe je dat?
In een wereld die steeds verder polariseert, sijpelen de effecten daarvan regelmatig door tot in de klas. Het vak geschiedenis is één van die vakken waarbij leerlingen het al eens oneens kunnen zijn met elkaar of met de wetenschappelijke consensus. Omdat we deze gesprekken niet uit de weg willen gaan, ontwikkelde het Vlaams Vredesinstituut drie nieuwe praktijkgidsen rond polarisering, conflict en meerstemmigheid.
Krachtlijn 1: Historische vraagstelling ontwikkelen
Het vertrekpunt van historisch denken is steeds de historische vraag. Heel wat van onze leerplandoelen in krachtlijn 3 en 4 gebruiken de historische vraag daardoor als vertrekpunt.
Historische kaarten in de geschiedenisles
Een historische kaart is een belangrijke bron van historische informatie, een noodzakelijke schakel in het historisch denken. Hoe gebruik je historische kaarten tijdens de geschiedenisles? Hoe leer je leerlingen om te gaan met historisch kaartmateriaal? Waar vind je historische kaarten?
Van bron tot bewustzijn: hoe leraarinterventies historisch denken sturen
Hoe krijgen we leerlingen zover dat ze niet alleen weten wat er gebeurd is in het verleden, maar ook komen tot historisch bewustzijn? De Deense onderzoeker Heidi Eskelund Knudsen laat in haar studie zien dat dit proces sterk afhangt van hoe wij als leraar onze lessen ontwerpen én bijsturen tijdens het leerproces.
Op basis van het onderzoek van Heidi Eskelund Knudsen (2020)
Op basis van het onderzoek van Heidi Eskelund Knudsen (2020)
Doelgericht werken in de geschiedenisles
Uit verschillende wetenschapsvelden weten we steeds beter hoe leren werkt en welke strategieën de leerlingen ondersteunen bij het leren. In de interactieve visual effectieve didactiek of lessen met effect vind je een handig overzicht over de didactische strategieën die effectief blijken te zijn.
GFL-doelen rond leren leren bereiken én leerplandoelen geschiedenis
GFL-doelen rond leren leren bereiken én leerplandoelen geschiedenis, sla twee vliegen in één klap met de leerfiches! Deze fiches bieden een ideaal ondersteuningsmiddel voor jou als leraar om in te zetten op de GFL-doelen rond leren leren in jouw geschiedenisles.
Differentiatie in het vak geschiedenis
Ook van leraren geschiedenis wordt verwacht dat ze differentiëren. Maar door ons grote aantal leerlingen en beperkte lestijd is dit niet altijd vanzelfsprekend. Daarom werkten we enkele mogelijkheden uit waarmee jullie aan de slag kunnen gaan in jullie klassen.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel K5
De leerlingen geven gelijkenissen en verschillen aan tussen actuele en historische fenomenen uit de bestudeerde periodes.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel K4
De leerlingen leggen betekenissen uit die zij zelf en anderen geven aan historische fenomenen uit de prehistorie, het oude nabije oosten en de klassieke oudheid.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel 23
De leerlingen lichten hun eigen verantwoordelijkheid binnen de democratische rechtsstaat toe.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel 21
De leerlingen lichten de betekenis toe van de democratische rechtsstaat.
Inspiratiebundel Modelexcursie Gallo-Romeins Tienen (9 mei 2025)
Op 9 mei 2025 gingen we samen met leraren op pad langs enkele Gallo-Romeinse overblijfselen in Vlaams-Brabant. Voor de modelexcursie hebben we een bundel samengesteld. Daarin vind je mogelijkheden om in het museum en op de archeologische sites de leerlingen te activeren. Daarnaast reiken we ook inhoudelijke verwerkingsopdrachten aan, zowel voor geschiedenis als voor klassieke talen.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel 22
De leerlingen lichten de principes en de werking van de democratische rechtsstaat toe.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel 20
De leerlingen lichten de invloed toe van de eigen standplaatsgebondenheid op historische beeldvorming.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel 19
De leerlingen illustreren hoe mythevorming over historische fenomenen historische beeldvorming vervormt.
Krachtlijn 5 - Leerplandoel 18
De leerlingen lichten het onderscheid toe tussen verleden en geschiedenis.
Krachtlijn 4 - Leerplandoel K3
Leerplandoel K3: De leerlingen evalueren historische beeldvorming
Krachtlijn 4 - Leerplandoel 17
De leerlingen beantwoorden een historische vraag aan de hand van historische bronnen met betrekking tot de bestudeerde periodes en historische redeneerwijzen.
Krachtlijn 4 - Leerplandoel 16
De leerlingen selecteren informatie uit een tijdlijn en een historische kaart om een historische vraag te beantwoorden.
Krachtlijn 4 - Leerplandoel 15
De leerlingen benoemen in een historische beeldvorming historische redeneerwijzen
Krachtlijn 3 - Leerplandoel 14
De leerlingen vergelijken historische bronnen met betrekking tot de bestudeerde periodes in functie van een historische vraag.
Krachtlijn 3 - Leerplandoel 13
De leerlingen leiden informatie af uit een historische bron om een historische vraag te beantwoorden, rekening houdend met het redeneren over historische bronnen.
Krachtlijn 3 - Leerplandoel K2
De leerlingen beoordelen de representativiteit van historische bronnen om een historische vraag te beantwoorden.
30 van 50
