Oprichting en beheer (bu)so

Oprichting

sla link op in klembord

Beslissing of overeenkomst?

sla link op in klembord

Een scholengemeenschap is een samenwerkingsverband tussen scholen. Als de scholen van de scholengemeenschap tot éénzelfde schoolbestuur behoren, wordt de scholengemeenschap gevormd ‘bij beslissing’ van het schoolbestuur.

Als de scholen van de scholengemeenschap tot verschillende schoolbesturen behoren, wordt ze gevormd 'bij schriftelijke overeenkomst' tussen die besturen.

Die beslissing of overeenkomst regelt de organisatie en de werking van de scholengemeenschap.

De schoolbesturen kiezen in de overeenkomst ook of zij de scholengemeenschap al dan niet de rechtsvorm van vzw geven. Wij stelden voor de besturen verschillende voorbeeldovereenkomsten op en ook een voorstel van beslissing - zie Documenten.

Duur van de beslissing of overeenkomst

sla link op in klembord

Vanaf 1 september 2020 treedt de beslissing of overeenkomst in werking op 1 september en geldt ze telkens voor een periode van zes schooljaren. De beslissing of overeenkomst wordt telkens van rechtswege verlengd voor een zelfde periode van zes schooljaren op voorwaarde dat:

  • De scholengemeenschap nog steeds aan de criteria om een scholengemeenschap te vormen beantwoordt.
  • Er geen beslissing of overeenkomst is om de scholengemeenschap te wijzigen of niet te verlengen.
  • De samenstelling van de scholengemeenschap ongewijzigd blijft.
  • Geen enkel schoolbestuur voor 1 mei voorafgaand aan de start van een periode van zes schooljaren aan de andere schoolbesturen meldt dat ze de overeenkomst niet wil verlengen.

Beslissingen of overeenkomsten die pas in werking treden in de loop van de periode van zes schooljaren, eindigen ook op het einde van de zes schooljaren in kwestie. Een scholengemeenschap die gevormd wordt op 1 september 2022, zal dus ook tot 31 augustus 2026 lopen. De beslissing of overeenkomst kan op dat ogenblik wel van rechtswege verlengd worden voor een nieuwe periode van zes schooljaren.

Scholengemeenschappen die al bestaan op 31 augustus 2020 en die aan de voorwaarden hierboven voldoen, kunnen ook op 1 september 2020 van rechtswege worden verlengd. Niettemin vraagt Katholiek Onderwijs Vlaanderen aan alle scholengemeenschappen om een aanvraag in te dienen tegen 30 november 2019. Ook AgODi vraagt aan alle scholengemeenschappen, zowel de nieuwe als diegene die van rechtswege verlengd kunnen worden, om hun samenstelling mee te delen voor 31 maart 2020. Zie Planningsprocedure.

In- of uitstappen tijdens de zesjarige periode?

sla link op in klembord

Hoewel de scholengemeenschappen telkens voor een periode van zes schooljaren gevormd worden, bestaat er toch een mogelijkheid voor scholen om tijdens die periode in- of uit te stappen.

Instap

sla link op in klembord

Een school kan instappen in een scholengemeenschap tijdens de zesjarige periode. Het is belangrijk dat scholengemeenschappen daar duidelijke afspraken over maken: welke scholen kunnen instappen? En onder welke voorwaarden?

In onze voorbeelden van samenwerkingsovereenkomsten, pleiten wij er voor dat het CASS (Comité van Afgevaardigden Schoolbesturen Scholengemeenschap) unaniem akkoord gaat met de instap van een nieuwe school. Schoolbesturen kunnen er uiteraard voor kiezen om daar soepeler mee om te springen en vrede nemen met een gewone of 2/3 meerderheid. De instap van de school gaat in op 1 september volgend op de beslissing van het CASS.

Uitstap

sla link op in klembord

Een goede werking van een scholengemeenschap veronderstelt een zekere stabiliteit en continuïteit. Vandaar dat een school maar uit een scholengemeenschap kan stappen in twee uitzonderlijke gevallen:

  • De scholengemeenschap telt op 1 februari van het voorgaande schooljaar minder dan 900 regelmatige leerlingen.
  • De school wordt overgenomen door een schoolbestuur van een ander onderwijsnet. Bijkomend legt de decreetgever de voorwaarde op dat alle schoolbesturen die tot de scholengemeenschap behoren met die uitstap akkoord moeten gaan.

Vzw of feitelijke vereniging?

sla link op in klembord

Kiezen

sla link op in klembord

Een vzw biedt meer rechtszekerheid en is vooral interessant als je als vereniging:

  • vaak overeenkomsten met financiële engagementen afsluit;
  • onroerende goederen wil aanschaffen;
  • subsidies wil krijgen – de overheid stelt vaak het vzw-statuut als subsidievoorwaarde;
  • schenkingen of legaten wil ontvangen – kan enkel als de organisatie een rechtspersoonlijkheid heeft;
  • personeel in dienst wil nemen.

Als je van plan bent om één of meerdere van die zaken effectief op te nemen als scholengemeenschap, dan raden wij aan om een vzw op te richten. Indien niet, zou je kunnen overwegen om een functionele samenwerkingsovereenkomst op te stellen. 

Wij werkten zowel samenwerkingsovereenkomsten voor scholengemeenschappen 'feitelijke verenigingen' als voor scholengemeenschappen 'vzw's' uit. Ook stelden we een voorbeeld van statuten voor een vzw-scholengemeenschap op.

Samenwerkingsovereenkomst

sla link op in klembord

Indien er meerdere schoolbesturen bij een scholengemeenschap betrokken zijn, sluiten zij een schriftelijke samenwerkingsovereenkomst af.

Als de besturen ervoor opteren om voor de scholengemeenschap een aparte rechtspersoon op te richten (bijvoorbeeld een vzw), dan spreken we over een structurele samenwerkingsovereenkomst.

Indien zij daar niet voor opteren, spreken we over een functionele samenwerkingsovereenkomst. De scholengemeenschap is dan een feitelijke vereniging.

Beheer

sla link op in klembord

CASS

sla link op in klembord

De scholengemeenschap wordt bestuurd door een comité van afgevaardigden gemandateerd door de schoolbesturen van de scholengemeenschap, afgekort het CASS. Hoe het CASS wordt samengesteld, is uiteraard de vrije keuze van de betrokken besturen.

Wij suggereren om het aantal afgevaardigden waarop elk schoolbestuur recht heeft te berekenen in verhouding tot het aantal leerlingen. Het getuigt in ieder geval van goed bestuur indien ieder schoolbestuur met één of meerdere scholen in de scholengemeenschap ten minste één vertegenwoordiger in het CASS heeft.

De werking, de interne taakverdeling, de wijze van vergaderen en beslissen van het CASS leg je best vast in een intern reglement..

Beheer bevoegdheden

sla link op in klembord

Decretale bevoegdheden

sla link op in klembord

De overheid heeft een aantal specifieke bevoegdheden toegekend aan de scholengemeenschappen.

Andere bevoegdheden

sla link op in klembord

Naast die decretaal opgelegde bevoegdheden kunnen schoolbesturen er uiteraard voor kiezen om nog meer bevoegdheden toe te kennen aan de scholengemeenschap. Wij denken bijvoorbeeld aan het organiseren van een gemeenschappelijk aankoopbeleid of het organiseren van nascholingen. Ook kan de scholengemeenschap de bevoegdheid krijgen om de communicatie te voeren over het studieaanbod in haar scholen.

Een meer diepgaande en inhoudelijke samenwerking tussen de scholen en hun besturen kan het opnemen van de verantwoordelijkheid voor het katholiek onderwijs in de regio alleen maar ten goede komen.

Alle extra bevoegdheden die de besturen toekennen aan de scholengemeenschap, moeten opgenomen worden in de overeenkomst tussen besturen.

Schoolbesturen die willen nadenken over de inhoudelijke invulling en het proces naar één scholengemeenschap stapsgewijs aanpakken, kunnen gebruik maken van het model van intentieverklaring.

Het bestuur heef twee mogelijkheden om die bevoegdheden te beheren:

  • Geen overdracht van beheer naar de scholengemeenschap;
  • Wel overdracht van beheer naar de scholengemeenschap.

Geen overdracht van beheer naar de scholengemeenschap

sla link op in klembord

Indien de schoolbesturen kiezen voor deze formule, dan blijft de scholengemeenschap onder de volledige verantwoordelijkheid en onder het hiërarchisch toezicht van de schoolbesturen ressorteren. De scholengemeenschap stelt dan afspraken voor en legt deze ter beslissing en bekrachtiging voor aan de schoolbesturen.

Wij raden de schoolbesturen aan om de mandatering van één van hun leden naar het CASS expliciet op te nemen in de notulen van een vergadering van hun raad van bestuur:

Voorbeeld van formulering: "Wij treden toe tot de scholengemeenschap [naam van de scholengemeenschap] met ingang van [datum] en wij mandateren [voornaam en naam van de persoon] om namens ons schoolbestuur in het CASS van de scholengemeenschap te zetelen."

Wel overdracht van beheer naar de scholengemeenschap

sla link op in klembord

Overdracht van beheer betekent dat de scholengemeenschap zelf (het CASS) de beslissingen neemt over de betreffende bevoegdheden. De schoolbesturen houden uiteraard wel toezicht over de overgedragen bevoegdheden.

Als de schoolbesturen er voor kiezen om bepaalde bevoegdheden over te dragen naar de scholengemeenschap, dan moet dit opgenomen worden in de samenwerkingsovereenkomst. Dit geldt zowel voor de decretale bevoegdheden als voor de (eventueel) extra toegekende bevoegdheden.

Merk op dat alleen de bevoegdheden die niet tot 'het wezen' van de schoolbesturen behoren, kunnen overgedragen worden. Op de themapagina 'Scholengemeenschap secundair onderwijs Bevoegdheden' vind je welke bevoegdheden al dan niet kunnen overgedragen worden.

Wij raden de schoolbesturen aan om, naast de mandatering van één van hun leden naar het CASS, ook de overdracht van het beheer van één of meer bevoegdheden naar de scholengemeenschap expliciet op te nemen in de notulen van een vergadering van hun raad van bestuur.

Voorbeeld van formulering: "Wij treden toe tot de scholengemeenschap [naam van de scholengemeenschap] met ingang van [datum]. Wij dragen het beheer van de bevoegdheden zoals vastgelegd in artikel 5 van de samenwerkingsovereenkomst scholengemeenschap over naar de scholengemeenschap en wij mandateren [voornaam en naam van de persoon] om namens ons schoolbestuur in het CASS van de scholengemeenschap te zetelen."

Planningsprocedure

sla link op in klembord

Katholiek Onderwijs Vlaanderen

sla link op in klembord

Aanvraag

sla link op in klembord

Besturen die een scholengemeenschap wensen te vormen, dienen een aanvraag in bij de Katholiek Onderwijs Vlaanderen en bij de DPCC-so en dit vóór 30 november 2019. Zij gebruiken daarvoor het document dat ook aan AgODi bezorgd moet worden.

Scholengemeenschappen die van samenstelling wijzigen of volledig nieuwe scholengemeenschappen voegen aan deze aanvraag het advies van het LOC en de schoolraad van de verschillende scholen toe. Zij kunnen gebruik maken van ons modelformulier.

Scholengemeenschappen die niet wijzigen en die bijgevolg van rechtswege verlengd worden, hoeven deze adviezen niet toe te voegen. Om de gedragenheid van het scholengemeenschapsproject te vergroten, adviseren wij wel om de beslissing tot verlenging te agenderen op de vergaderingen van de LOC's, schoolraden, OCSG en desgevallend Medezeggenschapscollege.

Kennisgeving

sla link op in klembord

Na goedkeuring door de DPCC-so, bezorgen alle scholengemeenschappen ten laatste op 30 juni 2020 de beslissingen, overeenkomsten en statuten die betrekking hebben op hun vorming en werking aan Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Dit kan door te mailen naar Patrick Deboutte (patrick.deboutte@katholiekonderwijs.vlaanderen).

Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi)

sla link op in klembord

Kennisgeving

sla link op in klembord

De besturen wiens aanvraag goedgekeurd werd door de DPCC-so, delen uiterlijk op 31 maart 2020 de beslissing of overeenkomst tot oprichting van de scholengemeenschap mee aan AgODi. Daarvoor gebruik je dit formulier.

De decreetgever legt ook expliciet op dat de schoolbesturen de personeelsleden moeten informeren over de vorming of de wijziging van de scholengemeenschappen. Voor 31 maart van het schooljaar voorafgaand aan de datum van de inwerkingtreding moeten zij elke beslissing of overeenkomst met betrekking tot de vorming of de wijziging van een scholengemeenschap meedelen aan alle betrokken personeelsleden. Ook als de scholengemeenschap ongewijzigd blijft, moet dit gebeuren.

Wijzigingen aan de scholengemeenschap die zich voordoen in de loop van de zes schooljaren, moeten met hetzelfde formulier aan AgODi gemeld worden.

Tot slot moeten schoolbesturen aan AgODi via mail of via gewoon schrijven laten weten welke van hun scholen niet tot een scholengemeenschap toetreden.

Stappenplan scholengemeenschap

sla link op in klembord

Wij hebben voor jullie een handig stappenplan opgesteld met alle belangrijke data en te ondernemen acties.

Contact

Chris Van der Vorst
stafmedewerker
02 529 04 20
×
Kijkt als...
Niveau
Regio