Net zoals in het programma ‘Met vier in bed’ of in het Frans ‘Bienvenue chez nous’ stel je met 2 een zelfgekozen B&B voor. Je vertelt waar de B&B gelegen is en welke kamers de B&B heeft. Je stelt ook 1 folkloristische activiteit uit de streek voor en 1 streekproduct. Je luistert naar de andere voorstellingen en je geeft jouw appreciatie voor de andere B&B’s. Aan het einde van alle voorstellingen is het de bedoeling dat je 1 B&B verkiest als winnaar van het programma.
 
In deze opdracht is het einddoel dat leerlingen in duo een zelfgekozen B&B voorstellen, waarbij ze uitleggen waar die gelegen is (met behulp van windrichtingen), enkele kamers of ruimtes beschrijven, één streekactiviteit en één streekproduct uit de regio presenteren en ten slotte hun appreciatie geven voor de B&B’s van andere leerlingen. Deze opdracht is oorspronkelijk bedoeld voor de eerste graad B-stroom maar naargelang verdiepend en verbredend gewerkt wordt voor de verschillende bouwstenen, kan deze opdracht ook dienen voor andere finaliteiten.
 
Vanuit dit einddoel worden in de oriënterende fase eerst duidelijke succescriteria geformuleerd samen met de leerlingen. Via backward planning worden daarna de nodige bouwstenen aangebracht aan de hand van receptieve en productieve activiteiten: leerlingen bekijken een fragment uit een Frans programma over B&B’s, leren woordenschat rond windrichtingen en huisdelen, maken kennis met regionale cultuur en oefenen taalhandelingen om appreciatie te geven. Deze leerinhouden worden telkens ingeoefend in korte mini-communicatieve opdrachten in duo’s. Ten slotte bereiden leerlingen de eindopdracht voor door een B&B te kiezen, informatie te verzamelen en hun voorstelling te oefenen met peerfeedback. Zo groeit de uiteindelijke communicatieve taak stap voor stap vanuit gerichte taal- en interactieoefeningen naar een authentieke spreekopdracht.

Im Flur findest du eine Tasche, die wahrscheinlich einem Lehrer/ einer Lehrerin gehört. In der Tasche gibt es viele Dinge. Aber du findest keinen Namen. Wem könnte diese Tasche gehören? Spekuliere kurz. Wie alt ist diese Person vermutlich? Ist es eine Frau oder ein Mann? Was mag diese Person?
Schreibe einem Lehrer/einer Lehrerin, bei dem/der du heute Unterricht hattest, über Smartschool eine kurze Nachricht. Sage ihm/ihr, dass du eine Tasche gefunden hast, wie sie aussieht, was sich in der Tasche befindet und warum sie ihm/ihr vermutlich gehört.
 
De bovenstaande opdracht kan je als authentiek, herkenbaar en doelgericht bestempelen omdat je duidelijk een doel herkent: de leerling zal via Smartschool een berichtje sturen naar één van zijn leerkrachten om te achterhalen of de gevonden tas van hem/haar is.
 
Dit doel kan hij pas bereiken wanneer hij zijn boodschap heel volledig verwoordt: hoe ziet de tas eruit, was zit erin en wat leert dit over de vermoedelijke eigenaar? Bij het opstellen van dit bericht dat de leerling via Smartschool, een specifiek medium, zal versturen, heeft hij als zender zeker oog voor het register, want de ontvanger is zijn/haar leraar, het informele ‘du’ is hier dan ook uit den boze. De aanspreking en de slotformule worden ook best met de nodige aandacht gekozen.
 
Wil je dat je leerlingen deze opdracht met succes uitvoeren, dan zet je in de aanloopfase het best heel wat stappen, lever je bouwstenen aan, waarmee de leerlingen voldoende vertrouwen krijgen om de opdracht aan te vatten. Hier volgt een mogelijk stappenplan …

Your sports club is recruiting new members. You write a short article for the club’s website in which you highlight your club and your sport. Be sure to explain when new members are welcome to join a training session, what basic outfit they should wear, what equipment is needed to practise the sport, and most importantly, why it is such a fun sport!
 
Deze opdracht kan je eveneens als doelgericht beschouwen, omdat er een duidelijk communicatief uitgangspunt aanwezig is: de leerling moet een wervend artikel schrijven voor de website van zijn sportclub, met als bedoeling nieuwe leden te enthousiasmeren.
 
Dat doel bereikt de schrijver enkel wanneer hij voldoende informatie geeft én deze aantrekkelijk presenteert. Hij licht toe wanneer geïnteresseerden kunnen komen trainen, welke sportkledij aanbevolen is, welk materiaal noodzakelijk is voor de sport en vooral wat deze sport zo plezierig en waardevol maakt. Pas wanneer al deze elementen helder en overtuigend verwoord zijn, kan de tekst echt functioneren als een uitnodiging voor potentiële nieuwe sporters.
 
Daarnaast moet de leerling aandacht hebben voor het medium en het bijhorende register. Het artikel verschijnt op de officiële website van de club, een platform dat een breed publiek bereikt. Een verzorgde, duidelijke en informatieve schrijfstijl is daarom essentieel; al te informele taal of spreektaal past hier minder goed.
 
Om leerlingen te begeleiden in dit soort opdrachten kan je in eerste instantie het communicatiemodel samen invullen en bekijken wat elk element met zich meebrengt. Zo stellen ze zelf het doel helder. Via herhaling kan je met de leerlingen deze strategie automatiseren en opdat ze dit zelfstandig kunnen toepassen op dit soort ‘grotere’ instructies.

Deze doelgerichte communicatieve opdracht is uiteraard ingebed in een ruimere unit waarin leerlingen stap voor stap worden voorbereid. Vaak biedt het handboek al een uitgebreid woordenschatveld rond sport en hobby’s, omdat dit aansluit bij de leefwereld van de leerlingen. Daarnaast hebben ze ook verschillende taalhandelingen en grammaticale bouwstenen nodig om de uiteindelijke taak goed uit te voeren.
 
Door de unit om te keren en te vertrekken vanuit het einddoel, kan je vooraf heel gericht werken: je reikt precies die bouwstenen, voorbeelden en oefenmomenten aan die leerlingen nodig hebben om succesvol te zijn. Een mini communicatieve opdracht kan hierbij zeker helpen om vertrouwen op te bouwen. Dankzij gerichte feedback - klassikaal of via een korte toets - krijgen leerlingen bovendien al tijdens het proces inzicht in de kwaliteitsverwachtingen en zien ze waar nog groeikansen liggen.
 
In onderstaand voorbeeld wordt duidelijk hoe je voldoende houvast kan creëren om leerlingen op een veilige en gestructureerde manier naar de uiteindelijke schrijfopdracht te begeleiden.

Een laatste belangrijk aandachtspunt is dat een doelgerichte communicatieve opdracht, wanneer alle vereiste elementen duidelijk zijn opgenomen, automatisch ook de succescriteria voor die taak zichtbaar maakt. Daardoor wordt de overgang naar evaluatie heel logisch én een stuk transparanter. Je focust niet langer op losse tussendoelen of geïsoleerde bouwstenen, maar werkt rechtstreeks toe naar het leerplandoel: doelgericht schrijven.
 
Plaats jezelf even in de positie van de lezer van het sportclub-artikel: wanneer zou jij overtuigd zijn om deze sportclub een kans te geven? Vanuit dat perspectief wordt meteen duidelijk wat de leerling moet doen om deze taak succesvol uit te voeren en heb je meteen je evaluatiecriteria te pakken.

Ook hier een voorbeeldje met een duidelijk communicatief doel, dit keer leidt het tot mondelinge interactie. De leerling moet een beveiligingsmedewerker aanspreken om een vermiste vriendin zo snel mogelijk terug te vinden. Om dat doel te bereiken, moet de leerling een accurate en volledige beschrijving geven (wat de vriendin droeg op het moment van de verdwijning, uiterlijke kenmerken, accessoires, je kan dit uitbreiden naar gelang het woordenschatveld dat je opgebouwd hebt vb patronen van de kledij). Alleen wanneer de informatie duidelijk, concreet en begrijpelijk geformuleerd is, kan de medewerker effectief handelen.
 
Daarnaast moet de leerling rekening houden met het gepaste register: de communicatie vindt plaats in een officiële en stressvolle context, waardoor een beleefde, duidelijke en feitelijke taal noodzakelijk is. Informele, vage of te lange formuleringen zouden de efficiëntie van de melding verminderen.
 
Er zijn heel wat manier waarop je de leerlingen kan voorbereiden om deze opdracht tot een goed eind te brengen. Hieronder zie je mogelijke stappen, met tussendoelen en mini-communicatieve opdrachten om de kenniselementen en taalhandelingen te herhalen, automatiseren en in te oefenen alvorens tot het einddoel te komen.

Opnieuw is het een goed idee om even de bril van de ontvanger op te zetten: wat moet de securityagent minstens te weten komen alvorens de communicatie geslaagd is? Op welke manier moet die boodschap overgebracht worden om effectief te zijn? Zo krijg je vanuit je opdracht een transparante link naar de succescriteria.