Effectieve didactiek 'Lessen met effect' - structureel verankeren in de vakgroepwerking

Sterke didactiek ontstaat waar leraren hun klaspraktijk delen, samen verfijnen en bewust verankeren in de werking van de vakgroep en de school. Dit artikel vertrekt vanuit die overtuiging en toont hoe effectieve didactische principes structureel ingebed kunnen worden in het dagelijks lesgeven. Aan de hand van een model voor lesvoorbereiding, met expliciete aandacht voor doelgericht werken en het activeren van voorkennis, reiken we concrete handvatten aan voor vakgroepen. Daarnaast belichten we de cruciale rol van collegiale visitaties als motor voor leren van en met elkaar, ondersteund door een gerichte kijkwijzer voor lesobservatie.

Effectieve didactiek als onderdeel van interne professionalisering en vakgroepwerking

sla link op in klembord

Kopieer

Enkele citaten uit Onderwijsspiegel 2026.

"Individuele leraren realiseren vaak uitstekend onderwijs, maar het delen van deze goede praktijken en structureel verankeren ervan in de school gebeurt nog te weinig."

"Een krachtige lerende cultuur begint bij het delen van expertise in het team. Dit betekent dat collega’s systematisch kennis, ervaringen en goede praktijken uitwisselen. Denk hierbij aan co-teaching, collegiale observaties, feedbackmomenten, teamoverleg, lesson study of gezamenlijke analyse van leerlingenresultaten. Door dit structureel te doen, wordt interne expertise niet alleen zichtbaar, maar ook benut en versterkt, en zo wordt een cultuur van continue professionele groei en reflectie in de school bevorderd."

Deze vasstellingen benadrukken het belang van een delende en samenwerkende cultuur binnen de vakgroepwerking. Goede didactische praktijken delen en versterken met collega's is een uitstekende vorm van effectieve professionalisering.

Het belang van collegiale visitatie in dit proces

sla link op in klembord

Kopieer

Collegiale visitatie kan een hefboom zijn in het delen met en leren van elkaar. Het mag echter niet blijven bij een 'lesbezoekje bij een collega'. We benadrukken hierbij het delen en het leren in twee richtingen. 
 
Samen lessen versterken op didactisch vlak, deze les geven en het effect op de leerlingen van de didactische aanpassingen (laten) observeren zijn krachtige vormen van interne professionalisering. Dit principe van vereenvoudigde lesson-study in samenhang met collegiale visitatie passen we in dit artikel concreet toe op twee aspecten van effectieve didactiek, namelijk op doelgericht werken en op voorkennis activeren.

Een model van lesvoorbereiding: samen lessen versterken op didactisch vlak

sla link op in klembord

Kopieer

Het model van lesvoorbereiding met focus op doelgericht werken en activeren van voorkennis bij alle leerlingen kan een handvat zijn om individueel of samen met een collega de les te versterken op didactisch vlak. Het model heeft enkel een inspirerend karakter. Het structureert de aanpassingen aan de les, helpt bij het nadenken over didactiek in de voorbereidingsfase, maar heeft zeker ook waarde als ondersteunend document bij een lesobservatie. Zowel de lesgever als de observator weten welk effect wordt nagestreefd en door welke didactische aanpak dit effect wordt gerealiseerd.

Kijkwijzer lesobservatie: gericht observeren met focus op het effect bij de leerling

sla link op in klembord

Kopieer

Deze kijkwijzer lesobservatie met focus doelgericht werken en voorkennis activeren maakt het mogelijk om d.m.v. enkele concrete vragen gericht te observeren. Het is nooit bedoeld als beoordelend of controlerend instrument. Daarom is het van groot belang dat de lesgever en de observator na de les in gesprek gaan en elkaar feedback geven. Deze nabespreking vormt een essentieel onderdeel in deze vorm van interne professionalisering. De kijkwijzer kan bij deze bespreking een ondersteunend document zijn.

×
Kijkt als...
Niveau
Regio
Kan ik je helpen?