Lessenroosters en uurmodellen bieden houvast en structuur, maar vertrekken vaak vanuit een vrij uniforme tijdslogica. Voor een deel van onze leerlingen – met name binnen pre‑curriculumroutes, sterk ontwikkelingsgerichte trajecten en leerlingen met een IAC, ongeacht de gekozen route – sluit die logica niet altijd aan bij hoe leren daadwerkelijk verloopt.
Binnen een leerroute‑denken zijn doelen richtinggevend, maar is tijd variabel en wordt leren vaak gedragen door processen van welzijn, regulatie en communicatie. Dit vraagt dat lessenroosters niet enkel organiserend werken, maar ook ruimte laten voor flexibiliteit, afstemming en maatwerk, zodat het denken in leerroutes niet verloren gaat achter vaste tijdsstructuren.
Bij het uitwerken van lessenroosters kan het helpend zijn om te vertrekken vanuit de disciplines, domeinen of subdomeinen en deze ook expliciet te benoemen. Zo blijft duidelijk welke leerplandoelen binnen een bepaald tijdsblok centraal staan. Werkvormen zoals hoekenwerk, contractwerk, een begintaak of dagstarter kunnen daarin een waardevolle plaats krijgen, niet als doel op zich, maar als krachtige middelen om leerplandoelstellingen te realiseren.
Door in het rooster de focus te leggen op de betrokken disciplines, domeinen of subdomeinen blijven teams zicht houden op het leren dat ze willen mogelijk maken. Ook wanneer gekozen wordt voor geïntegreerde lestijden binnen één tijdsblok, helpt het om deze te benoemen vanuit de leerinhouden die aan bod komen. Op die manier ondersteunt het lessenrooster een bewuste, doelgerichte en kwaliteitsvolle werking, afgestemd op de leerplandoelen én op de noden van de leerlingen.
Een kwaliteitsvolle aanpak in het kleuteronderwijs vertrekt vanuit een rijke leef- en leeromgeving, gedragen door doordachte routines en betekenisvolle kennisrijke thema’s met de leerplandoelen als inhoudelijke en richtinggevende basis. In een kennisrijke aanpak staat niet uitsluitend de ontwikkeling los van de leerinhoud centraal, maar wordt ontwikkeling gerealiseerd dóór een doordachte en samenhangende kennisopbouw.
Thema’s sluiten aan bij de leef- en belevingswereld van de kleuters en zijn tegelijk voldoende rijk, diepgaand en doelgericht om de opbouw van kennis en vaardigheden te ondersteunen. Binnen elk thema worden meerdere leerplandoelen geïntegreerd aangeboden over verschillende disciplines, domeinen en subdomeinen heen. Deze geïntegreerde benadering versterkt de samenhang in het onderwijsaanbod en creëert kansen voor verdiepend en duurzaam leren.
Kleuters krijgen de ruimte om spelenderwijs nieuwe inzichten te verwerven en deze te verbinden met eerdere ervaringen, binnen een context die voor hen herkenbaar en betekenisvol is. Door te vertrekken vanuit gerichte instructiemomenten en herkenbare routines, de leerplandoelen zorgvuldig te analyseren en hier doelgericht op te plannen en deze te realiseren binnen kennisrijke en samenhangende thema’s, bouwen scholen aan kwaliteitsvol geïnspireerd kleuteronderwijs dat maximale kansen biedt voor elk kind.
Bij de organisatie van lestijden binnen het curriculum vertrekken scholen vanuit de decretale bepalingen én vanuit de inhoudelijke samenhang tussen leergebieden en disciplines. Het leerplan biedt hierbij ruimte om doelgericht te werken vanuit coherenties en geïntegreerde leerprocessen.
Voor rooms-katholieke godsdienst voorzien we drie lestijden. Scholen kunnen binnen hun onderwijspraktijk verbindingen leggen tussen rooms-katholieke godsdienst en andere leerinhouden, bijvoorbeeld binnen wetenschap en techniek, aardrijkskunde, geschiedenis, muzische vorming of Nederlands en communicatie, wanneer dit inhoudelijk relevant en pedagogisch verantwoord is.
Daarnaast biedt het kennisrijk curriculum kansen om leerplandoelen geïntegreerd aan te pakken. Door bewust gebruik te maken van coherenties tussen disciplines kunnen scholen binnen betekenisvolle leercontexten werken aan doelen uit verschillende domeinen tegelijk. Zo kunnen bijvoorbeeld taal- en wiskundedoelen mee gerealiseerd worden binnen wetenschap en techniek, aardrijkskunde en geschiedenis of andere geïntegreerde leeractiviteiten.
Deze geïntegreerde aanpak betekent niet dat er minder aandacht gaat naar de basisvaardigheden Nederlands en wiskunde. Integendeel: scholen blijven verantwoordelijk om voldoende onderwijstijd en gerichte instructie voor deze domeinen te voorzien. Leraren kunnen dit aantonen via hun doelenselectie, onderwijsplanning en onderwijspraktijk.
Het leerplan biedt scholen daarbij voldoende flexibiliteit om, rekening houdend met hun context en organisatie, bewuste keuzes te maken in de concretisering van lestijden en leeractiviteiten.
Eerste graad
Tweede graad
Derde graad
Minimum
Maximum
Minimum
Maximum
Minimum
Maximum
Nederlands en communicatie
7
7
7
Wiskunde
7
7
7
Wetenschap en techniek
2
2
2
Aardrijkskunde
2
2
2
Geschiedenis
2
2
2
Muzische Vorming
3
2
2
Frans
-
-
De regelgeving schrijft geen vast aantal lestijden per week of per leerjaar voor en koppelt het Frans aan het bereiken van de minimumdoelen/eindtermen, niet aan een strak uurrooster. Scholen mogen hier zelf 4, 5 of 6 jaar over spreiden en hoeven niet gelijk verdeeld te zijn (bv. 2 u/week in het 5de en 3 u/week in het 6de mag).
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest mag al vanaf het eerste leerjaar met Frans gestart worden. Buiten Brussel mag men pas starten vanaf L3 op voorwaarde dat de leerlingen het Nederlands voldoende beheersen .
Lichamelijke opvoeding en motoriek
2
RKG
2 LT decretaal + 1 LT uit eigen omkadering
Totaal
28
Discipline
L1 t.e.m. L3
Opmerkingen L1 t.e.m. L3
L4 t.e.m. L6
Opmerkingen L4 t.e.m. L6
Nederlands en communicatie
7
6
Wiskunde
7
6
Wetenschap en techniek
1,5-2
Integratie met Nederlands en communicatie/wiskunde waar mogelijk -
2
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Aardrijkskunde
1,5-2
Integratie met Nederlands en communicatie/wiskunde waar mogelijk
2
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Geschiedenis
1,5-2
Integratie met Nederlands en communicatie/wiskunde waar mogelijk
2
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Muzische vorming
3
Integratie met Nederlands en communicatie/wiskunde waar mogelijk
2
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Lichamelijke opvoeding en motoriek
2
2
ICT
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Veilige en gezonde levensstijl
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Leren leren
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Sociaal-emotioneel leren
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd + 0,25
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Frans
0
De regelgeving schrijft geen vast aantal lestijden per week of per leerjaar voor en koppelt het Frans aan het bereiken van de minimumdoelen/eindtermen, niet aan een strak uurrooster. Scholen mogen hier zelf 4, 5 of 6 jaar over spreiden en hoeven niet gelijk verdeeld te zijn (bv. 2 u/week in het 5de en 3 u/week in het 6de mag).
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest mag al vanaf het eerste leerjaar met Frans gestart worden. Buiten Brussel mag men pas starten vanaf L3 op voorwaarde dat de leerlingen het Nederlands voldoende beheersen.
Meer info: omzendbrief BaO/2017/01 van 03/07/2017
Rooms-katholieke godsdienst
3
2 LT decr + 1 LT uit eigen omkadering
3
2 LTdecr + 1 LT uit eigen omkadering
TOTAAL
28
28
Discipline
L1 t.e.m. L3
Opmerkingen L1 t.e.m. L3
L4 t.e.m. L6
Opmerkingen L4 t.e.m. L6
Nederlands en communicatie
7
6
Wiskunde
7
6
Wetenschap en techniek, Aardrijkskunde, Geschiedenis
4-6
Integratie met Nederlands en communicatie/wiskunde waar mogelijk
4-6
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Verdeel lestijden over disciplines i.f.v. te bereiken doelen.
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Deze organisatie van lestijden impliceert geen geïntegreerd onderwijs voor de zaakvakken.
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Muzische vorming
3-4
Integratie met Nederlands en communicatie/wiskunde waar mogelijk
2-3
0,25 integratie Nederlands en communicatie
0,25 integratie wiskunde
Lichamelijke opvoeding en motoriek
2
2
ICT
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Veilige en gezonde levensstijl*
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Leren leren*
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Sociaal-emotioneel leren*
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Geïntegreerd (+ 0,25)
Expliciet aanbieden wanneer nodig, niet elke week afzonderlijk in te plannen
Frans
0
De regelgeving schrijft geen vast aantal lestijden per week of per leerjaar voor en koppelt het Frans aan het bereiken van de minimumdoelen/eindtermen, niet aan een strak uurrooster. Scholen mogen hier zelf 4, 5 of 6 jaar over spreiden en hoeven niet gelijk verdeeld te zijn (bv. 2 u/week in het 5de en 3 u/week in het 6de mag).
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest mag al vanaf het eerste leerjaar met Frans gestart worden. Buiten Brussel mag men pas starten vanaf L3 op voorwaarde dat de leerlingen het Nederlands voldoende beheersen.Meer info: omzendbrief BaO/2017/01 van 03/07/2017
Rooms-katholieke godsdienst
3
2 LT decr + 1 LT uit eigen omkadering
3
2 LTdecr + 1 LT uit eigen omkadering
TOTAAL
28
Houd er rekening mee dat disciplines met * niet allemaal in dezelfde week expliciet aangeboden kunnen worden binnen 28 LT.
28
Houd er rekening mee dat disciplines met * niet allemaal in dezelfde week expliciet aangeboden kunnen worden binnen 28 LT.
Discipline
L1 t.e.m. L3
Nederlands en communicatie
7
Wiskunde
7
Wetenschap en techniek, Aardrijkskunde, Geschiedenis
4,5
Muzische vorming
4
Lichamelijke opvoeding en motoriek
2
ICT*
Geïntegreerd
Veilige en gezonde levensstijl*
Geïntegreerd
Leren leren*
Geïntegreerd
Sociaal-emotioneel leren*
0,5
Frans
0
RKG
3
TOTAAL
28
Discipline
L1 t.e.m. L3
Nederlands en communicatie
7
Wiskunde
7
Wetenschap en techniek, Aardrijkskunde, Geschiedenis
6
Muzische vorming
2
Lichamelijke opvoeding en motoriek
2
ICT*
Geïntegreerd
Veilige en gezonde levensstijl*
0,5
Leren leren*
0,5
Sociaal-emotioneel leren*
Geïntegreerd
Frans
0
Rooms-katholieke godsdienst
3
TOTAAL
28
Discipline
L4 t.e.m. L6
Nederlands en communicatie
6
Wiskunde
6
Wetenschap en techniek, Aardrijkskunde, Geschiedenis
6
Muzische vorming
2
Lichamelijke opvoeding en motoriek
2
ICT*
0,5
Veilige en gezonde levensstijl*
Geïntegreerd
Leren leren*
Geïntegreerd
Sociaal-emotioneel leren*
Geïntegreerd
Frans
2
Rooms-katholieke godsdienst
3
TOTAAL
28
Discipline
L4 t.e.m. L6
Nederlands en communicatie
6
Wiskunde
6
Wetenschap en techniek, Aardrijkskunde, Geschiedenis
5
Muzische vorming
3
Lichamelijke opvoeding en motoriek
2
ICT*
Geïntegreerd
Veilige en gezonde levensstijl*
0,5
Leren leren*
Geïntegreerd
Sociaal-emotioneel leren*
Geïntegreerd
Frans
2
RKG
3
TOTAAL
28
Opmerking: er kan voor een week ook gekozen worden om 2 x ½ LT te organiseren voor de te integreren disciplines. In dat geval moet de LT voor de wetenschap en techniek, aardrijkskunde, geschiedenis en/of muzische vorming naar beneden bijgesteld worden voor die week.
