Elke leerling verdient een ononderbroken leerproces. Soms betekent dat een vervroegde overstap, soms een extra jaar. Wat je ook beslist, je doet het in overleg met ouders én leerling, en altijd met het oog op optimale ontwikkeling.
Je begeleidt leerlingen bij belangrijke keuzes in hun onderwijsloopbaan. Denk aan:
Jouw ambitie: elke leerling krijgt kansen om zijn potentieel te ontwikkelen.
De klassenraad stelt zich vragen als:
Let op bij adviezen
Adviezen over studiekeuze horen niet thuis in de baso-fiche. De eerste graad secundair onderwijs is oriënterend. Laat leerlingen daar hun talenten verder ontdekken.
Focus op:
Vermijd beslissingsfouten zoals stereotypering, veralgemening of intuïtieve aannames:Beslissingsfout Goede aanpak De bevestigingsfout.
Je laat je leiden door een vermoeden en gaat niet of te beperkt na of het klopt.Check goed of je vermoeden klopt. Zoek actief naar uitzonderingen. De veralgemeningsfout.
Je maakt op basis van een bepaald voorval een profiel van de leerling en vervalt vervolgens in stereotypering en zichzelf vervullende voorspellingen (selffulfilling prophecies).Geef bij zogenaamde overgangsgesprekken, waarbij een leraar de leraar van het daaropvolgende schooljaar informeert over de leerling, belangrijke informatie over het proces en de vorderingen van een leerling mee. Oorzaak-gevolg fout.
Je maakt een analyse van het gedrag van een leerling en corrigeert dat niet als je je hierin vergist.Maak een goede analyse van het gedrag van een leerling en sta open voor corrigerende feedback als je het verkeerd hebt. Fout omwille van actualiteitsgehalte.
Wat heel recent gebeurd is, erg opvalt, of wat je raakt, onthoud je langer en krijgt meer waarde. Dat kan vervolgens sterker doorwegen in een evaluatiegesprek.Wees je bewust van dat effect, zodat je kunt nuanceren.
Reflectievragen
Het is begrijpelijk dat je ouders of leerlingen wil overtuigen om het schooladvies te volgen, maar belangrijker is dat je hen zelf aan het denken zet. Dat vraagt een constructief klimaat en een coachende houding, waarbij je vooral inzet op belangstelling. Ga na hoe jouw informatie bij hen binnenkomt, vraag welke keuze ze zelf al overwogen en hoe die zich verhoudt tot het schooladvies. Stel vragen over zowel de inhoud als de beleving van de leerling.
Stel vragen over:
Organiseer het meningsverschil. Dat helpt om dieper na te denken en versterkt de binding met de keuze. Ouders of leerlingen gaan soms niet akkoord met een advies of keuze van de school. Waardeer het als ze dat duidelijk zeggen en wees nieuwsgierig naar hun redenen. Omgekeerd kunnen ouders of leerlingen net heel volgzaam zijn bij het ontvangen van een advies of keuze. Lok dan het defensieve gedrag zelf uit. Zeg bijvoorbeeld: "Ik vind dat je te gemakkelijk volgt. Ik zou wel eens willen horen waarom."
Soms is extra ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld bij:
Laat je bijstaan door zorgcoördinator, CLB of andere professionals. School en CLB weten waar de grenzen van hun verantwoordelijkheid en capaciteit liggen. De school zorgt dat leraren ook leraar kunnen blijven en geen hulpverlenersrol opnemen.
Zittenblijven is een ruwe maatregel. Het werkt enkel als je gericht inzet op het leerproces. Let op:
Zet maximaal in op binnenklasdifferentiatie en een mediërende rol.
INFO
Bereid leerlingen goed voor op een overstap naar 1B. Informeer ouders duidelijk. Gebruik bijvoorbeeld de brochure Op stap naar het secundair onderwijs van Vrij CLB Netwerk.
Versnellen kan zinvol zijn bij een grote leerhonger. Kijk niet alleen naar cognitieve ontwikkeling, maar ook naar:
Als versnellen past bij de onderwijsbehoeften van een leerling, is het vaak erg effectief.
