Doel: Leerlingen beseffen dat ze een studiekeuze moeten maken en willen dat goed doen.

Ze denken na over:

• Wat betekent deze keuze voor mij?
• Welke gevoelens en overtuigingen spelen mee?

Je helpt hen om stimulerende en remmende invloeden te herkennen en te benoemen.

Doel: Leerlingen onderzoeken wie ze zijn en vragen zich af wat studiekeuze voor hen betekent.

De zelfconceptverheldering kan gaan over:

• Belangstelling: Waar droom ik van? Wat doe ik graag? Wat interesseert mij?
• Capaciteiten: Wat kan ik goed? Het kan bijvoorbeeld gaan over schoolse vorderingen, vaardigheden, abstractievermogen, intelligentie …
• Studievaardigheden: Hoe leer ik best? In welke mate heb ik mijn zelfregulerende vaardigheden ontwikkeld?
• Motivatie: Wat motiveert mij? Wat geeft mij ‘goesting’? Wat inspireert mij? Wanneer ben ik zo intensief met iets bezig dat ik de rest vergeet?
• Waarden: Wat vind ik belangrijk? Waar geloof ik in? Waar leef ik voor?
• Gezondheid: Hoe gezond ben ik? Met welke beperkingen houd ik best rekening? Hoe versterk ik mijn draagkracht?
• Hulpbronnen: Op wie kan ik een beroep doen?

Doel: Leerlingen ontdekken het onderwijsaanbod in het secundair onderwijs.

Zij verruimen hun horizon:

• Je kunt ouders, oud-leerlingen en kennissen uitnodigen om over hun beroep te vertellen. Zo maken leerlingen kennis met verschillende beroepen en functies.
• Doorheen de basisschool kun je onder meer atelierwerking of werkwinkels aanbieden, die aansluiten bij de talenten van de leerlingen. Je kunt de ouders en de buurt erbij betrekken. Het dienstencentrum voor senioren ontvangt bijvoorbeeld leerlingen voor een cursus bloemschikken. Er zijn contacten met de bibliotheek, winkels en het kappersatelier in een secundaire school. Een Syrische tante en oma verzorgen een kookworkshop en een papa met een houtatelier ontvangt leerlingen om samen vogelhuisjes te maken. Leerlingen kunnen ook zelf aangeven wat ze graag eens zouden doen.
• In de derde graad van de lagere school leren de leerlingen de structuur en het studieaanbod van het secundair onderwijs beter kennen.
• Een meisje uit het 5de leerjaar dat met haar ouders naar een opendeurdag van een secundaire school gaat, kan meedoen aan een lesje houtbewerking om even aan te voelen of ze dat graag doet.

Sommige factoren, zoals gender of de SES van het gezin, kunnen de horizon van leerlingen verengen. Je helpt hen door hen daarvan bewust te maken.

Doel: Leerlingen kennen bepaalde studierichtingen die zij als keuzealternatief overwegen, meer in detail.

• Ze zoeken informatie op
• Ze praten met mensen uit het werkveld (bijvoorbeeld door een bezoek aan een secundaire school).

Je helpt hen om kritisch te reflecteren: wat past bij mij, wat niet?

Doel: De leerlingen maken een keuze en staan stil bij:

• Hoe kies ik?
• Wat beïnvloedt mijn keuze?
• Wie helpt mij kiezen?

Je stimuleert hen om bewust te kiezen, niet impulsief of volgzaam.

Doel: de leerlingen identificeren zich met de gemaakte studiekeuze.

• Ze bereiden zich voor op de overstap
• Ze zoeken praktische info (vervoer, benodigdheden)
• Ze bouwen sociale steun op

Opvolging is essentieel. Hoe vergaat het de leerling in de nieuwe school? Wat kunnen we leren uit hun ervaring?