Toelatingsvoorwaarden

Hoe kan iemand als regelmatige leerling toegelaten worden tot een bepaald leerjaar?

Wat de nog te moderniseren leerjaren betreft, zijnde het 2de leerjaar van de tweede graad en het 1ste, 2de en 3de leerjaar van de derde graad so, nemen we zowel de huidige toelatingsvoorwaarden (blauwe kaders) als de toekomstige toelatingsvoorwaarden (groene kaders) op.

    Je vindt de toelatings- en overgangsvoorwaarden en de voorwaarden tot bekrachtiging van de studies terug in de ministeriële omzendbrief SO 64 van 25 juni 1999 “Structuur en organisatie van het voltijds secundair onderwijs”, punten 9 en 10.

    We hopen dat deze schema’s een nuttig hulpmiddel kunnen zijn voor de correcte inschrijving, studie(keuze)begeleiding en oriëntering van leerlingen.

    Elk schema, dat telkens een afzonderlijk leerjaar behandelt, is gestructureerd volgens hetzelfde stramien:

    • Kader 1: Toelatingsvoorwaarden
    • Kader 2: Studiebekrachtiging
    • Kader 3: Overgangen tijdens het schooljaar

    We hernemen hieronder vooraf een aantal algemene beginselen.

    We geven met een pijlenvoorstelling weer aan welke voorwaarden een leerling moet voldoen om als regelmatige leerling te kunnen worden toegelaten tot een bepaald leerjaar.

    Algemene principes

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Een leerling kan toegelaten worden als regelmatige leerling tot een bepaald leerjaar op basis van vooropleiding of leeftijd of op basis van een gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad. Een leerling mag zich steeds op de meest gunstige toelatingsvoorwaarde beroepen.

    Daarnaast gelden er voor een bepaald aantal studierichtingen bijkomende specifieke toelatingsvoorwaarden.

    Bij de toelating van een leerling tot een bepaald leerjaar op basis van vooropleiding wordt steeds rekening gehouden met het oriënteringsattest (en de eventuele clausulering) behaald in het onmiddellijk lager leerjaar.

    Indien een leerling een leerjaar wil overzitten (al dan niet in hetzelfde structuuronderdeel), wordt er bijkomend rekening gehouden met de regels rond overzitten. Hierover lees je meer op de pagina “Overzitten”.

    Indien een leerling voor eenzelfde leerjaar over meer dan één oriënteringsattest beschikt, dan mag hij zich op het meest gunstige studiebewijs beroepen voor de toegang tot een hoger leerjaar.

    Toelatingsklassenraad

    sla link op in klembord

    Kopieer

    In sommige gevallen is de toelating van een leerling tot een bepaald structuuronderdeel onderworpen aan een beslissing van de toelatingsklassenraad. De klassenraad beslist binnen een termijn bepaald door de regelgever. De termijn verschilt licht naar gelang het gaat om een reeds gemoderniseerd leerjaar of niet.

    In de gemoderniseerde leerjaren beslist de toelatingsklassenraad in de regel binnen de vijftien kalenderdagen na aanvang van de regelmatige lesbijwoning.

    In de niet-gemoderniseerde leerjaren beslist de toelatingsklassenraad in beginsel uiterlijk op 10 september van het schooljaar in kwestie. Als de regelmatige lesbijwoning, behoudens gewettigde afwezigheid, evenwel na 10 september aanvangt, dan moet de beslissing van de toelatingsklassenraad binnen de vijf lesdagen worden genomen.

    Voor leerlingen die vanuit een ander onderwijssysteem instromen, geldt een afzonderlijke regeling. De voltallige toelatingsklassenraad beslist in dat geval binnen een termijn van 35 kalenderdagen (voor de gemoderniseerde leerjaren) of 25 lesdagen (voor de niet-gemoderniseerde leerjaren) nadat de leerling de lessen begint te volgen.

    Meer informatie over de werking van de toelatingsklassenraad vind je terug op de pagina “Klassenraad so”.

    Maximumleeftijd

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Voor het gewoon secundair onderwijs geldt er een maximumleeftijd. Leerlingen in principe kunnen uiterlijk tot het einde van het schooljaar waarin ze de leeftijd van 25 jaar bereiken in het secundair onderwijs ingeschreven worden of blijven. Deze maximumleeftijd geldt niet:

    • Voor de 3de leerjaren van de derde graad, Se-n-Se en HBO5 Verpleegkunde.
    • Voor de structuuronderdelen Optiektechnieken, Orthopedietechnieken en Tandtechnieken in de derde graad tso kan het schoolbestuur afwijken van de maximumleeftijd. De afwijking wordt in dat geval opgenomen in het schoolreglement en wordt toegepast op alle leerlingen van het betrokken structuuronderdeel.

    Specifieke situaties

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Duaal leren

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Om te kunnen starten in een duaal structuuronderdeel of een aanloopstructuuronderdeel dient de leerling voldaan te hebben aan de voltijdse leerplicht. Dit is het geval wanneer de leerling:

    • 15 jaar oud is en de eerste twee leerjaren van het secundair onderwijs gevolgd heeft (al dan niet met vrucht beëindigd); of
    • 16 jaar oud is, indien hij/zij de eerste twee leerjaren van het secundair onderwijs niet gevolgd heeft.

    De klassenraad kan een leerling die pas in de loop van het schooljaar deeltijds leerplichtig wordt evenwel reeds toelaten tot een aanloopstructuuronderdeel vanaf het begin van de schooljaar en na advies van het CLB. Een leerling die instapt in een aanloopstructuuronderdeel beschikt niet over een arbeidsdeelname.

    Een instap in een duaal structuuronderdeel kan van rechtswege tot en met de eerste lesdag van november. Na de eerste lesdag van november kan een instap in een duale opleiding enkel mits een gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad. Een instap in een aanloopstructuuronderdeel kan het hele schooljaar door.

    Voor duale opleidingen en aanloopstructuuronderdelen gelden daarnaast in beginsel dezelfde toelatingsvoorwaarden als voor de niet-duale opleidingen.

    In afwijking hiervan maakt de regelgever specifiek voor bepaalde duale opleidingen een flexibele instroom in de derde graad arbeidsmarktfinaliteit mogelijk. Een leerling die het 2de leerjaar van de tweede graad arbeidsmarktfinaliteit niet met vrucht beëindigd heeft maar wel één of meerdere bewijzen van beroeps- of deelkwalificaties heeft behaald, kan op basis hiervan toegelaten worden tot bepaalde duale opleidingen in het 1ste leerjaar van de derde graad arbeidsmarktfinaliteit. Dit is enkel van toepassing voor opleidingen waarbij dit uitdrukkelijk bepaald wordt. Meer informatie hierover vind je in de omzendbrief SO/2019/01 (punt 5) en in het standaardtraject van de duale opleiding in kwestie (punt 9).

    We verwijzen je naar het standaardtraject van de opleiding voor een overzicht van de toelatingsvoorwaarden per opleiding.

    De toelating van zijinstromers (dit zijn leerlingen die het secundair onderwijs verlaten hebben en wensen in te stromen in een duaal structuuronderdeel of een aanloopstructuuronderdeel) is onderworpen aan een gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad.

    Vanaf het schooljaar 2022-2023 maakt het schoolbestuur de keuze of er voor de duale opleidingen op het niveau van de tweede graad gewerkt wordt met leerjaar- of graadevaluatie. Vanaf het schooljaar 2023-2024 gaat de modernisering van start in het 1ste leerjaar van de derde graad en zal het schoolbestuur ook voor de derde graad de keuze moeten maken tussen leerjaar- of graadevaluatie. Indien het schoolbestuur ervoor opteert om graadevaluatie te hanteren, dan ontvangt de leerling op het einde van het eerste jaar van de opleiding een attest van lesbijwoning als regelmatige leerling en stroomt hij aldus van rechtswege door naar het tweede leerjaar van de opleiding.

    Flexibele leertrajecten (bv. graadevaluatie)

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Scholen hebben de mogelijkheid om gebruik te maken van flexibele leertrajecten. De toepassing van een flexibel traject kan een afwijking op de vigerende regelgeving op het vlak van toelatingsvoorwaarden en studiebekrachtiging inhouden. Alle informatie hierover vind je in de mededeling “Flexibele leertrajecten in het voltijds gewoon secundair onderwijs”.

    Cognitief sterk functionerende leerlingen

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Vanaf 1 september 2022 is het voor cognitief sterk functionerende leerlingen mogelijk om te versnellen. De toelatingsklassenraad beschikt over de mogelijkheid om leerlingen die cognitief sterk functioneren maar niet over het studiebewijs van het onderliggende leerjaar beschikken, als regelmatige leerling toe te laten tot een leerjaar naar keuze. De klassenraad is zelf bevoegd om te bepalen of een leerling cognitief sterk functionerend is.

    Geschiktheidsproef

    sla link op in klembord

    Kopieer

    De regelgeving biedt scholen de mogelijkheid om de toelating tot bepaalde studierichtingen te koppelen aan het slagen voor een geschiktheidsproef. Dit kan in de volgende structuuronderdelen:

    • In het 1ste leerjaar A en het 1ste leerjaar B, op voorwaarde dat de school in de tweede en de derde graad enkel het studiedomein kunst en creatie en/of het studiegebied ballet en/of het studiegebied podiumkunsten aanbiedt.
    • In de basisoptie kunst en creatie van het 2de leerjaar A en B.
    • In de verschillende studierichtingen van het studiedomein kunst en creatie (van de gemoderniseerde tweede graad) en de studiegebieden ballet en podiumkunsten (van de huidige derde graad).

    De proef peilt naar de artistieke aanleg van de leerling en wordt beoordeeld door de toelatingsklassenraad. In de toelatingsklassenraad zetelen in dat geval externe deskundigen als raadgevend lid. De school bepaalt autonoom het aantal externe deskundigen. Zij mogen in geen geval voordrachtgever bij de school zijn.

    Elke kandidaat-leerling moet de geschiktheidsproef afleggen. De regelgeving voorziet in het recht op één herkansing. De geschiktheidsproef is éénmalig en geldt voor de duur van de opleiding. Ze moet als extra toelatingsvoorwaarde worden opgenomen in het schoolreglement.

    Overstap vanuit een niet-Vlaamse school

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Voor de instroom van leerlingen die onderwijs volgden in een buitenlandse school of een school erkend door de Franstalige of Duitstalige gemeenschap of in een onthaaljaar voor anderstalige nieuwkomers, is een gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad vereist. Meer over deze instap lees je op de pagina “Instap vanuit een niet-Vlaamse school”.

    OKAN

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Voor het onthaaljaar voor anderstalige nieuwkomers gelden andere leeftijdsgrenzen en toelatingsvoorwaarden.

    Leerlingen uit het onthaaljaar voor anderstalige nieuwkomers stromen in op basis van een beslissing van de toelatingsklassenraad. Deze moet hierbij steeds rekening houden met het advies van de klassenraad van het onthaaljaar. Meer over deze instap lees je in de mededeling “De ex-OKAN-leerling in de vervolgschool”.

    Individueel aangepast curriculum

    sla link op in klembord

    Kopieer

    In de schema’s beschrijven we de toelatingsvoorwaarden tot het gemeenschappelijk curriculum. Wat de toegang tot een individueel aangepast curriculum (IAC) betreft, gelden de volgende toelatingsvoorwaarden:

    • beantwoorden aan de toelatingsvoorwaarden tot het 1ste leerjaar A of B;
    • beschikken over een verslag voor toegang tot een individueel aangepast curriculum in een school voor gewoon onderwijs of tot het buitengewoon onderwijs.
    Meer informatie hierover vind je op de pagina “Individueel aangepast curriculum (IAC)”.

    Overstap vanuit het buitengewoon onderwijs

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Voor de overstap vanuit het buitengewoon onderwijs naar het gewoon onderwijs gelden de volgende toelatingsvoorwaarden:

    • Voor leerlingen uit opleidingsvorm 1, 2 of 3: een gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad en indien van toepassing, beantwoorden aan eventuele bijzondere toelatingsvoorwaarden (bv. medische geschiktheidsverklaring).
    • Deze regeling geldt niet voor de toelating tot het 1ste leerjaar A en B. Ook het getuigschrift van basisonderwijs, uitgereikt in het buitengewoon basisonderwijs, geeft immers van rechtswege toegang tot het 1ste leerjaar A. Leerlingen die dit getuigschrift niet behaald hebben, maar uiterlijk op 31 december na de aanvang van het schooljaar de leeftijd van 12 jaar bereiken, hebben eveneens van rechtswege toegang tot het 1ste  leerjaar B.
    • Voor leerlingen uit opleidingsvorm 4 gelden enkel de toelatingsvoorwaarden uit het gewoon secundair onderwijs.
    Informatie over de inschrijving van een leerling met een verslag, vind je terug in de mededeling “Leerlingen met een verslag inschrijven in het gewoon onderwijs”.

    Overstap vanuit het deeltijds beroepssecundair onderwijs

    sla link op in klembord

    Kopieer

    Een leerling kan overstappen vanuit het deeltijds beroepssecundair onderwijs naar het voltijds gewoon secundair onderwijs:

    • in het 1ste leerjaar van de tweede graad arbeidsmarktfinaliteit: op basis van leeftijd; indien de leerling 15 jaar oud is op 31 december van het schooljaar in kwestie;
    • op basis van een eerder behaald studiebewijs in het voltijds gewoon secundair onderwijs;
    • op basis van een studiebewijs behaald in het dbso (bv. het getuigschrift van de tweede graad);
    • in het 2de leerjaar van de tweede graad arbeidsmarktfinaliteit: mits gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad;
    • vanaf 1 september 2023: in bepaalde duale opleidingen van het 1ste leerjaar van de derde graad arbeidsmarktfinaliteit: op basis van een certificaat behaald binnen leren en werken;
    • vanaf 1 september 2024: in het 2de leerjaar van de derde graad bso: op basis van een certificaat behaald binnen het stelsel leren en werken en mits gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad.

    Opheffen van clausulering

    sla link op in klembord

    Kopieer

    De toelatingsklassenraad kan een clausulering opheffen als een leerling een leerjaar dat hij met vrucht beëindigde, wil overzitten in een ander structuuronderdeel waarvoor de leerling in het lagere leerjaar werd geclausuleerd.

    ×
    Kijkt als...
    Niveau
    Regio