25
Met andere ogen kijken: kracht van wiskundige verbeelding in de klas
In de eerste graad B-stroom en in de arbeidsfinaliteit moeten de leerplandoelen bereikt worden in betekenisvolle contexten. Het doel is o.a. de leermotivatie van de leerling positief te beïnvloeden. Dit artikel doet een suggestie om de leerstof te laten aanleunen bij de leefwereld van de leerling om de motivatie voor wiskunde (nog) te verhogen. Centraal hierbij staat het concept ‘wiskundige wereldverkenning’.
Contextuele opgaven genereren via AI
Bij veel van de leerplandoelen is het aangewezen om met contexten te werken. Contexten kunnen bijkomende aandacht vragen: het mathematiseren van de opgave en het demathematiseren van het resultaat. Met dit artikel willen we een aanzet geven om contextuele problemen te genereren via AI.
Effectieve didactiek 'Lessen met effect' - structureel verankeren in de vakgroepwerking
Sterke didactiek ontstaat waar leraren hun klaspraktijk delen, samen verfijnen en bewust verankeren in de werking van de vakgroep en de school. Dit artikel vertrekt vanuit die overtuiging en toont hoe effectieve didactische principes structureel ingebed kunnen worden in het dagelijks lesgeven. Aan de hand van een model voor lesvoorbereiding, met expliciete aandacht voor doelgericht werken en het activeren van voorkennis, reiken we concrete handvatten aan voor vakgroepen. Daarnaast belichten we de cruciale rol van collegiale visitaties als motor voor leren van en met elkaar, ondersteund door een gerichte kijkwijzer voor lesobservatie.
Voorbeeld – De methode van Pólya als leidraad bij probleemoplossend denken
Probleemoplossend denken vormt de kern van wiskunde. Toch ervaren leerlingen dit vaak als moeilijk. Hoe kunnen we hen hierbij ondersteunen zonder het denkwerk over te nemen? De methode van George Pólya biedt hiervoor een krachtig kader.
Tegengestelde, omgekeerde en absolute waarde van een getal
Dit artikel sluit aan bij het leerplan wiskunde voor de eerste graad A-stroom. De begrippen tegengestelde getallen, omgekeerde getallen en absolute waarde vormen een basis die in latere jaren een uitgebreidere en diepere betekenis krijgt. Door in de eerste graad een stevige basis te leggen, kunnen leerlingen deze concepten later rijker begrijpen en toepassen in complexere wiskundige contexten.
Effectieve didactiek 'Lessen met effect': doelgericht werken in de lessen wiskunde
Doelgericht werken vormt een essentiële pijler van krachtig onderwijs. Wanneer leerlingen weten wat ze moeten leren en waarom, vergroot dat hun betrokkenheid, hun leerwinst en hun vermogen om hun eigen leerproces te sturen. Het expliciteren van leerdoelen speelt hierin een sleutelrol. Leerdoelen maken verwachtingen zichtbaar, geven richting aan het lesverloop en vormen een referentiekader voor feedback en evaluatie. Ze helpen leraren om bewuste didactische keuzes te maken en ondersteunen leerlingen om focus en betekenis te ervaren in hun leren.
Dit artikel zoomt in op het formuleren van heldere leerdoelen vertrekkend vanuit de leerplandoelen. Het laat zien waarom het expliciteren van leerdoelen geen extra stap is, maar een integraal onderdeel van effectieve didactiek. Door leerdoelen doelgericht en leerlinggericht te formuleren, wordt onderwijs transparanter, samenhangender en krachtiger – voor zowel leraar als leerling.
Dit artikel zoomt in op het formuleren van heldere leerdoelen vertrekkend vanuit de leerplandoelen. Het laat zien waarom het expliciteren van leerdoelen geen extra stap is, maar een integraal onderdeel van effectieve didactiek. Door leerdoelen doelgericht en leerlinggericht te formuleren, wordt onderwijs transparanter, samenhangender en krachtiger – voor zowel leraar als leerling.
Hulpkaarten wiskunde in de klaspraktijk
Dit artikel bevat voorbeelden van hulpkaarten en didactische suggesties die leerlingen kunnen ondersteunen bij het bereiken van het leerplandoel rond het oplossen van eerstegraadsvergelijkingen. Het is bedoeld als inspiratiedocument dat richting kan geven bij het ontwikkelen van gelijkaardige kaarten voor andere leerplandoelen.
Cognitief sterk functionerende leerlingen in de wiskundeles - kansen en uitdagingen
De groeiende aandacht en nood aan expertise rond cognitief sterk functionerende (CSF) leerlingen in het secundair onderwijs vraagt om een doordachte aanpak. Deze jongeren beschikken over een hoog leerpotentieel en hebben nood aan aangepaste begeleiding, zeker in vakken zoals wiskunde, waar hun talenten tot uiting kunnen komen.
Dit artikel belicht de typische kenmerken van CSF-leerlingen, hun mindset en de rol van faalangst. We verkennen hoe het leerplan ruimte biedt voor differentiatie en tonen hoe je in de klaspraktijk doelgericht kunt inspelen op hun noden. Daarbij maken we kennis met concrete wiskunde-oefeningen die hun ontwikkeling optimaal kan stimuleren.
Dit artikel belicht de typische kenmerken van CSF-leerlingen, hun mindset en de rol van faalangst. We verkennen hoe het leerplan ruimte biedt voor differentiatie en tonen hoe je in de klaspraktijk doelgericht kunt inspelen op hun noden. Daarbij maken we kennis met concrete wiskunde-oefeningen die hun ontwikkeling optimaal kan stimuleren.
Voorbeeld - Kliklaminaat: een betekenisvolle context voor probleemoplossend denken
In alle leerplannen wiskunde van het so staat een leerplandoel over het oplossen van problemen. Een voorbeeldopdracht die dit doel concreet maakt, is het leggen van kliklaminaat. Deze context is herkenbaar, concreet én vraagt om verschillende wiskundige inzichten.
Effectieve didactiek 'Lessen met effect' - Mijn favoriete nee
Mijn favoriete nee is een interactieve didactische activiteit die gemakkelijk is om uit te voeren, niet lang duurt, heel effectief is en zorgt voor betrokken en actieve leerlingen die in de klas aan de slag gaan met klassikale feedback in een veilige leeromgeving.
Hoe leerlingen motiveren voor wiskunde in het secundair onderwijs?
Motivatie is een essentiële factor in het leerproces van leerlingen. In het secundair onderwijs kan wiskunde voor veel leerlingen een uitdaging vormen, wat kan leiden tot een gebrek aan interesse en motivatie. Het verhogen van motivatie vereist een gerichte aanpak waarbij je rekening houdt met de noden en verwachtingen van de leerlingen. In dit artikel worden strategieën besproken om de motivatie voor wiskunde te versterken.
Voorbeeld - Het voorstellen van vlakke figuren in een betekenisvolle context
In het leerplan van de B-stroom staat een leerplandoel over het voorstellen van vlakke figuren in een betekenisvolle context. In deze tekst vind je enkele handvatten om dit doel in jouw lessen te realiseren.
Voorbeeld - Over afstanden, reistijden en oppervlaktes
In deze opdracht voor de B-stroom reiken we enkele ideeën om via een kaart van de schoolomgeving te werken aan inzicht rond afstanden, reistijden en oppervlaktes. Enkele aanpasbare documenten zijn beschikbaar.
Reflectiewijzer voor een sterke STEM-aanpak op school
Deze reflectiewijzer kan je gebruiken bij het werken rond STEM binnen de leerplannen 1ste graad (A- en B-stroom) - 2de graad (D- en D/A-finaliteit) en 3de graad (D- en D/A-finaliteit). Hoe start je met STEM vanuit je leerplan? Om de doelen van STEM in het leerplan te halen, is het belangrijk om goed te plannen hoe je deze integreert in je lessen. Het is vaak nuttig om dit met collega’s te bespreken.
Voorbeeld - Sponsorgeld voor onze klasfuif
In alle leerplannen wiskunde van het so staat een leerplandoel over het oplossen van problemen. We willen leerlingen leren om problemen binnen verschillende contexten op te lossen gebruikmakend van hun wiskundige kennis en vaardigheden. We geven een voorbeeld waarbij ook doelen data en onzekerheid van de leerplannen van de B-stroom en A-finaliteit aan bod komen.
Instructievideo maken met PowerPoint
Het maken van instructievideo’s is een krachtige manier om kennis over te dragen en leerlingen te ondersteunen in hun leerproces. Instructievideo’s bieden een visuele en interactieve methode om wiskundige concepten en vaardigheden op een begrijpelijke manier uit te leggen. Het gebruik van instructievideo’s kan je lessen verrijken en de betrokkenheid van je leerlingen vergroten.
Wiskunde en Taal
Het wiskundeonderwijs is taliger geworden door het werken vanuit betekenisvolle contexten en vanuit een meer probleemgerichte aanpak. Ook onze leerplannen vragen aandacht voor taalvaardigheid: het begrijpen en gebruiken van wiskunde terminologie, het omzetten van gewone taal naar formele wiskundetaal en omgekeerd.
In de wiskundelessen moet er voldoende aandacht worden besteed aan de specifieke taalontwikkeling met daarbij een ondersteunende didactische aanpak.
In de wiskundelessen moet er voldoende aandacht worden besteed aan de specifieke taalontwikkeling met daarbij een ondersteunende didactische aanpak.
Kangoeroewedstrijd - Wallaroe en Wallabie
Aan de slag met de Kangoeroewedstrijd...
Assen van verdieping
Toelichting bij “verdieping” in een observerende en oriënterende eerste graad.
De overgang van basisonderwijs naar secundair onderwijs: een focus op wiskunde
De overgang van het basisonderwijs naar de eerste graad van het secundair onderwijs is een belangrijk scharnierpunt in de schoolloopbaan van leerlingen. Het vormt de basis voor verdere ontwikkeling in vakgebieden, waaronder wiskunde. Het ontwikkelveld ‘Ontwikkeling van wiskundig denken’ uit het basisonderwijs vormt de basis van het wiskundeonderwijs in het secundair. Dit ontwikkelveld bevat vijf kernthema’s die we in dit artikel verkennen. We kijken hoe deze thema’s bijdragen aan de opbouw van wiskundige kennis en vaardigheden, en hoe een naadloze overgang naar het secundair onderwijs kan worden bevorderd. We bespreken enkel mogelijke strategieën die leraren kunnen toepassen om leerlingen te ondersteunen bij deze belangrijke overgang. We geven de links naar de Zill-pagina’s waar je als leraar de doelen van het ontwikkelingsveld: ‘Ontwikkeling van wiskundig denken‘ kan raadplegen.
Voorbeeld - Procenten in folders
In deze opdracht bestemd voor leerlingen B-stroom krijgen leerlingen wat meer inzicht in procentberekeningen en gebruiken we daarbij reclamefolders.
Deze opdracht is gelinkt aan het inhoudelijke leerplandoel:
Deze opdracht is gelinkt aan het inhoudelijke leerplandoel:
- LPD5 De leerlingen voeren met functioneel gebruik van ICT eenvoudige berekeningen uit met gehele getallen, kommagetallen, breuken, procenten en verhoudingen in betekenisvolle contexten.
- LPD1 De leerlingen lossen vanuit betekenisvolle contexten problemen op door wiskundige concepten en vaardigheden in te zetten.
- LPD2 De leerlingen gebruiken met de nodige nauwkeurigheid meetinstrumenten en hulpmiddelen.
Effectieve didactiek ‘Lessen met effect’ – controle van begrip in de lessen wiskunde
Controle van begrip (CVB) betekent: ‘De leraar controleert of de leerlingen de leerstof begrijpen en stemt het vervolg van de les hierop af'.
Reflectiedocument voor de vakgroep
Dit inspiratiedocument kun je gebruiken om met de vakgroep te komen tot een gelijkgerichte visie over de onderwijsleerpraktijk.
Oplossen van problemen - wiskunde in de B-stroom en A-finaliteit
In de nieuwe leerplannen wiskunde staat een leerplandoel over het oplossen van problemen. We willen leerlingen leren om problemen binnen verschillende contexten op te lossen waarbij ze hun wiskundige kennis en vaardigheden gebruiken.
