Wanneer een leerling tijdelijk vastloopt in zijn schoolloopbaan, heeft een school vaak het gevoel dat ze alle mogelijke inspanningen leverde, maar dat iets ontbreekt om de leerling opnieuw in beweging te krijgen. In die delicate fase biedt Switch, het time-outproject van scholengemeenschap Edith Stein in samenwerking met vzw aPart, een krachtig en warmvangnet. Switch biedt geen straf, geen afzondering, maar een traject waarin jongeren opnieuw kunnen landen, reflecteren en groeien. Het is een plek die uitnodigt tot bezinning, rust en heroriëntatie - precies wat nodig is om de verbinding met school en klasgroep te herstellen.

Switch richt zich tot leerlingen bij wie de aansluiting met de school tijdelijk moeilijk verloopt: jongeren met storend pubergedrag, leerlingen die zoekende zijn in hun motivatie of studiehouding, leerlingen die geconfronteerd worden met moeilijke thuissituaties, of jongeren die worstelen met hun zelfbeeld. Vaak dreigen ernstigere sancties, conflicten of zelfs schooluitval. Switch biedt een alternatief dat vertrekt vanuit vertrouwen: met de juiste, nabije begeleiding is een snelle re-integratie mogelijk.

Het traject situeert zich op het niveau van verhoogde zorg, als aanvulling op wat het schoolteam al deed. Elke aanmelding is gebaseerd op een duidelijk geformuleerde zorgvraag. De kracht van het project ligt in de gedeelde verantwoordelijkheid: leerkrachten, leerlingenbegeleiders, directies, ouders en de leerling zelf maken bewust deel uit van dit hersteltraject. De buddy-leerkracht vormt de brug tussen school en Switch en blijft betrokken tijdens het hele proces, zodat de verbinding nooit verloren gaat.

Switch wordt gedragen door drie begeleiders en een coördinator, ondersteund door een pedagogisch verantwoordelijke van vzw aPart. Hun aanpak is maatwerk: in een veilige, rustige setting krijgt de leerling ruimte om te ontprikkelen, om even uit de schoolcontext te stappen en om tot inzicht te komen. De begeleiding richt zich op het versterken van veerkracht en vaardigheden: assertiviteit, verantwoordelijkheidszin, samenwerking, zelfzorg, reflectie en het begrijpen van eigen gedrag en de impact ervan op anderen. Jongeren worden ondersteund om een constructief toekomstbeeld te ontwikkelen en opnieuw leerbereidheid op te bouwen.

Elke leerling krijgt een traject op maat, waarvan de duur flexibel is - maximaal drie aaneensluitende weken, maar alternerend of gedeeltelijk georganiseerd wanneer dat beter past bij de noden van de jongere. Tijdens langere trajecten blijft het contact met school behouden: op afgesproken momenten kan schoolwerk worden ingehaald. Zo blijft Switch een tijdelijke ondersteuning, geen vervanging van onderwijs.

Het traject bestaat uit een duidelijke structuur: aanmelding, intakegesprek, uitvoering van het traject, slotgesprek én warme terugkoppeling naar de school. Tijdens het intakegesprek wordt bekeken of Switch het juiste antwoord kan bieden, en worden doelen, intensiteit en afspraken vastgelegd. De leerling wordt geclusterd met anderen wanneer dat pedagogisch zinvol is. Enkel leerlingen voor wie re-integratie haalbaar is en die veilig kunnen functioneren binnen de Switch-omgeving komen in aanmerking - wederkerigheid en motivatie van de jongere zijn essentieel.

Het onderscheidende aspect van Switch is de nauwe samenwerking met de scholen. Leerkrachten blijven betrokken, niet alleen in de start en afsluiting, maar ook via hun rol als buddy. Deze participatie versterkt zowel de draagkracht van het traject als de kans op duurzame re-integratie. Switch erkent bovendien het belang van het welbevinden van leerkrachten: het is een traject dat niet enkel de leerling ontlast, maar ook het schoolteam ondersteunt, waardoor verdere escalatie kan worden voorkomen.

Switch biedt jongeren een kans om tot rust te komen, maar ook om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leerpad. De intensieve coaching nodigt uit om terug te keren naar school met hernieuwde kracht, inzicht en perspectief. Het project toont dat een korte, gerichte time-out - gedragen door samenwerking en menselijkheid - leerlingen opnieuw op het spoor kan zetten. Het is een krachtige schakel in het bredere streven naar inclusief, zorgzaam en verbonden onderwijs.

Meer info: Katrien Bressers – katrien.bressers@katholiekonderwijs.vlaanderen