De samenwerking tussen Heder en de scholen heeft historische wortels maar stond door gewijzigde regelgeving, financiering en verzwaring van de doelgroep onder druk. Vandaag willen beide organisaties opnieuw bouwen aan een duurzaam, formeel verankerd partnerschap. Knelpunten zoals het digitaal aanmeldsysteem, druk op revalidatie en versnipperde verwachtingen worden erkend, maar tegelijk is er een sterke wil om te verbinden. Via waarderend onderzoek, gezamenlijke intake, informatie-uitwisseling en nieuwe proeftuinen werken beide partijen toe naar een visietekst tegen juni 2026. De centrale ambitie is duidelijk: geïntegreerde samenwerking met één uitgangspunt - wat heeft het kind nodig?
De samenwerking tussen Heder en de scholen is geen nieuw idee, maar een historisch gegroeid partnerschap dat vele generaties heeft gedragen. Doorheen de jaren veranderden regelgeving, financieringssystemen, instroommechanismen en doelgroepen echter zodanig sterk dat het evenwicht in die samenwerking onder druk kwam te staan. Wat vroeger vanzelfsprekend was, werd complex. Toch ligt er vandaag een unieke kans op tafel: het klimaat is gunstiger dan ooit om de samenwerking opnieuw vorm te geven, te versterken en te verankeren in een gezamenlijke visie. Heder en de scholen willen die kans grijpen-en dat engagement klinkt door in elk initiatief dat vandaag genomen wordt.
De context waarin beide organisaties werken, is ingrijpend veranderd. De regelgeving splitste ooit één bestuurlijke entiteit in twee afzonderlijke vzw’s. Persoonsvolgende financiering werd ingevoerd voor meerderjarigen, en Heder paste dit proactief toe op minderjarigen vanuit de verwachting dat die regeling ook voor MFC’s verplicht zou worden. Die formele verplichting kwam er echter niet, waardoor Heder moet terugschakelen in systeemlogica. Tegelijk werd het recht op onderwijs strakker geïnterpreteerd, waardoor steeds meer Kontiki-leerlingen (niet-schoolgaande jongeren) via het aanmeldsysteem op school terechtkomen. Daarbovenop veranderde de doelgroep fundamenteel: type-2 leerlingen met bijkomende gedragsproblematiek en type-4 leerlingen met een toename van EMB-problematieken zorgen voor een zwaardere zorgvraag bij zowel school als MFC.
Door die verzwaring botsen beide organisaties op hun grenzen. De digitale inschrijvingsprocedure bemoeilijkt een gezamenlijke visie op instroom. Ouders kregen in het verleden te veel ruimte om zelf zorg in te kopen via RTH, wat nu herbekeken wordt. De revalidatiedienst staat onder druk, waardoor behandelingen vaker verschuiven en de schoolwerking beïnvloed wordt. Ouders hebben nood aan één helder verhaal en niet langer aan parallelle systemen vanuit Heder en de school. Het is een complex landschap, maar precies daardoor groeit het inzicht dat intensieve samenwerking geen optie is maar een noodzaak.
Wat hoopvol stemt, is dat beide teams de ambitie expliciet uitspreken om opnieuw tot een duurzaam partnerschap te komen. Via waarderend onderzoek (Appreciative Inquiry) werd de beleving en verwachting van personeelsleden in kaart gebracht. Ondanks oude kwetsuren en wantrouwen, kwamen ook tal van positieve ervaringen naar boven. Die erkenning van sterktes vormt nu de basis voor vertrouwen en hernieuwde samenwerking.
De opportuniteiten zijn duidelijk zichtbaar. Het gebouw faciliteert verbinding: dagwerking en schoolwerking raken elkaar dagelijks. Een geïntegreerde combinatie van schoolvervangende en schoolgaande trajecten biedt voordelen voor Heder, voor leerlingenvervoer én voor de school. De wil om creatief om te gaan met regelgeving is aanwezig, zoals blijkt uit de zoektocht van BuBaO Het Sas naar nieuwe manieren om instroom zelf enigszins te kunnen sturen.
Huidige acties illustreren hoe de samenwerking reeds in beweging is. Informatie-uitwisseling is gestructureerd: Heder deelt welke ondersteuning leerlingen krijgen vanuit welke financiering, terwijl de scholen transparant aangeven hoe klasgroepen zijn samengesteld. Bij nieuwe inschrijvingen wordt bewust gekozen voor een gezamenlijk verhaal. In het BuSO werd zelfs een volledige SWOT-analyse ontwikkeld. Gemeenschappelijke intakegesprekken vormen voortaan het uitgangspunt, met een MFC-ticket als standaardvoorwaarde voor ondersteuning. Leerlingen die niet voltijds schoollopen, kunnen via Heder een schoolvervangend aanbod volgen dat aansluit op hun noden én praktisch ondersteund wordt via leerlingenvervoer.
De manier van denken verschuift naar één uitgangspunt: Wat heeft het kind nodig? Ouders minimaliseren soms noden om kosten te vermijden, maar scholen en Heder engageren zich om steeds samen te kijken wat noodzakelijk is voor de ontwikkeling van de jongere. Dat fundamentele uitgangspunt fungeert als moreel kompas voor verder beleid.
De komende periode staan verschillende proeftuinen gepland: kennismakingsmomenten, optimalisatie van intake, Ritme-Op-Maat-klassen in samenwerking met Noorderdok en De Tjalk, jaarlijkse vernieuwde contracten, netwerktafels, klassenraden en agogische of paramedische afstemming. Deze proeftuinen zullen waardevolle inzichten opleveren die de basis vormen voor de gezamenlijke visietekst tegen juni 2026. Die visietekst wordt vervolgens omgezet in concrete protocollen en een beleidsplan dat procesmatig uitgerold en opgevolgd kan worden.
De toekomstvisie is helder: Samen zorg dragen. Het doel is om vanuit vertrouwen, transparantie en gedeelde verantwoordelijkheid een stevig fundament te bouwen voor een geïntegreerde samenwerking tussen onderwijs en welzijn. Een samenwerking waarin alle betrokkenen - leerlingen, ouders, leerkrachten, therapeuten en begeleiders - voelen dat ze deel uitmaken van één verbonden netwerk rond hetzelfde kind.
