Onderwijsloopbaanbegeleiding is een gedeelde verantwoordelijkheid. Elke partner - leerling, leraar, schoolteam, ouders, CLB en pedagogische begeleiding - draagt bij aan een krachtig keuzeproces.
Als leraar ben je een coach in het keuzeproces van je leerlingen. Je helpt hen om:
Je hoeft geen expert te zijn in alle studierichtingen. Wat telt, is dat je stimuleert, bevraagt en ondersteunt. Je benoemt vooroordelen, bespreekt keuzetwijfels en verwijst waar nodig door.
Een coachende houding versterkt eigenaarschap en zelfregulatie.
Je staat niet alleen in OLB. Het schoolteam draagt een collectieve verantwoordelijkheid.
De klassenraad is hierbij een cruciale actor. De klassenraad:
De klassenraad doet veel meer dan oordelen of een leerling slaagt. De focus ligt op ontwikkelingsgerichte ondersteuning en op positieve, onderbouwde studiekeuzes.
Je werkt samen met begeleiders, directie of CLB wanneer dat zinvol is. Je maakt schoolbreed ook duidelijke afspraken over:
Ouders kennen hun kind vaak het best. Hun betrokkenheid is essentieel, zeker bij scharniermomenten. Geef hen goede informatie over het onderwijslandschap en stimuleer hen om het keuzeproces niet over te nemen, maar te activeren bij hun kind.
Let op: SES, migratieachtergrond of beperkte kennis van het onderwijssysteem kunnen het keuzeproces beïnvloeden. Ga in dialoog, luister naar hun verhaal en zet ouders in hun kracht.
Vrienden en klasgenoten beïnvloeden het keuzeproces. Dat is oké. Leerlingen die een steunfiguur hebben in hun nieuwe school, voelen zich beter en presteren sterker.
Maak de invloed van leeftijdsgenoten zichtbaar en bespreekbaar. Laat leerlingen elkaar helpen bij het verhelderen van hun zelfbeeld: wat kan jij goed? Wat doe jij graag?
Gebruik peer-feedback als kracht, niet als vervanging van het eigen keuzeproces.
Het CLB biedt:
Bij moeilijke situaties (twijfel, trauma, conflicten) neemt het CLB de regie over. Ze analyseren noden, begeleiden en coördineren hulp.
Het CLB werkt objectief, neutraal en leerlinggericht. Ze kunnen ook signalen oppikken uit de zorgwerking van de school en die bespreken met het team. Zo helpen ze je om de juiste keuzes te ondersteunen.
Leerlingen en hun ouders kunnen ook rechtstreeks contact opnemen met het CLB.
De pedagogische begeleidingsdienst (PBD) helpt scholen om een gedragen en krachtig OLB‑beleid te ontwikkelen. Schoolbegeleiders en vakbegeleiders ondersteunen je bij:
De PBD denkt mee op schoolniveau én op klasniveau, zodat je als leraar sterker wordt in het begeleiden van leerlingen bij hun keuzes.
