In Lezen voor waarden bundelen Yra van Dijk en Marie-José Klaver 26 bijdragen over de combinatie taal en burgerschap in de klas. Je krijgt als lezer voorbeelden en ideeën op basis van recent en lopend literatuuronderzoek. Daarmee is het boek ook een prachtige staalkaart van hedendaagse inzichten om leerlingen literatuur te laten lezen.
Het boek geeft ingangen voor Nederlands, maar bevat ook suggesties voor samenwerkingen met geschiedenis, filosofie of maatschappelijke vorming. Zo zijn er verschillende bijdragen die leerlingen informatie laten evalueren, waarbij vooral aandacht gaat naar hoe taal gebruikt wordt bij framing. Er is ook aandacht voor de representatie van groepen in literatuur. Zo levert Jeroen Dera bijvoorbeeld een aantrekkelijke bijdrage waarin hij uitwerkt hoe termen als ‘gaze’, ‘othering’, ‘agency’ en stereotypering een noodzakelijke aanvulling zijn op de behandeling van vertelinstantie en personage.
De auteurs illustreren hoe literatuur een uitstekend middel is om niet alleen actuele onderwerpen aan te snijden, maar ook na te gaan hoe je je er als lezer toe verhoudt en welke taal hiermee gepaard gaat. Ze zetten hierbij vooral in op nuance en een onderzoekende houding bij complexe vragen, zowel bij hedendaagse als bij historische teksten. Het belang van context en literatuur-historisch redeneren krijgt in deze bundel uitgebreid plaats.
Ook dialoog en discussie worden uitgediept in bijdragen die een koppeling vormen tussen onderzoek en klaspraktijk op het vlak van argumentatie-analyse, interpretatie en inlevingsvermogen bij gesprekken. Ook hier staat centraal dat de leerlingen morele dilemma’s in literaire teksten als uitgangspunt nemen om na te denken over hun eigen waarden en plaats in de maatschappij. Knap is dat dit boek niet alleen werkt op vakniveau, maar ook voorbeelden geeft van hoe op klas- en schoolniveau gewerkt kan worden aan burgerschap en verbondenheid.
Deze publicatie is bijzonder leesbaar, bevat concrete voorbeelden, geeft casussen uit de onderwijspraktijk en bevat enkele interessante experimenten zoals het gebruik van chatbots als sparringpartner bij het opbouwen van een argumentatie.
