De leerplannen aardrijkskunde vormen één samenhangend verhaal over de drie graden heen. De schematische overzichten maken die samenhang zichtbaar en bieden houvast om een sterke leerlijn uit te bouwen, afgestemd op jouw school en leerlingen.
De schematische voorstelling van de leerplannen aardrijkskunde laat het grotere verhaal zien waarin elk leerplan en elk leerplandoel, per graad zijn plaats heeft. Zoals je kunt zien zetten we in op systeemdenken: in de eerste graad verkennen we het systeem landschap, in de tweede graad het systeem aarde en in de derde graad plaatsen we het systeem aarde in de ruimte en in de tijd. We vertrekken steeds van de huidige situatie: het landschap met zijn verschillende landschapsvormende lagen, de planeet aarde die kansen biedt en het portret van een dynamische planeet. Vervolgens kijken we verder hoe het landschap of de planeet voortdurend in verandering is. Merk ook op dat in de drie graden dezelfde generieke doelen aan bod komen: geografische hulpbronnen en methodieken (incl. terreintechnieken) en het ruimtelijk referentiekader (wereldbeeld). Een leerlijn opbouwen over de drie graden op school is meer dan ooit noodzakelijk. Je vindt de leerlijnen in een kader vooraan in je leerplan. Maak er een mooi verhaal van, dat eigen is aan jouw school.
Daarnaast bieden de schema’s een mooi overzicht over wat leerlingen minimaal moeten gezien hebben. Ze kunnen dan ook een goede inspiratiebron zijn wanneer je leerstof moet compenseren of dispenseren, bijvoorbeeld bij zieke leerlingen of leerlingen met leermoeilijkheden.
In de eerste graad leren de leerlingen dat het systeem landschap bestaat uit landschapsvormende lagen. Ze leren ook de interacties in het systeem analyseren. In een tweede deel leren ze het dynamisch gedrag van het landschap begrijpen. We leggen ook een basis voor een leerlijn klimaatverandering. We gebruiken geografische hulpbronnen en methodieken om het geheel te ontdekken en we bouwen een wereldbeeld op.
In de tweede graad leggen de leerlingen de focus op de interactie tussen mens en aarde. De planeet biedt kansen voor menselijke activiteiten, maar de mens heeft impact op zijn natuurlijke omgeving, met als gevolg landschappelijke veranderingen. De leerlingen gaan in op de uitdagingen van de 21ste eeuw en zoeken naar manieren om de impact van de mens te verkleinen en om een transitie te verkrijgen naar een duurzame wereld. Zo kunnen onze leerlingen met kennis van zaken deelnemen aan het maatschappelijk debat met betrekking tot deze uitdagingen.
We gebruiken geografische hulpbronnen en methodieken om het geheel te ontdekken en we bouwen het wereldbeeld van de eerste graad verder op.
In het overzicht van de leerplandoelen kan je zien dat het handelingswerkwoord vaak het enige verschil is tussen de doelen van de D- of D/A- finaliteit.
In de derde graad maken de leerlingen eerst een portret van de aarde zoals die er nu uitziet. We bekijken de aarde vanuit de ruimte om dan vanop de aarde naar de ruimte te kijken. De leerlingen leren ook inzicht te verwerven in de uitwisseling van energie tussen het aardoppervlak, de atmosfeer en de ruimte en in de krachten die de geosfeer beïnvloeden. In een tweede deel kijken we naar de evolutie die de aarde reeds doormaakte. De leerlijn van het landschap wordt hier afgesloten met de impact van de mens erop door het nemen van maatregelen.
We gebruiken geografische hulpbronnen en methodieken om het geheel te ontdekken en we bouwen het wereldbeeld van de eerste en de tweede graad verder op.
Het leerplan van de D/A-finaliteit sluit beter aan bij het vorige leerplan dat nog niet zo lang hervormd was. Het leerplan van de D-wetenschappen is gebaseerd op de ‘Big Ideas’ en bevat heel wat specifieke leerplandoelen. Wat dit betekent kun je terugvinden op de leerplanpagina van het respectievelijke leerplan.
