Om dit actualiteitsdebat toch even te positioneren en te duiden, herinner ik de lezer graag aan een paar zaken die voorafgingen, waarna die lezer hopelijk zal begrijpen dat ik mijn blik op de zaak hier beknopt kan houden, dus niet uit een zekere lethargie, maar wel om zinvolle efficiëntieredenen:

• niet langer geleden dan 20 mei was in de plenaire vergadering al gedebatteerd over het zgn. organisatiebesluit m.b.t. het nieuwe schooljaar, dat in grote mate samenviel met het voorwerp van dit actualiteitsdebat, meer precies dan nog, de grote frustratie van en de commotie daarover in het onderwijsveld, met name bij schooldirecteurs; overigens was een van de stenen des aanstoots in het actualiteitsdebat, de zgn. inductieregeling, dan ook nog eens een element van het ontwerp van Onderwijsdecreet XXXVI, dat later in deze zelfde plenaire vergadering behandeld en aangenomen zou worden;
• vervolgens kwam op 28 mei die verrassing van de minister in de Onderwijscommissie over de levensbeschouwelijke vakken met een negatief advies van de Raad van State, nog een andere steen des aanstoots die dan nu on hold gezet werd (cf. infra);
• op diezelfde 28 mei was de openbriefactie van schooldirecteurs (N.B. blijkbaar intussen met haast 1.600 ondertekenaars) hangende, die op 29 mei een persconferentie en een ontvangst door minister Demir opleverde;
• uiteraard vond dat alles heel wat weerklank in de media: De Ochtend (mits aanmelding), VRT NWS (met een verwijzing naar de letterlijke open bief in kwestie), De Zondag (met een reactie van minister Demir);
• heel kort samengevat, ging het telkens om “we kunnen wel leven met heel wat van de doelen, maar het is te veel en te snel”; datzelfde geluid was dan bovendien ook nog in een ander dossier te horen in het hoger onderwijs, over studietoelagen, dat ook vandaag zijn plenaire beslag zou krijgen (cf. De Tijd (voor abonnees): “De bedenkingen van de universiteiten en hogescholen echoën die in het leerplichtonderwijs. Daar klonk de voorbije weken protest tegen de snelheid waarmee Demir een veelvoud aan hervormingen wil doorvoeren.”; cf. ook Commissie Onderwijs 30 april en 5 mei);
• over alle inhoudelijke elementen van dat “te veel en te snel” waren de voorbije weken en maanden dan nog eens tig parlementaire vragen gesteld, die ik hier niet meer ga oplijsten.

Dus… het actualiteitsdebat zette, compleet volgens mijn verwachting, dat alles nóg eens op een rij, met soms nog wat extra uitweidingen erbovenop, wat voorts geen bijkomend commentaar behoeft, maar op enkele zaken wil ik nog wel de aandacht vestigen:

• het advies van de Raad van State over het voorontwerp van decreet i.v.m. de levensbeschouwelijke vakken (LBV), dat op dit moment nog niet gepubliceerd is, zou volgens Koen Daniëls stellen dat de vrijheid van onderwijs ondergeschikt zou zijn aan de vrijheid van godsdienst; later sprak ook zijn partijgenoot Manu Diericx zich in die richting uit; bij gebrek aan tekst, die trouwens erg omvangrijk zou zijn en dus zeker niet zomaar snel te lezen valt (over bovendien geen eenvoudige materie), kan ik me over die beweringen niet uitspreken; minister-president Matthias Diependaele liet trouwens in het debat verstaan dat nu zou worden nagegaan wat volgens het advies wél mogelijk was;
• dat brengt mij naadloos bij een budgettair punt: quid met de 100 miljoen euro besparing in het Centenboekje door de geplande LBV-regeling, die nu tot stilstand gekomen was; minister-president Diependaele antwoordde dat ook dat punt nu voorwerp van verder overleg in de Vlaamse regering zou zijn;
• vanuit de oppositie kreeg minister Demir op een bepaald moment het expliciete verwijt blijkbaar niet te willen deelnemen aan het debat, op haar repliek met het gekende onderwijskwaliteitsverhaal na dan na de eerste ronde van de diverse sprekers; daarin had ze trouwens wel een belangrijke mededeling gedaan, die op zich wel niet echt nieuw was, namelijk dat ze naast met koepels ook meer overleg zou plegen met een afvaardiging van directeurs én ze verwees ook naar het planlastoverleg van 6 juni a.s. met 124 uitgelote onderwijsmensen allerhande; er was, als informatieformat, ook de traditionele Ronde Van Vlaanderen deze tijd van het jaar; interessant in dit verband vond ik een tussenkomst van Loes Vandromme, die stelde dat bij die gelegenheid minister Demir naar eigen zeggen bepaalde vragen van schooldirecteurs blijkbaar voor het eerst hoorde, terwijl diezelfde vragen allang voordien door de sociale partners in het reguliere sociale overleg gesteld waren;
• na die uitnodiging tot deelname aan het actuele debat zette minister Demir dan toch de maatregelen die zouden ingaan op 1 september 2026 nog eens op een rij, alsook hoe en wanneer naar het onderwijsveld gecommuniceerd was over de diverse dossiers;
• tot slot: algemeen vond ik het debat te veel gaan over de (overigens al ruim bekende) inhoud van de diverse maatregelen zelf i.p.v. over het probleem van “te veel en te snel” in de open brief van de directeurs, maar de prijs van het origineelste voorstel reik ik enigszins tongue in cheek nog graag uit aan onafhankelijk Vlaams Parlementslid Maurits Vande Reyde, die als echte oplossing van de problemen de hele financiering van het hele onderwijs fundamenteel wilde veranderen door het geld niet meer aan de instellingen te geven maar rechtstreeks aan “de mensen”…

Lees het verslag van het “Actualiteitsdebat over de hervormingen in het onderwijs” met minister Zuhal Demir. Daar is, zoals gebruikelijk, ook de video-opname te bekijken.

Reageren kan bij Wilfried Van Rompaey: wilfried.vanrompaey@katholiekonderwijs.vlaanderen