Werken met S-routedoelen

De S-routedoelen of specifieke routedoelen maken deel uit van Op.stap, leerroutes voor iedereen.

Wat zijn S-routedoelen?

sla link op in klembord

Kopieer

De S-routedoelen of specifieke routedoelen maken deel uit van Op.stap, leerroutes voor iedereen. Ze ondersteunen leerlingen met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften wanneer bijkomende of alternatieve doelen nodig zijn om leren, ontwikkeling en participatie mogelijk te maken.  Samen met de andere routedoelensets ondersteunen ze de opbouw van een individueel aangepast curriculum (IAC) of een ondersteuningsplan voor leerlingen met SOOB die het gemeenschappelijk curriculum volgen.

Ook voor leerlingen met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften vormen de G-routedoelen de gemeenschappelijke basis. Het schoolteam vertrekt vanuit die gemeenschappelijke doelen en onderzoekt welke doelen betekenisvol en haalbaar zijn voor het leren en participeren van de leerling.

Aansluitend op de drie ontwikkelingsfasen van de P-routedoelen zijn ook de S-routedoelen in drie fasen geordend.  Deze fasen geven een indicatie van de ontwikkelingsfase waarop de doelen vaak aansluiten. :

  • Fase 4 (F4): ontwikkelingsleeftijd 2,5+ jaar – doelen die een opstap naar, een alternatief voor of een aanvulling op de doelen richting de minimumdoelen van de derde kleuterklas kunnen vormen.
  • Fase 5 (F5): ontwikkelingsleeftijd 6+ jaar – doelen die een opstap naar, een alternatief voor of een aanvulling op de doelen richting de minimumdoelen van het vierde leerjaar kunnen vormen.
  • Fase 6 (F6): ontwikkelingsleeftijd 10+ jaar – doelen die een opstap naar, een alternatief voor of een aanvulling op de doelen richting de minimumdoelen van het zesde leerjaar kunnen vormen.

S-routedoelen kunnen worden geselecteerd als antwoord op de specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van een leerling aansluitend bij, als alternatief voor of als voorbereiding op G-routedoelen. Ze bieden bijkomende mogelijkheden om het onderwijsaanbod af te stemmen op wat een leerling nodig heeft om te leren, zich te ontwikkelen en te participeren.

Voorbeeld

sla link op in klembord

Kopieer

S-routedoelen lees je samen met de G-routedoelen

sla link op in klembord

Kopieer

S-routedoelen vormen geen afzonderlijk curriculum en geen parallelle leerlijn die naast de G-route volledig moet worden doorlopen. Ze staan als leerplandoelen op zichzelf, maar worden altijd gelezen in samenhang met de G-routedoelen.

Het schoolteam vertrekt steeds van de vraag 'Welke gemeenschappelijke doelen passen bij het beeld dat wij vormden van de leerling(en)?' en gaat pas dan op zoek naar de S-routedoelen die daarbij ondersteunend, aanvullend of vervangend zijn.

Mogelijke ondersteunende vragen hierbij:

  • Wat kent en kan de leerling al?
  • Wat willen we deze leerling leren?
  • Welke G-routedoelen zijn betekenisvol?
  • Welke specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften beïnvloeden het leren en participeren?
  • Welke S-routedoelen kunnen daarop een antwoord bieden?

S-routedoelen kunnen kunnen kennis en vaardigheden aanbrengen die een leerling nodig heeft om een G-routedoel te kunnen nastreven of bereiken. Ze kunnen ook een antwoord bieden op een specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoefte die het leren, ontwikkelen of participeren bemoeilijkt. S-routedoelen kunnen ook ingezet worden gericht op het toekomstperspectief van de leerling.

Een diagnose of label bepaalt niet welke routedoelen geselecteerd worden. De onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van de leerling zijn richtinggevend.

S-routedoelen zijn geen tussenstappen van G-routedoelen

sla link op in klembord

Kopieer

S-routedoelen zijn niet bedoeld om G-routedoelen te verfijnen of in kleinere tussenstappen op te delen.

Wanneer een G-routedoel voor een leerling te omvangrijk of te complex is om rechtstreeks in de klaspraktijk te gebruiken, hoeft daarvoor geen S-routedoel te worden gezocht. Het concretiseren en verfijnen van een geselecteerd leerplandoel maakt deel uit van handelingsplanmatig werken en van de professionele opdracht van de leraar en het multidisciplinaire team.

Vanuit het geselecteerde leerplandoel bepaalt de leraar welke haalbare en evalueerbare tussenstap voor een leerling of leerlingengroep op dat moment centraal staat. In de voorbereiding en uitvoering wordt het ruimere leerplandoel vertaald naar concrete doelen voor een les, activiteit of lessenreeks.

Bestaand schooleigen materiaal kan daarbij helpen. Leerlijnen, observatiekaders, methodes, didactische materialen en eerder ontwikkelde tussenstappen kunnen leraren ondersteunen om een passende opbouw te maken.

Het leerplan bepaalt waar we naartoe werken. De leraar bepaalt vanuit zijn professionaliteit en kennis van de leerling welke concrete leerstap op dat moment nodig en haalbaar is.

Vanuit effectieve didactiek weten we dat het belangrijk is dat leerlingen, op een voor hen begrijpelijke manier, weten wat ze leren en welk doel ze nastreven. Dit geldt ook voor de leerling met specifieke onderwijsbehoeften, ook als dit doel anders is dan dat van de klas of groep.

Het doel dat tijdens een les of lessenreeks met de leerling wordt gedeeld, hoeft daarom niet letterlijk het leerplandoel te zijn. De leraar vertaalt het geselecteerde leerplandoel of lesdoel naar een concreet, te begrijpen en te bereiken doel voor de leerling.

S-routedoelen kunnen G-routedoelen ondersteunen

sla link op in klembord

Kopieer

De samenhang tussen G- en S-routedoelen kan over de grenzen van disciplines heen zichtbaar worden.

Een leerling kan bijvoorbeeld binnen wiskunde, Nederlands en communicatie of wetenschap en techniek aan een G-routedoel werken, maar daarbij specifieke ondersteuning nodig hebben om tot leren te komen.

Een S-routedoel uit leren leren rond het functioneel inzetten van een hulpmiddel kan dan aangeven welke specifieke vaardigheid de leerling moet verwerven om met ondersteuning aan het G-routedoel te kunnen werken. De leerling kan bijvoorbeeld een digitaal, communicatief, motorisch of cognitief hulpmiddel leren gebruiken en die vaardigheid vervolgens inzetten tijdens lezen, schrijven, rekenen of het uitvoeren van een opdracht.

Het S-routedoel vervangt het doel uit de vakdiscipline niet. Beide doelen hebben een eigen functie en worden in samenhang nagestreefd: 

  • Het G-routedoel geeft aan wat de leerling binnen de gemeenschappelijke basis leert.
  • Het S-routedoel richt zich op specifieke kennis of een vaardigheid die deze leerling bijkomend nodig heeft om te leren, zich te ontwikkelen of te participeren.

Voorbeeld

sla link op in klembord

Kopieer

Contact

Els Van Schelvergem
pedagogisch begeleider
curriculum en vakdidactiek
scholen voor iedereen   

buitengewoon onderwijs
kleuteronderwijs
lager onderwijs
      ×
      Kijkt als...
      Niveau
      Regio
      Kan ik je helpen?