Op.stap vertrekt vanuit een belangrijke ambitie: kwaliteitsvol en ambitieus onderwijs voor iedere leerling, ongeacht waar die leerling schoolloopt en welke specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften (SOOB) hij /zij heeft.
We gebruiken hetzelfde leerplan als basis voor ons werk met alle leerlingen. Zo biedt Op.stap één gemeenschappelijk doelenkader en een gedeelde taal voor alle leraren en onderwijsprofessionals in het basisonderwijs. Die gemeenschappelijke basis helpt om met elkaar af te stemmen en samen te werken en overgangen tussen onderwijscontexten mogelijk te maken richting onze ambitie van scholen voor iedereen (2040).
De gemeenschappelijke leerplandoelen vormen de basis. Aanvullende routedoelensets bieden ruimte om, waar nodig, een leerroute uit te bouwen die antwoord geeft op specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften (SOOB). Zo verbindt Op.stap een gemeenschappelijke ambitie voor alle leerlingen met de ruimte om doelgericht af te stemmen op wat een individuele leerling nodig heeft.
Van specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften naar een leerroute
Voor leerlingen met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften krijgt de leerroute vorm binnen het cyclisch proces van handelingsplanmatig werken (HPW).
Vanuit de beginsituatie, de context, het toekomstperspectief en de daaruit voortvloeiende onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van de leerling selecteert het schoolteam in overleg met de ouders, het netwerk en waar mogelijk de leerling zelf betekenisvolle doelen die bijdragen aan maximale ontwikkeling, leerwinst en participatie.
Een individueel aangepast curriculum (IAC) valt niet samen met één routedoelenset. Een leerling kan immers doelen combineren uit verschillende routedoelensets, afhankelijk van zijn onderwijs- en ondersteuningsbehoeften. De klassenraad maakt die keuzes binnen een proces van handelingsplanmatig werken (HPW).
Op.stap vertrekt van één gemeenschappelijk leerplan voor alle leerlingen en biedt verschillende, aanvullende routedoelensets om, vanuit hoge verwachtingen, doelgericht af te stemmen op specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften, met als doel een samenhangende en ambitieuze leerroute voor elke leerling.
De G-routedoelen zijn de gemeenschappelijke leerplandoelen van Op.stap. Ze gelden voor alle leerlingen en omvatten ook de vertaling en concretisering van de decretale minimumdoelen. Voor leerlingen met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften onderzoekt het schoolteam welke G-routedoelen betekenisvol zijn voor het leren en participeren en welke doelen binnen hun zone van ontwikkeling liggen. Voor een leerling met een IAC zijn de geselecteerde doelen na te streven doelen.
Ook wanneer een leerling P- of S-routedoelen nodig heeft, blijft de verbinding met de G-route belangrijk. Bij leerlingen met een heel jonge ontwikkeling vormen P-routedoelen de opstap naar mogelijke continuering in de leerlijn van de G-routedoelen.
De centrale vraag is daarom niet: "Welke aparte doelen heeft deze leerling nodig?", maar: "Waar willen we met deze leerling naartoe binnen de gemeenschappelijke leerroute en wat heeft deze leerling bijkomend nodig als antwoord op zijn specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften uit de verschillende routedoelensets?"
Zo houden we hoge verwachtingen voor alle leerlingen en zoeken we tegelijk naar haalbare en betekenisvolle leerstappen.
G-routedoelen: de gemeenschappelijke leerplandoelen voor alle leerlingen.
Z-zwemdoelen: maken, net als de G-routedoelen, deel uit van de gemeenschappelijke doelen voor alle leerlingen.
P-routedoelen: precurriculumdoelen voor leerlingen met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften die samenhangen met een ontwikkelingsleeftijd van 0 tot 2,5 jaar. Ze beschrijven fundamentele stappen die voorafgaan aan of voorwaarden vormen voor verdere ontwikkeling binnen de G- of S-route. Ze expliciteren kennis, vaardigheden en ontwikkelingsstappen die voor sommige leerlingen doelgericht moeten worden aangeleerd, terwijl andere leerlingen die doorgaans impliciet verwerven binnen hun ontwikkeling en het onderwijsaanbod.
S-routedoelen: specifieke doelen voor leerlingen met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften vanaf een ontwikkelingsleeftijd van ongeveer 2,5 jaar. Ze maken specifieke kennis en vaardigheden tot expliciete leerdoelen wanneer een leerling die bijkomend nodig heeft om drempels in het leren, ontwikkelen of participeren te overwinnen. Ze bieden soms alternatieve leerdoelen in functie van het toekomstperspectief van leerlingen met SOOB.
+-routedoelen: voor leerlingen die verdieping en bijkomende cognitieve uitdaging nodig hebben.
A-routedoelen: ter ondersteuning van anderstalige nieuwkomers.
V-routedoelen: voor dove en slechthorende leerlingen (Vlaamse Gebarentaal en dovencultuur)
De verschillende routedoelensets worden in samenhang met de gemeenschappelijke leerplandoelen gebruikt. Zo wil Op.stap, leerroutes voor iedereen, de ambitie waarmaken van een inclusief, kennisrijk leerplan voor katholiek basisonderwijs.
Voor een leerling met specifieke onderwijs-en ondersteuningsbehoeften kan een team voor bepaalde disciplines P-routedoelen nodig hebben, terwijl voor andere disciplines of bepaalde subdomeinen G- of S-routedoelen meest geschikt zijn. De selectie hangt af van de beginsituatie en de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van de leerling. P- en S-routedoelen worden geselecteerd wanneer ze nodig zijn om ontwikkeling mogelijk te maken, ondersteuning te bieden of een betekenisvolle leerroute uit te bouwen.
Twee kennisclips bij deze themapagina.
