Leerpunt publiceert de nieuwe leidraad Betekenisvol en functioneel taalonderwijs op de lagere school. De leidraad is een Vlaamse hertaling van de Nederlandse NRO-leidraad en werd ontwikkeld door onderzoekers van het Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven) en Odisee hogeschool. De aanbevelingen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en vertaald naar de Vlaamse onderwijscontext.
De leidraad wil leraren, schoolteams en schoolleiders ondersteunen bij het vormgeven van kwaliteitsvol taalonderwijs. Daarbij worden spreken, luisteren, lezen en schrijven niet los van elkaar benaderd, maar in samenhang. Een goede beheersing van het Nederlands is bovendien niet alleen een doel op zich, maar ondersteunt leerlingen ook bij het leren binnen andere disciplines.
De leidraad bundelt de wetenschappelijke inzichten in zes aanbevelingen:
De aanbevelingen worden verder uitgewerkt met concrete handvatten en voorbeelden voor de klas- en schoolpraktijk. Zo is er onder meer aandacht voor rijke teksten, woordenschat en schooltaal, het verbinden van lezen en schrijven, expliciete instructie bij het leren lezen en correct schrijven, passende ondersteuning en het opvolgen van de ontwikkeling van leerlingen.
De inzichten uit de leidraad zijn herkenbaar in de keuzes die we maken in het nieuwe leerplan Op.stap, leerroutes voor iedereen. Binnen de discipline Nederlands en communicatie bouwen leerlingen hun kennis van en vaardigheid in het Nederlands doelgericht op. Tegelijkertijd ondersteunt het Nederlands de kennisopbouw binnen andere disciplines.
Ook de aandacht voor rijke teksten en woordenschat, vlot en vloeiend lezen, tekstbegrip, schrijven, mondeling taalgebruik en gerichte instructie sluit daarbij aan. Het leerplan maakt zichtbaar wat leerlingen moeten kennen en kunnen. De leidraad van Leerpunt biedt bijkomende wetenschappelijke verdieping en handvatten voor hoe leraren en schoolteams daar kwaliteitsvol aan kunnen werken.
Wie concreet aan de slag wil met de samenhang tussen kennisopbouw en woordenschat, vindt op onze PRO.-site het woordenschatdossier.
Het dossier ondersteunt leraren om vanuit de leerinhoud en de leerplandoelen doelgericht te werken aan woordenschat. Het maakt zichtbaar welke begrippen, school- en instructietaal leerlingen nodig hebben en hoe de leraar passende taalsteun kan bieden. Zo wordt werken aan woordenschat geen afzonderlijke activiteit, maar een onderdeel van kwaliteitsvol onderwijs in verschillende disciplines.
De nieuwe leidraad biedt ook kansen om het actieplan Ieder kind taalheld verder te concretiseren in de klas. In het actieplan wordt er voor kinderen met een taalnood in het Nederlands (leerjaar 2 t.e.m. leerjaar 6) nadruk gelegd op remediëren. In de leidraad vind je manieren waarop je dat kan doen.
Meer informatie en ondersteunend materiaal vind je op de PRO.-site Ieder kind taalheld.
Wie zich verder wil professionaliseren rond Nederlands en communicatie kan aansluiten bij het disciplinegericht netwerk Nederlands en communicatie.
Daarnaast zijn er lerende netwerken waarin de samenhang met andere disciplines centraal staat: Nederlands en communicatie en wiskunde en Nederlands en communicatie – wetenschap en techniek.
Voor schoolteams is ook de digitale opname van het startmoment Nederlands en communicatie beschikbaar.
In deze initiatieven staat de vertaling van de nieuwe leerplandoelen naar de klaspraktijk centraal, met aandacht voor doelgericht en samenhangend onderwijs en voor de wisselwerking tussen kennisopbouw en taalontwikkeling.
