De gezondheidspatronen van Gordon vormen een wetenschappelijk onderbouwde classificatie om binnen de gezondheidszorg gegevens te verzamelen over de totale persoon. Het ICF-schema is een internationale classificatie van het functioneren van mensen. Op die manier ligt binnen de zorg de focus niet op een gezondheidsprobleem of deficit maar op het functioneren van mensen.
Volgende presentatie en verduidelijking, brengen een koppeling met de leerplandoelen uit het leerplan van het 7de specialisatiejaar Verzorgende/Zorgkundige.
Mogelijke linken met gezondheidspatronen van Gordon en ICF-schema met leerplandoelen 7de specialisatiejaar Verzorgende/zorgkundige
Je kan beide kaders koppelen aan verschillende leerplandoelen in het leerplan Verzorgende/Zorgkundige. In de wenken bij de leerplandoelen, vind je een verwijzing naar beide classificaties indien van toepassing. Omdat beide kaders uit de gezondheidszorg komen, kan je ze vooral linken aan de doelen van zorg, maar ook met doelen uit de andere bouwstenen is er een mogelijke link. Een overzicht:
LPD 12 Leerlingen handelen persoonsgericht vanuit een holistische, dynamische en emancipatorische mensvisie in functie van het opbouwen van een professionele zorgrelatie.
Dit leerplandoel vormt eigenlijk het uitgangspunt voor het zorgend handelen. Het persoonsgericht handelen en het opbouwen van een professionele zorgrelatie staan centraal. Hiervoor is afstemming op de unieke persoon en zijn omgeving cruciaal. We kijken naar die unieke persoon als geheel van lichamelijke, geestelijke, sociale en spirituele elementen (holistische) die in voortdurende relatie staat met zijn omgeving , blijft ontwikkelen (dynamische) en zelf de regie voor het eigen leven in handen neemt (emancipatorische).
LPD 2 De leerlingen observeren, signaleren veranderingen in de gezondheidstoestand en omgeving en rapporteren ze in team en in het zorgdossier.
Om de cliënt en zijn omgeving op een doelbewuste manier te observeren, kan je gebruik maken van verschillende modellen. Omdat we vertrekken van de holistische mensvisie en de focus leggen op het functioneren van mensen, kan je beide kaders gebruiken om gegevens te verzamelen, ordenen, te signaleren en rapporteren.
LPD 5 De leerlingen hanteren een systematische aanpak bij het plannen, organiseren, uitvoeren en evalueren van een zorg conform het leerplan.
Omdat het gebruik van beide classificaties voortvloeit vanuit de impact van de visie op kwaliteitsvol leven, wonen en zorgen op zorgprocessen, raden we aan om beide kaders op een systematische manier aan te wenden als eerste stap bij het hanteren van een systematische aanpak bij het informeren, plannen, uitvoeren en evalueren van een zorg conform het zorgplan (LPD 5).
LPD 15 De leerlingen lichten de impact van de visie op kwaliteit van leven, wonen en zorgen toe op zorgprocessen.
Voor LPD 15 kan je vertrekken van de evolutie in de visie op zorg : van een taak- of probleemgerichte zorg, naar een meer generalistische (bio-psychosociale) zorg waarbij steeds meer de relationele benadering met persoonsgerichte zorg verwacht wordt. Deze ondersteunt niet alleen de kwaliteit van zorg, maar is gericht is op kwaliteit van leven en wonen.
Deze veranderde visie heeft een impact op de zorgprocessen. In het lexicon worden zorgprocessen omschreven als ‘het proces binnen het verlenen van zorg aan een cliënt gaande van het ontvangen en verwerken van informatie- en zorgvragen, vaststellen van de nodige zorg, zorgbemiddeling, zorgtoewijding, uitvoeren van zorg- en ondersteuningsplan, tot evaluatie/bijsturen en eventueel afsluiten van de geboden zorg’.
Om een zorgvraag te kunnen beantwoorden heeft men dus informatie nodig over de totale mens (gezondheidspatronen van Gordon), informatie over de omgeving, en informatie over de invloed van de zorgvraag op het functioneren van mensen (ICF-schema). Je kan de impact van de visie op kwaliteitsvol leven, wonen en zorg als volgt visualiseren:
In de lessen ‘zorg’ is het de bedoeling dat de leerlingen bovenstaande leerplandoelen aanleren met betrekking tot het totale menselijk functioneren. Daarom raden wij aan om de doelen zorg in samenhang aan te leren. Om te bewaken volledig te zijn, kan je deze doelen uitwerken per gezondheidspatroon.
Omdat de meeste doelen handelingsgericht zijn, vertrek je best van een casus. Met behulp van de casussen kan je bovendien de verschillende contexten en doelgroepen uit het leerplan aan bod laten komen. Omdat we de gezondheid van de totale mens willen bekijken vertrekken we voor de opmaak van de casussen vanuit de verschillende gezondheidspatronen. Je kan dan per patroon als volgt te werk gaan:
De meest relevante gezondheidspatronen die je kan uitwerken zijn
Indien voldoende tijd kunnen ook de andere gezondheidspatronen aan bod komen.
Je kan het werken met casussen ook uitbreiden naar de andere clusters van leerplandoelen en zo inzetten op de integratie van de verschillende leerplandoelen. Op die manier bereid je de leerlingen optimaal voor op de stages.
Documenten die je kan gebruiken bij je lessen.
Ter inspiratie maakten we ook 2 casussen, één van Dina (WZC) en één van Suzanne (thuiszorg). Deze casussen kunnen het vertrekpunt zijn om per gezondheidspatroon een verdiepende casus op te stellen.
