Vzw’s zijn verplicht om jaarlijks een begroting op te stellen en ter goedkeuring voor te leggen aan de Algemene Vergadering (art. 3:47, § 1, Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen). Een belangrijk onderdeel van die begroting is een raming van de verwachte werkingsbudgetten.

Doel van de rekenmodules

sla link op in klembord

Kopieer

Met de rekenmodules kan je het werkingsbudget op basis van school- en leerlingenkenmerken, de nascholingsmiddelen, het werkingsbudget voor de ICT-coördinatie en het werkingsbudget voor materiaalintensieve structuuronderdelen ramen.

De rekenmodules bevatten geen berekeningen voor:

  • tijdelijke middelen (bijvoorbeeld: Digiplan-middelen en het extra werkingsbudget voor professionalisering en de aankoop van didactisch materiaal in het kleuteronderwijs ter ondersteuning van de minimumdoelen in het kleuteronderwijs);
  • andere gekleurde middelen.

Met de rekenmodules kan je nog geen raming maken van het nieuwe werkingsbudget voor voorinstructie en remediëring in het kader van Ieder Kind Taalheld. Als jullie school voor deze middelen in aanmerking komt, ontving je via Mijn Onderwijs al gepersonaliseerde dienstbrieven met de bedragen voor schooljaar 2026-2027.

De rekenmodules voor het gewoon secundair onderwijs en voor het buitengewoon onderwijs laten ook niet toe om het werkingsbudget voor dure praktijkgerichte structuuronderdelen of opleidingen te berekenen. We beschikken immers nog niet over data die een berekening mogelijk maken. In de mate dat deze werkingsbudgetten gebruikt moeten worden voor een verlaging van de schoolfactuur van de betrokken structuuronderdelen en opleidingen, zal de school alleen fungeren als doorgeefluik: het bedrag dat ze als werkingsbudget ontvangen wordt gecompenseerd door een vermindering van leerlingenbijdragen.

Wat is er nieuw?

sla link op in klembord

Kopieer

Het werkingsbudget voor materiaalintensieve structuuronderdelen in secundaire scholen is verhoogd tot 15 miljoen euro: + 5 miljoen euro. Daarom is het bedrag per leerling van de drie groepen sterk verhoogd.

De nascholingsmiddelen, die al eens verhoogd zijn in schooljaar 2023-2024, worden opnieuw verhoogd:

  • Van 7.931.000 euro naar 21.111.000 euro voor het basisonderwijs: + 13,180 miljoen euro;
  • Van 7.307.000 euro naar 17.458.000 euro voor het secundair onderwijs: + 10,151 miljoen euro.

De toename van de nascholingsmiddelen wordt grotendeels gefinancierd door de afschaffing van het werkingsbudget voor offensief Nederlands (- 20 miljoen euro). Het werkingsbudget voor offensief Nederlands werd alleen toegekend voor scholen met veel leerlingen die aantikken op het leerlingenkenmerk ‘thuistaal niet Nederlands’. Nu worden deze middelen toegekend aan alle scholen waardoor het bedrag per school lager zal zijn voor de scholen die tot en met schooljaar 2025-2026 werkingsbudget voor offensief Nederlands kregen.

Opgepast: de nascholingsmiddelen zijn gekleurd. De tijdige aanwending kan worden gecontroleerd.

De maandelijkse subsidie van 12,50 euro voor anderstalige nieuwkomers in het onthaaljaar van het basisonderwijs is afgeschaft.

Bronnen

sla link op in klembord

Kopieer

Op 23 oktober 2026 is de begroting van het beleidsdomein Onderwijs openbaar gemaakt: Beleids- en begrotingstoelichting (BBT) naar aanleiding van de begrotingsopmaak 2027: Onderwijs | Vlaanderen.be. Uit deze documenten is controlemateriaal gehaald voor de rekenmodules.

De verdeling van de werkingsbudgetten van schooljaar 2025-2026 is nog niet gepubliceerd. Voor de rekenmodules hebben we niet alleen een raming moeten maken voor schooljaar 2026-2027 maar ook een raming voor schooljaar 2025-2026. Dat maakt de berekeningen minder zeker.

Berekeningen

sla link op in klembord

Kopieer

Indexering

sla link op in klembord

Kopieer

De indexering is berekend aan de hand van de gezondheidsindexen van januari 2026 en januari 2025.

Het gewoon en buitengewoon basisonderwijs worden volledig geïndexeerd. De indexering bedraagt 1,365%.

Voor het gewoon en buitengewoon secundair onderwijs wordt in artikel 11, § 2 van het Ontwerp van Programmadecreet begrotingsopmaak 2027 | Vlaanderen.be een gedeeltelijke indexering voorzien van 60%. Deze gedeeltelijke indexering komt neer op een indexering met 0,819%. De geringe stijging van de gezondheidsindex heeft tot gevolg dat de vermindering van de koopkracht in het secundair onderwijs beperkt blijft tot 0,546%: 2,8 miljoen euro in het gewoon secundair onderwijs en 0,2 miljoen euro in het buitengewoon secundair onderwijs. Zonder bijsturing van deze besparing dreigt de koopkracht in het secundair onderwijs nog sterker te verminderen in schooljaar 2027-2028. In oktober 2026 ligt de gezondheidsindex al 4,534% hoger dan in oktober 2025. Een grotere stijging van de gezondheidsindex betekent ook een grotere vermindering van de koopkracht bij onvolledige indexering.

Slecht nieuws is ook dat de 60%-indexering voor het secundair onderwijs nu ook voorzien is voor de rest van deze legislatuur terwijl er eerder een 80%-indexering voorzien was voor de schooljaren 2027-2028 en 2028-2029.

Leerlingenaantallen

sla link op in klembord

Kopieer

De werkingsbudgetten worden doorgaans berekend aan de hand van de leerlingenaantallen op de eerste schooldag van februari 2026 (of uitzonderlijk op de eerste schooldag van oktober 2026). In het secundair onderwijs zijn soms andere teldata in gebruik.

Ook de evolutie van de leerlingenaantallen heeft een invloed op de bedragen per leerling.  Onderwijsniveaus met stijgende leerlingenaantallen zullen de stijging van de leerlingenaantallen niet volledig doorgerekend zien in het bedrag per leerling doordat extra leerlingen Vlaanderenbreed maar voor 40% omgezet worden in werkingsbudget. Dat is nog altijd zo voor het buitengewoon secundair onderwijs. De andere onderwijsniveaus ‘profiteren’ van gedaalde leerlingenaantallen. Ook de daling van de leerlingenaantallen wordt immers maar voor 40% verrekend in de werkingsbudgetten. ‘Profiteren’ kan je dat niet echt noemen: veel uitgaven volgen niet dezelfde trend als de leerlingenaantallen. Je kan er bijvoorbeeld niet voor kiezen om de verwarming een graad lager te zetten, minder verlichting te voorzien of minder schoon te maken of onderhoud te voorzien als er één leerling minder in de klas zit. En dat zijn net de grootste uitgavenposten van basis- en secundaire scholen. Om op dit soort uitgaven te kunnen besparen, moet de school een hele klas kunnen schrappen. Maar toch blijft de 40%-verrekening van de daling van de leerlingenaantallen in de werkingsbudgetten een goede zaak in vergelijking met een volledige verrekening.

Vlaanderenbreed voorzien we geen sterke verschuivingen in het marktaandeel van het vrij gesubsidieerd onderwijs.

Werkingsbudgetten op basis van schoolkenmerken

sla link op in klembord

Kopieer

De combinatie van indexering en evolutie van de leerlingenaantallen heeft tot volgende ramingen van de evolutie van de werkingsbudgetten op basis van schoolkenmerken per leerling geleid ten overstaan van vorig schooljaar:

  • Gewoon basisonderwijs: + 1,75%;
  • Buitengewoon basisonderwijs: + 2,03%;
  • Gewoon secundair onderwijs: + 1,88%;
  • Buitengewoon secundair onderwijs: - 0,82%.

Deze procentuele evoluties moet je vergelijken met een gemiddelde kostenstijging door de inflatie met 1,365%. Alle onderwijsniveaus behalve het buitengewoon secundair onderwijs gaan er (lichtjes) op vooruit. In het buitengewoon secundair onderwijs blijft de koopkracht per leerling erop achteruitgaan. Het buitengewoon secundair onderwijs ziet de koopkracht per leerling onafgebroken afnemen sinds schooljaar 2023-2024. Dat is een gevolg van de combinatie van toename van de leerlingenaantallen en gedeeltelijke desindexering.

Werkingsbudgetten op basis van leerlingenkenmerken

sla link op in klembord

Kopieer

Werkingsbudgetten op basis van leerlingenkenmerken ondervinden niet alleen de invloed van de volledige of onvolledige indexering en van de evolutie van de leerlingenaantallen Vlaanderenbreed maar ook van de aftopping van aantikkende leerlingen.

Het aantal leerlingen dat aantikt op het leerlingenkenmerk ‘thuistaal niet-Nederlands’ blijft jaar na jaar toenemen. Het werkingsbudget van dit leerlingenkenmerk moet dus jaar na jaar worden verdeeld over een almaar groter aantal leerlingen. Dat zie je het best in het gewoon secundair onderwijs: evolutie in 9 jaar tijd (schooljaar 2024-2025 versus schooljaar 2015-2016):


 

Aantal afgetopte leerlingen met leerlingenkenmerk thuistaal

Budget leerlingenkenmerk thuistaal

Budget per afgetopte leerling

2015-2016

54 136

12 705 000

234,69

2024-2025

105 040

16 217 431

154,39

Evolutie

+ 94%

+ 28%

    - 34%

Dit zijn nominale cijfers. Er is hier nog geen rekening gehouden met de vermindering van de koopkracht door de onvolledige indexering.

Voor schooljaar 2026-2027 is in het gewoon secundair onderwijs gerekend met een verdere daling van het werkingsbudget per leerling met leerlingenkenmerk ‘thuistaal niet-Nederlands’: - 3,45%. In het gewoon basisonderwijs verwachten we een daling met 0,40%.

De berekeningsmethode levert al twee jaar op rij een sterke toename van het bedrag van het leerlingenkenmerk ‘schooltoeslag’, zowel in het gewoon basisonderwijs als in het gewoon secundair onderwijs. Omdat de bedragen van schooljaar 2025-2026 in werkelijkheid kleiner waren dan in schooljaar 2024-2025 en we geen fout in de berekeningen konden vaststellen, is beslist om voorzichtig te zijn door het werkelijke bedrag van schooljaar 2025-2026 aan te houden in schooljaar 2026-2027.

Timing

sla link op in klembord

Kopieer

De rekenmodules ramen per schooljaar. De meeste schoolbesturen begroten echter per kalenderjaar. We raden af om de resultaten van de rekenmodules aan te passen voor de periode september 2027 – december 2027. De resultaten van de rekenmodules zijn nu de best mogelijke schatting voor het volledige kalenderjaar 2027.

Downloads

De koopkracht van onze scholen wordt al jaren uitgehold. Dit artikel geeft meer informatie bij deze problematiek. 

886KB

Regelgeving voor de besteding,  verantwoording en aanvraag van de werkingsmiddelen.  

71KB

Contact

Ruth Engelen
stafmedewerker

financieel en infrastructureel beleid
Ontwikkeling bestuur en organisatie
      Trui Vermeersch
      stafmedewerker
       
      financieel en infrastructureel beleid
      Ontwikkeling bestuur en organisatie
          ×
          Kijkt als...
          Niveau
          Regio
          Kan ik je helpen?