Vrijwilligerswerk

Wat is vrijwilligerswerk?

sla link op in klembord

Vrijwilligerswerk is volgens de wet vrijwilligerswerk elke activiteit die onverplicht en onbezoldigd wordt verricht. Je doet dus vrijwilligerswerk:

  • als je je inzet voor een organisatie die geen winst nastreeft;
  • als je dit onbezoldigd doet;
  • als je dit vrijwillig doet. Een stage, een wijk-werkopdracht … is daarom geen vrijwilligerswerk volgens de wet.

Wie kan vrijwilligerswerk doen?

sla link op in klembord

  • 15 jaar zijn en de eerste twee studiejaren van het secundair onderwijs achter de rug hebben;
  • inwoners van de Europese unie;
  • mensen met een geldige verblijfsvergunning.

Sommige vrijwilligers hebben wel een meldingsplicht omdat ze een vervangingsinkomen hebben

Uitkering RVA

sla link op in klembord

Mensen die een uitkering van de RVA krijgen vullen formulier C45B in en bezorgen dit aan hun vakbond of hulpkas. Van het moment dat het via die instantie binnen is, kan het vrijwilligerswerk aanvangen. De RVA heeft 12 dagen de tijd om te reageren.

Het gebeurt dat de RVA geen expliciete toestemming geeft en niets laat weten; dan mag het vrijwilligerswerk gestart of verder gezet worden. Als de vrijwilliger een weigering krijgt, moet het vrijwilligerswerk onmiddellijk gestopt worden.

Wijkwerken en vrijwilligerswerk kan gecombineerd worden. Mensen die onder het statuut van wijkwerken vallen, nemen best eerst contact met hun trajectbegeleider om te oordelen of het vrijwilligerswerk geen negatieve invloed heeft op het traject naar reguliere arbeid.

Leefloon OCMW

sla link op in klembord

Wie een leefloon krijgt moet zijn of haar dossierbeheerder bij het OCMW op de hoogte brengen. Die moet akkoord gaan met het vrijwilligerswerk. Wie dit niet doet, loopt het risico een deel van de uitkering te verliezen.

Ter ondersteuning van het gesprek kun je een bewijs leveren aan de dossierbeheerder van je toekomstige vrijwilliger.

Uitkering ziekenfonds

sla link op in klembord

De adviserend geneesheer van het ziekenfonds moet akkoord gaan met het toekomstige vrijwilligerswerk. Deze arts zal oordelen of het vrijwilligerswerk de gezondheid niet verder in gevaar brengt. Een advies van de huisarts is niet voldoende.

Ambtenaren

sla link op in klembord

Ambtenaren moeten aan hun overste toelating vragen om vrijwilligerswerk te mogen doen.

Bij de eigen werkgever (vzw) kun je geen vrijwilligerswerk doen

sla link op in klembord

Enkele veel voorkomende vragen.

Verplichtingen als werkgever

sla link op in klembord

Informatieplicht

sla link op in klembord

Als werkgever informeer je de vrijwilligers vóór de activiteit van start gaat over de volgende zaken:

  • het doel van je organisatie. (Waar ben je mee bezig?);
  • het soort organisatie. (Een feitelijke vereniging, een vzw …);
  • de verzekeringen die zijn afgesloten voor de vrijwilliger;
  • de kosten die eventueel terugbetaald zullen worden, de manier waarop die zullen betaald worden en wanneer die terugbetaling gebeurt;
  • de discretieplicht en eventueel ook de geheimhoudingsplicht waaraan een vrijwilliger zich moet houden.

Verzekering

sla link op in klembord

Als de vrijwilliger een fout maakt waarbij iemand anders schade heeft, ben je daar als organisatie aansprakelijk voor. Je bent verplicht hiervoor een verzekering af te sluiten.

In de situaties waarbij een vrijwilliger steeds dezelfde fout maakt en daar al meerdere malen werd op gewezen, als de vrijwilliger een zware fout maakt, als fouten gebeuren met opzet of er is bedrog; dan kan het zijn dat de vrijwilliger zelf voor de schade moet instaan.

Als werkgever sluit je een verzekering burgerrechtelijke aansprakelijkheid af (met uitzondering van de contractuele aansprakelijkheid die de schade dekt die door de vrijwilliger zou veroorzaakt worden tijden het uitoefenen van de vrijwilligersactiviteit).

Onkostenvergoeding

sla link op in klembord

Vrijwilligerswerk is niet bedoeld om iets bij te verdienen. Voor onkosten die een vrijwilliger maakt, kun je als organisatie beslissen om die gemaakte onkosten te vergoeden of niet. Dit is een belangrijke afspraak bij de aanvang van het vrijwilligerswerk. De onkostenvergoedingen zijn in principe belastingvrij als je de regels volgt.

Je mag de forfaitaire en reële onkostenvergoeding niet door elkaar gebruiken. Ook al is iemand vrijwilliger in een andere organisatie, dan nog moet je je houden aan één systeem van onkostenvergoedingen. Volg je de regels niet dan loop je het risico om belastingen op je vergoeding te betalen.

De onkostenvergoedingen die een vrijwilliger ontvangt zijn niet vatbaar voor inbeslagname. Ook vrijwilligers die in een collectieve schuldbemiddeling zitten, moeten hun onkostenvergoeding nooit afdragen aan de schuldbemiddelaar.

Je hebt als organisatie de keuze uit twee manieren voor het terugbetalen van gemaakte onkosten.

Forfaitaire onkostenvergoeding

sla link op in klembord

Indien je vzw voor de forfaitaire regeling kiest, moeten de vrijwilligers niet bewijzen dat ze onkosten hebben gemaakt. Het bedrag is beperkt per dag en per jaar. De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.

Voor vrijwilligers moet er geen Dimona of DmfA-aangifte gebeuren. Teneinde controle op de vrijwilligersregeling te kunnen uitoefenen moeten de organisaties een nominatieve lijst bijhouden waarin per kalenderjaar voor elke vrijwilliger de toegekende vergoedingen worden vermeld. Deze lijst moet te allen tijde voorgelegd kunnen worden aan de Inspectie van de RSZ.

De nominatieve lijst geeft een overzicht van de vrijwilligers, hun rijksregisternummer, de dag waarop een forfaitaire vergoeding is toegekend en het bedrag.

Zorg ervoor dat je aan de hand van deze lijst goed bijhoudt dat vrijwilligers het dagmaximum en het jaarmaximum niet overschrijden.

Voor het jaar 2021 gelden deze bedragen:

  • per dag: maximaal 35,41 euro
  • per jaar: maximaal 1.416,16 euro
 Voor het jaar 2022 gelden deze bedragen:
  • per dag: maximaal 36,84 euro
  • per jaar: maximaal 1.473,37 euro

De verhoogde forfaitaire kostenvergoeding is er alleen voor bepaalde vrijwilligers maar niet van toepassing in onderwijs.

Uitzondering hierop zijn de vrijwilligers die effectief aangesteld waren in  2021. Voor hen geldt wel de verhoogde maximale forfaitaire kostenvergoeding van 2.600,90 euro per jaar.

Reële onkostenvergoeding

sla link op in klembord

Je betaalt als organisatie enkel de onkosten terug waarvoor je een bewijsstuk aflevert zoals een treinticket, een kasticket …

Verplaatsingsvergoedingen

sla link op in klembord

Als je een forfaitaire onkostenvergoeding krijgt, dan kunnen ook je vervoerskosten beperkt bijkomend terugbetaald worden. Het maximum dat je bovenop het vast bedrag kan krijgen, is 2000 km vervoerskosten (maximum 2000 keer het bedrag van de kilometervergoeding wagen).

De kilometervergoeding is een reële onkostenvergoeding gebonden aan maxima:

  • voor de eigen auto: maximum 0,3707 euro per kilometer (van 1 juli 2021 tot 30 juni 2022)
  • voor de fiets: maximum 0,24 euro per kilometer

Aan de hand van het vervoersbewijs voor openbaar vervoer kan het volledig bedrag terugbetaald worden.

Vrijwilligersovereenkomst

sla link op in klembord

Als je van start gaat met vrijwilligerswerk is het belangrijk om goede afspraken op voorhand te maken. Deze afspraken kunnen in een vrijwilligersovereenkomst opgenomen worden. Dit is geen verplichting maar wel aan te raden.

Een goede vrijwilligersovereenkomst is bondig, duidelijk en bevat geen addertjes. Overloop samen met de vrijwilliger wat de inhoud van de overeenkomst is. Zorg dat de vrijwilliger op de hoogte is en begrijpt wat je van hem of haar verwacht.

Je hebt de mogelijkheid om een aantal bewijsstukken te vragen aan de kandidaat-vrijwilliger. Dit kan bijvoorbeeld een rijbewijs zijn, een uittreksel uit het strafregister model 2 … De kandidaat-vrijwilliger is weliswaar niet verplicht om dit te bezorgen.

Contact

×
Kijkt als...
Niveau
Regio