Met data onderbouwd werken aan brede basiszorg en verhoogde zorg

wo 7 oktober 2026

Hoe kan je gegevens over leerlingen gebruiken om betere onderwijs- en zorgbeslissingen te nemen, zonder dat data een doel op zich worden? De nieuwe leidraad Data-ondersteund werken binnen de brede basiszorg en verhoogde zorg van Leerpunt biedt schoolteams hiervoor concrete, wetenschappelijk onderbouwde handvatten.

Zes aanbevelingen

sla link op in klembord

Kopieer

De leidraad bundelt zes aanbevelingen voor basis- en secundair onderwijs:

  1. Kijk eerst breed, daarna gericht: vertrek van gegevens over de klasgroep en zoom pas daarna in op specifieke leerlingen of leerdoelen.
  2. Analyseer vóór je concludeert: combineer verschillende databronnen en probeer het leerproces achter resultaten of gedrag te begrijpen.
  3. Werk met kleine, gerichte acties: formuleer concrete en observeerbare doelen en koppel daar haalbare acties aan.
  4. Evalueer cyclisch: volg op of ondersteuning effect heeft en gebruik die informatie om binnen het zorgcontinuüm onderbouwd bij te sturen.
  5. Focus op groeikansen: vertrek vanuit hoge, realistische verwachtingen en kijk naar beïnvloedbare factoren in plaats van naar labels.
  6. Maak van data een teamgesprek: interpreteer gegevens samen, benut verschillende perspectieven en maak zorgbeslissingen tot een gedeelde verantwoordelijkheidDe leidraad sluit daarmee nauw aan bij evidence-informed werken: data uit de eigen praktijk krijgen betekenis in combinatie met professionele praktijkkennis en wetenschappelijke inzichten.

Zelf aan de slag?

sla link op in klembord

Kopieer

Bij de leidraad horen onder meer infofiches, een observatiefiche, een beslissingsboom en materiaal om met collega’s een datagesprek te voeren.

Schoolteams kunnen de uitgangspunten van deze leidraad ook inbedden binnen het continuüm van zorg en het handelingsplanmatig werken. Handelingsplanmatig werken helpt scholen om leerlingen systematisch en doelgericht te begeleiden. Met een cyclisch proces van vijf stappen creëer je structuur en stem je acties af op de behoeften van elke leerling. In het buitengewoon onderwijs, in leersteuncentra en in het gewoon onderwijs voor leerlingen met een GC-, IAC- of OV4-verslag die leersteun ontvangen, is HPW decretaal verplicht. Omdat planmatig werken altijd belangrijk is, adviseert Katholiek Onderwijs Vlaanderen om ook in het gewoon onderwijs vanaf de fase van verhoogde zorg handelingsplanmatig te werken. Binnen HPW onderscheid je het proces en de registratie van dat proces. Je registreert enkel relevante informatie die bijdraagt aan een kwaliteitsvolle begeleiding.

Daarnaast vind je op onze PRO.-site nog ondersteuning rond onder meer differentiatie. De tegel Differentiatie (basisonderwijs, secundair onderwijs) biedt handvatten om vanuit observaties, evaluaties en andere leerlinggegevens onderwijsbehoeften en verschillen van leerlingen te detecteren en onderbouwde keuzes te maken voor een krachtige en haalbare aanpak in de klas.

×
Kijkt als...
Niveau
Regio
Kan ik je helpen?