33
Leerroute communicatieve fundamenten
Als we willen werken aan communicatie bij leerlingen met een jonge ontwikkeling, hebben de communicatieve fundamenten een bijzondere plaats. Ze beschrijven bouwstenen die nodig zijn om communicatie steeds doelgerichter en functioneler te kunnen inzetten.
Ruimtekaders uit 'Op.stap, leerroutes voor iedereen' op school en in de klas
Een ruimtekader kan je omschrijven als een samenhangend geheel van kennis waarbinnen leerlingen plaatsen en ruimtelijke fenomenen ruimtelijk kunnen situeren en ordenen. Ruimtekaders worden in het basisonderwijs veelal beschouwd als de visuele vormgeving van die kennis zoals pictogrammen, de wereldbol, kaarten enzovoort.
Deze leerroute omvat een handig overzicht van de ruimtekaders die noodzakelijk zijn in de verschillende leerjaren. Je krijgt ook de nodige handvatten om ruimtekaders functioneel in te zetten en om met je team tot afstemming te komen op schoolniveau.
Deze leerroute omvat een handig overzicht van de ruimtekaders die noodzakelijk zijn in de verschillende leerjaren. Je krijgt ook de nodige handvatten om ruimtekaders functioneel in te zetten en om met je team tot afstemming te komen op schoolniveau.
Bouwsteen ruimte
In deze leerroute krijg je informatie over bouwsteen ruimte bij beeldende werken samen met enkele voorbeelden.
Bouwsteen licht
In deze leerroute geven we je meer uitleg over bouwsteen licht binnen het muzisch domein beeld, aan de hand van enkele voorbeelden.
Bouwsteen compositie
In deze leerroute geven we je meer uitleg over bouwsteen compositie samen met enkele voorbeelden.
Bouwsteen textuur
Binnen het domein beeld wordt verwacht dat leerlingen bouwsteen textuur kennen (L6). Dit betekent dat ze texturen kunnen onderscheiden, benoemen, gebruiken, weergeven en weten op welke manieren kunstenaars textuur gebruiken. Deze leerroute geeft inhoudelijke duiding rond textuur, hoe textuur ingezet wordt in de kunst en wat dit kan betekenen in de klas.
Bouwsteen lijn
In deze leerroute geven we je meer uitleg over bouwsteen licht binnen het muzisch domein beeld, aan de hand van enkele voorbeelden.
Niveau-overschrijdende leerfiches
Wil je graag doelgericht effectieve leerstrategieën en/of methodieken integreren in de verschillende disciplines van Op.stap, leerroutes voor iedereen?
Je kan daar al heel wat van de bestaande niveau-overschrijdende leerfiches voor gebruiken. Via een snelle blik in het overzicht vind je die leerfiches terug die aansluiten bij de leerplandoelen uit de discipline ‘leren leren’.
Deze en ook nieuwe leerfiches -voor alle doelgroepen van het basisonderwijs- zal je gaandeweg ook bij de leerplandoelen van ‘leren leren’ in onze leerplantool vinden.
Je kan daar al heel wat van de bestaande niveau-overschrijdende leerfiches voor gebruiken. Via een snelle blik in het overzicht vind je die leerfiches terug die aansluiten bij de leerplandoelen uit de discipline ‘leren leren’.
Deze en ook nieuwe leerfiches -voor alle doelgroepen van het basisonderwijs- zal je gaandeweg ook bij de leerplandoelen van ‘leren leren’ in onze leerplantool vinden.
A-routedoelen Nederlands en communicatie voor anderstalige nieuwkomers
Deze leerroute geeft meer duiding bij de A-route Nederlands en communicatie voor anderstalige nieuwkomers. Ze verduidelijkt voor wie de A-route bedoeld is, vanuit welke uitgangspunten de doelen zijn opgesteld, hoe de A-route zich verhoudt tot de G-route en welke plaats sociaal-emotioneel leren inneemt.
Pesten voorkomen en aanpakken
Werken rond pesten is geen afzonderlijk spoor. Het is onlosmakelijk verweven met enerzijds het voortdurend scheppen van een verbindend school- en klasklimaat en anderzijds het implementeren van de totale discipline sociaal en emotioneel leren (SEL). In een verbindend klimaat wordt bewust gewerkt aan de verbinding van leraren en leerlingen met zichzelf, met elkaar, met de klas en met de school. Daarnaast wordt via de discipline SEL ingezet op de sociale en emotionele kennis, vaardigheden, inzichten en attitudes van leerlingen. Deze beide sporen zijn voortdurend verweven met elkaar en vormen samen de context waarbinnen pesten wordt voorkomen en aangepakt.
Leerlijnen muzische vorming
Wil je snel zicht krijgen op hoe de leerlijn voor de verschillende bouwstenen van de muzische domeinen en het domeinoverschrijdend domein is opgebouwd? Deze matrices brengen de volledige leerlijn overzichtelijk samen. Per bouwsteen zie je de opbouw van de P-route (vanaf fase één, indien van toepassing) tot en met het zesde leerjaar.
Werken aan (co)regulatie bij over -en onderreactie
Sterk reageren op grote emoties vraagt tijd, inzicht en een doordachte aanpak. In elke klas gebeurt het dat leerlingen overspoeld raken door spanning, frustratie, spelconflicten of een gevoel van onrecht.
Traject 'Van begrenzen naar verbinden'
Op basis van het begeleidingsscenario werkt een schoolteam stapsgewijs aan het vertalen van de pedagogische visie naar concrete, herkenbare en breed gedragen afspraken en routines. Centraal staat het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal rond gewenst gedrag, zodat verwachtingen voor leerlingen, leraren en ouders duidelijk en consistent zijn. Via teamreflectie, praktijkobservaties, intervisie en begeleide werksessies maakt het team gedragsverwachtingen expliciet en stemt het deze schoolbreed op elkaar af.
Proactieve cirkel
De proactieve cirkel is een krachtige werkvorm om doelgericht te bouwen aan een positieve groepsdynamiek, verbondenheid en sociale veiligheid in de klas. Via een gestructureerd gesprek krijgt elke leerling een stem, leren leerlingen naar elkaar luisteren en wordt er gewerkt aan wederzijds respect en eigenaarschap binnen de groep. Belangrijk is dat de proactieve cirkel niet louter wordt ingezet bij conflicten of herstelgesprekken. Juist wanneer deze werkvorm een vaste routine binnen effectieve lessen wordt, groeit haar meerwaarde.
Intervisiemodellen inspiratie
Het document met intervisiemodellen biedt schoolteams inspirerende werkvormen om op een gestructureerde manier met elkaar in gesprek te gaan over relevante onderwijs- en schoolthema's. De modellen ondersteunen teams om ervaringen te delen, uiteenlopende perspectieven te verkennen en samen betekenis te geven aan complexe vraagstukken.
Herstelvragen
Het document met herstelvragen biedt leraren een praktisch houvast om op een herstelgerichte manier in gesprek te gaan met leerlingen wanneer relaties onder druk komen te staan. De vragen ondersteunen leraren om niet enkel naar gedrag te kijken, maar ook naar de impact van dat gedrag op zichzelf, anderen en de klasgroep.
Groepsdynamiek
In dit document lichten we het belang toe van doelgericht bouwen aan een sterke groepsdynamiek binnen zowel de klas als de school. We verkennen de verschillende groepsprocessen die hierin een rol spelen en maken zichtbaar hoe interacties, relaties en context samen het functioneren van een groep beïnvloeden.
Het woordenschatdossier: taal en begrippen als toegang tot leren
Leerlingen hebben Nederlands nodig om leerinhouden te begrijpen, kennis op te bouwen en de leerplandoelen te bereiken. Dit dossier ondersteunt leraren om bewust en doelgericht om te gaan met de begrippen en het Nederlands die leerlingen daarvoor nodig hebben.
Technieken lager onderwijs
Hier zetten we een aantal technieken in de kijker die kunnen helpen om je klasmanagement te versterken. Het gaat nadrukkelijk om technieken, niet om volledige strategieën of een uitgewerkt kader. Ze kunnen geselecteerd en toegepast worden in functie van de noden, visie en context van jouw school of team.
Technieken inspiratie-kleuter
Deze documenten bundelen inspirerende, praktisch toepasbare technieken die helpen om onderwijstijd te verhogen en zo rechtstreeks bijdragen aan sterker en consistenter klasmanagement op school en in de klas.
Sterk klasmanagement: scan schoolbrede aanpak
In dit document vindt je een overzichtelijke scan die zichtbaar maakt welke bouwstenen van sterk klasmanagement al schoolbreed verankerd zijn en welke verder versterking vragen. Dankzij de Forms‑versie kan de school dit proces onderbouwen met data.
Sterk klasmanagement: reflectietool leraren
In deze reflectietool vinden leraren per bouwsteen concrete vragen die hun eigen klasmanagement zichtbaar maken. Dankzij de Forms‑versie kan de school bovendien data bundelen en teamgericht analyseren.
Stappenplan ‘Vanuit gedeelde waarden en normen naar gedragen regels en routines
In dit document vind je informatie en een concreet stappenplan dat teams ondersteunt bij het opbouwen van voorspelbare, duidelijke en schoolbrede regels routines die bijdragen aan rust en een krachtig en positief leer- en leefklimaat.
Reflectiekaarten per bouwsteen
In dit materiaal vind je per bouwsteen krachtige reflectievragen die het team ondersteunen om sterktes, noden en groeikansen rond sterk klasmanagement systematisch in kaart te brengen.
Kijkwijzer sterk klasmanagement
Dit is een gestructureerde observatietool die houvast biedt om klaspraktijken te analyseren en gerichte feedback te formuleren in functie van een verbindend en sterk klasmanagement.
Kijkwijzer groepsproces klas
Door gerichte observatie van groepskenmerken en interacties ondersteunt de kijkwijzer het herkennen van groepsprocessen, zodat leraren hun handelen hierop kunnen afstemmen en gepast kunnen inspelen op de noden van de groep.
8 tips voor sterk klasmanagement voor leraren
In dit document vind je acht concrete en haalbare tips die leraren ondersteunen om sterk, verbindend en voorspelbaar klasmanagement in de dagelijkse praktijk te realiseren.
8 tips voor LO-leraren
In dit document vind je acht concrete en haalbare tips die LO-leraren ondersteunen om sterk, verbindend en voorspelbaar klasmanagement te realiseren binnen de dynamische context van de lessen lichamelijke opvoeding.
Forms sterk klasmanagement als basisvoorwaarde voor leren
We ontwikkelden verschillende bevragingen die je kunnen helpen bij het implementeren van sterk klasmanagement op je school.
Effectieve didactiek: reflectietool
Ondersteunt gerichte zelfreflectie en versterkt de professionele dialoog over effectief lesgeven.
30 van 33
