Inspirerend voorbeeld bij het leerplandoel “De leerlingen ontwerpen een oplossing voor een probleem of een uitdaging door wetenschappen, technologie of wiskunde geïntegreerd aan te wenden” in de studierichting Schoonheidsverzorging (LPD 36)

Het leerplandoel “Een oplossing ontwerpen voor een probleem of uitdaging door wetenschappen, technologie of wiskunde geïntegreerd aan te wenden” komt zowel in de 1ste, 2de als 3de graad aan bod. In dit inspirerend voorbeeld vind je een situatieschets waarin we het doel hebben uitgewerkt.

Het voorbeeld bouwt verder op de algemene tekst over dit leerplandoel. Deze verheldert de volgende elementen:

  • de beginsituatie over de studierichtingen heen
  • de eigenheid van het ontwerpproces
  • de keuze van een probleem of uitdaging
  • het geïntegreerd aanwenden van wiskunde, wetenschappen of technologie
  • algemene suggesties voor een didactische aanpak

Het is zinvol om met je collega’s in overleg te gaan over de wijze waarop leerinhouden van wiskunde, techniek en natuurwetenschappen aan bod zijn gekomen en hoe samenwerking tussen de vakken kan verlopen.

Opdracht en probleemstelling

sla link op in klembord

Kopieer

Beginsituatie

sla link op in klembord

Kopieer

Om vanuit dit voorbeeld met LPD 36 aan de slag te gaan, wordt er verondersteld dat leerlingen in de loop van het schooljaar onderstaande leerinhouden verworven hebben:

  • kennis van de huid en de huidtypes
  • het uitvoeren van een gelaatsverzorging
  • het voeren van een adviesgesprek
  • promoten en verkopen van producten

Situatieschets

sla link op in klembord

Kopieer

Je werkt in een schoonheidssalon waar klanten geregeld vragen stellen over anti-rimpelcrème. Ze willen vooral weten welk product het best bij hun huid past en of het ook effectief doet wat het belooft. Bovendien ben je nieuwsgierig naar welk ingrediënt er nu voor zorgt dat de huid minder rimpels zal krijgen. 

  • Je kan de situatieschets verder stofferen in functie van andere leerdoelen die je wil betrekken of om een leerlijn uit te werken door de derde graad heen. Je kan daarbij een keuze maken om meer informatie te geven bij het begin van de derde graad, zodat de leerlingen zich ook beter kunnen inleven in de concrete situatie. Naargelang de graad vordert, kan je informatie voorzien die je niet op voorhand deelt, maar waarnaar ze moeten vragen om zelf een zicht te krijgen op de situatie.
  • Je kan de casus complexer maken door:
    • een beperkt budget te voorzien;
    • meer specificaties of beperkingen op te leggen over de producten;
    • ...

Mogelijke problemen of uitdagingen

sla link op in klembord

Kopieer

  • Je gaat na welke ingrediënten ervoor zorgen dat een bepaalde anti-rimpelcrème zijn doel bereikt.
  • Je gaat na of dat bij elk huidtype het geval is of dat er verschillen zijn in functie van het huidtype.
  • Je kan nagaan of er een verband bestaat met eventuele prijsverschillen.

Leerplandoelen

sla link op in klembord

Kopieer

Centrale leerplandoelen

sla link op in klembord

Kopieer

De volgende leerplandoelen komen nadrukkelijk aan bod. Ze staan centraal bij de didactische evaluatie van de opdracht.

  • III-Sch-a LPD 36 De leerlingen ontwerpen een oplossing voor een probleem of een uitdaging in de context van de schoonheidsverzorging door wetenschappen, technologie of wiskunde geïntegreerd aan te wenden.
  • I-II-III-GFL LPD 10 De leerlingen genereren creatieve ideeën om een probleem op te lossen en bespreken de uitvoerbaarheid ervan aan de hand van criteria.

Flankerende of optionele doelen

sla link op in klembord

Kopieer

De volgende leerplandoelen beschrijven kennis en vaardigheden die relevant kunnen zijn om de ontwerpopdracht uit te voeren. Een gerichte selectie uit deze doelen kan geheel of gedeeltelijk, vooraf of gelijktijdig aan bod komen bij de realisatie van de opdracht in de klaspraktijk.

Het is belangrijk dat de probleemstelling aansluiting kan vinden bij de beginsituatie van de leerlingen. Als leraar zal je dus moeten inschatten wat de beginsituatie van de leerlingen is en bepaalde leerplandoelen nog eens moeten toelichten zodat je tot een kwaliteitsvol ontwerp komt.

In functie van het aanwenden van wiskunde, wetenschappen of technologie:

  • III-Wis-a LPD 1 De leerlingen lossen vanuit betekenisvolle contexten problemen op door wiskundige concepten en vaardigheden in te zetten.
  • III-Wis-a LPD 2 De leerlingen voeren met functioneel gebruik van ICT eenvoudige berekeningen uit met gehele getallen, kommagetallen, breuken, procenten en verhoudingen in betekenisvolle contexten.
  • III-Mavo-a LPD 11 De leerlingen beargumenteren binnen een gesimuleerd persoonlijk of gezinsbudget keuzes bij aankopen, rekening houdend met de totale kostprijs en de financieringskost.
    • belang van financiële engagementen op korte en lange termijn
    • eenmalige en terugkerende kosten
    • consumentenkrediet
  • III-Mavo-a LPD 20 De leerlingen verklaren fenomenen of toepassingen uit het dagelijkse leven aan de hand van snelheid, kracht, hefboom, druk, zichtbaar licht, straling of elektriciteit.

In functie van verdere integratie in het specifieke deel:

  • III-Sch-a LPD 2 De leerlingen informeren naar wensen en behoeften van klanten in functie van het samenstellen van een aanbod, concept of arrangement.
  • III-Sch-a LPD 8 De leerlingen lichten werking en effecten, mogelijkheden en beperkingen van verzorgingsproducten, diensten en apparaten voor schoonheidsverzorging en relaxatie toe rekening houdend met gezondheidsproblemen en medicatie.
  • III-Sch-a LPD 10 De leerlingen adviseren de klant over producten, diensten en apparaten rekening houdend met de persoonlijke stijl van de klant.
  • III-Sch-a LPD 15 De leerlingen lichten de opbouw en de werking van nagels en huid toe in functie van schoonheidsverzorging.
  • III-Sch-a LPD 20 De leerlingen voeren verzorgingen van gelaat, hals, decolleté en schouders uit.
  • III-Sch-a LPD 31 De leerlingen handelen economisch en duurzaam bij de keuze en het gebruik van producten, materialen en apparaten.
  • III-Sch-a LPD 35 De leerlingen reflecteren over sectorspecifieke trends en innovatieve toepassingen.

Ontwerpen van een oplossing

sla link op in klembord

Kopieer

De situatie verkennen

sla link op in klembord

Kopieer

De kans is groot dat leerlingen snel en oplossingsgericht aan de slag gaan. Dat is niet verkeerd, maar kan ertoe leiden dat bepaalde oplossingen onvoldoende toereikend of zelfs helemaal niet passend zijn. Je stimuleert de leerlingen om gegevens te verzamelen via observatie of gerichte vraagstelling. Daarbij kan je volgende vragen omzetten naar de casus die je voor ogen hebt:

  • Wat is de precieze context waarin het probleem of uitdaging zich stelt? Wat is de persoonlijke situatie en/of context?
  • Welke elementen beïnvloeden het probleem? Welke informatie heb je nog nodig om een goed beeld te krijgen?
  • Is er regelgeving waarmee de leerlingen moeten rekening houden? Behoort het geven van een oplossing wel tot het eigen domein of is doorverwijzing noodzakelijk?
  • Is een kosten-batenanalyse noodzakelijk?
  • Krijg je het probleem voldoende helder geformuleerd?
  • Welke bronnen zijn er die een bepaalde crème positief beoordelen in de werkzaamheid?

Welk doel heb je voor ogen?

sla link op in klembord

Kopieer

Natuurlijk wil je dat het probleem opgelost is of de uitdaging een antwoord heeft gekregen. In sommige situaties zal dat meteen helder zijn maar bij bepaalde casussen ga je toch nadenken over de kwaliteit van je oplossing. Misschien is het probleem ook wel gelinkt aan enkele andere elementen die ook een oplossing vragen. Zo kan het zijn dat je weet hebt van klanten die het financieel moeilijk hebben of zich net in een hogere prijsklassen bewegen, die merkgevoelig zijn …

  • Zijn er andere problemen gekoppeld aan de uitdaging die voorligt?
  • Waaraan moet een eventuele oplossing voldoen om geslaagd te zijn?

Oplossen via het integreren van wiskunde, wetenschappen of technologie

sla link op in klembord

Kopieer

Uitgaande van de geformuleerde probleemstelling kan wiskunde, wetenschappen of technologie in de oplossing worden geïntegreerd.
Je kan in dit voorbeeld technologie integreren bij het zoeken naar oplossingen:

  • Je kan leerlingen laten uitzoeken wanneer een ingrediënt aantoonbaar werkzaam is in het bestrijden/voorkomen van rimpels.
  • Speelt het huidtype een rol bij de werkzaamheidsgraad van een product?
  • Welke informatie is er van de producten voor handen? Hoe wetenschappelijk onderbouwd zijn die bronnen?
  • Je kan leerlingen een prijs-kwaliteitvergelijking laten maken.

Implementeren in het lesgebeuren

sla link op in klembord

Kopieer

Je kan verschillende werkvormen hanteren door leerlingen individueel dan wel in groepjes te laten reflecteren over de gestelde vragen. De groepen kunnen vertrekken vanuit dezelfde basiscasus, maar tijdens het proces verschillende antwoorden of contexten aangeboden krijgen. Op die wijze kan je, rekening houdend met de groepssamenstelling, diversifiëren en een aantal leerlingen gaan uitdagen.

Je kan nagaan op welke wijze de leerlingen de verschillende stappen door het proces inventariseren of illustreren via een portfolio, een fotomontage, een andere vorm van visualisatie …

×
Kijkt als...
Niveau
Regio
Kan ik je helpen?