Glossarium: beschrijven, uitleggen
Een kwaliteitsvolle les is afgestemd op het handelingswerkwoord en de inhoud van het leerplandoel
Een les met effect start, onder andere, met een blik op het leerplandoel. Dit leerplandoel vertelt je
Zicht hebben op de inhoud en het handelingswerkwoord, laat je nadenken over welke methodieken je het best kan inzetten in de les om leerlingen te laten groeien in het bereiken van dit leerplandoel.
In deze propagina inspireren we om in de les aan de slag te gaan met verwachtingen die kunnen aansluiten bij het handelingswerkwoord 'toelichten'. Dit handelingswerkwoord komt in heel wat leerplandoelen Sociologie & Psychologie terug. In het glossarium van het leerplan wordt 'toelichten' verduidelijkt als 'beschrijven, uitleggen'.
Deze omschrijving van het handelingswerwoord 'toelichten' in het glossarium, laat nadenken over mogelijke verwachtingen die we, aan het begin van onze les/lessenreeks, voor leerlingen zichtbaar maken. Dit helpt om onze evaluatie in het onderwijsproces kwaliteitsvol te houden. Hierdoor besteden we aandacht aan de criteria 'mijn evaluatie is valide' en 'mijn evaluatie is transparant'.
Mogelijke verwachtingen bij 'toelichten' zijn
(de verwachtingen worden nog concreter wanneer we een specifiek leerplandoel voor ogen houden):
bv. je legt elk stadium van Piaget uit.
bv. je geeft 2 voorbeelden van een kind dat gedrag stelt dat past binnen het sensomotorisch stadium van Piaget.
bv. je geeft aan in welk stadium van Piaget de persoon in de casus zich bevindt en legt ook uit waarom dit zo is.
Het is dan ook belangrijk om met de leerlingen hierop voldoende te oefenen tijdens de les, zodat ze goed voorbereid worden op evaluatiemomenten. Op die manier respecteren we het criterium 'mijn evaluatie is geïntegreerd in het leerproces'.
We inspireren met enkele voorbeelden die, afhankelijk van je verwachtingen over het toelichten met betrekking tot de leerinhoud van je leerplandoel, kunnen ingezet worden in de les.
Wanneer we op zoek gaan in inspirerend materiaal naar didactische werkvormen, moeten we voor ogen houden dat we de leerlingen zeker moeten laten toelichten. Er bestaan heel veel bronnen met werkvormen. Vanuit het eigen huis en partners linken we hier aan enkele bronnen:Zo zijn er heel wat kansen om leerlingen met bestaande werkvormen of varianten hierop te laten toelichten. We inspireren heel concreet met enkele ideeën.
Deze werkvorm kan in verschillende lesfasen ingezet worden:
Alle leerlingen hebben een begrip op hun rug bv. op een sticker, post-it (iets dat blijft hangen). Als ze bij een andere leerling kunnen omschrijven wat op hun rug staat en die leerling raadt het juist, dan mag de leerling die de correcte omschrijving gegeven heeft het begrip van de rug nemen. Van zodra iemand ook het begrip op jouw rug heeft kunnen omschrijven en jij hebt het geraden, dan kan je met het de post/it of sticker aan de kant gaan staan of bv. terug gaan zitten op je plaats.
Iedere leerling wordt uitgedaagd om een correcte omschrijving te geven aan een medeleerling en zelf een begrip te raden vanuit een omschrijving van een andere leerling.
Alternatieven:
Tip: Om te vermijden dat leerlingen vast geraken omdat ze een begrip niet weten kan je eventueel op elke rug 2 begrippen plaatsen waarvan de leerling slechts 1 moet kunnen raden. Of je kan werken met een tussenfase in het spel waarbij leerlingen bv. de kans krijgen om 1 minuut te gaan zoeken in de cursus.
