Het woordenschatdossier: taal en begrippen als toegang tot leren

Leerlingen hebben Nederlands nodig om leerinhouden te begrijpen, kennis op te bouwen en de leerplandoelen te bereiken. Dit dossier ondersteunt leraren om bewust en doelgericht om te gaan met de begrippen en het Nederlands die leerlingen daarvoor nodig hebben.

Meteen aan de slag

sla link op in klembord

Kopieer

In de begrippenlijsten van de disciplines vind je de begrippen uit de leerplandoelen die beginnen met ‘De leerlingen kennen …’. De lijsten tonen welke begrippen leerlingen moeten kennen en hoe die zijn opgebouwd over de leerjaren. Het leerplan blijft daarbij het vertrekpunt.
Het overzicht school- en instructietaal vult dit aan met woorden die leerlingen nodig hebben om instructies te begrijpen, over de leerinhoud na te denken en hun kennis te verwoorden.

De lijsten zijn hulpmiddelen, het leerplan blijft steeds het vertrekpunt.

Stap 1: Vertrek vanuit het leerplan

sla link op in klembord

Kopieer

  • Selecteer het leerplandoel/de leerplandoelen.
  • Wat moeten leerlingen kennen, weten of kunnen?

Stap 2: Selecteer de begrippen

sla link op in klembord

Kopieer

  • Raadpleeg de begrippenlijst(en) van de discipline(s)
  • Selecteer de begrippen die rechtstreeks verbonden zijn met het leerplandoel/de leerplandoelen.
  • Kijk indien nodig ook naar begrippen uit eerdere jaren die deel uitmaken van de noodzakelijke voorkennis.

Stap 3: Bouw een kennisschema op ter voorbereiding van je les(sen)

sla link op in klembord

Kopieer

  • Verbind de begrippen met elkaar: denk na over kenmerken, onderdelen, voorbeelden, tegenvoorbeelden, processen en relaties van die begrippen.
  • Bepaal tegelijk welke school- en instructietaal leerlingen nodig hebben om de leerinhoud te begrijpen, te onderzoeken, te vergelijken, te ordenen, te verklaren en erover te communiceren:
    • Vertrek daarbij vanuit de handelingswerkwoorden en andere taal in de leerplandoelen
    • Vul deze waar nodig aan met relevante school- en instructietaal uit het overzicht
    • Vul aan met andere relevante woorden die leerlingen helpen om verbanden te leggen en kennis te verwerken

Meer weten

sla link op in klembord

Kopieer

Voor leerlingen met een jonge ontwikkelingsleeftijd

sla link op in klembord

Kopieer

Het dossier bevat ook een uitbreiding voor leerlingen met een jonge ontwikkelingsleeftijd, met aandacht voor taal en betekenisverlening, multimodale communicatie en woordenschat die communicatie, participatie en leren ondersteunt.

Het woordenschatdossier: taal en begrippen als toegang tot leren

Bezoek onze PRO.-pagina voor meer informatie over Het woordenschatdossier.

×
Kijkt als...
Niveau
Regio
Kan ik je helpen?