- In de krachtlijnen van het gemeenschappelijk funderend leerplan (SO) de wegwijzers herkennen. (institutionele identiteit)

- Deze wegwijzers herkennen in het pedagogisch credo van onze katholieke scholen.

DEEL 1: KORTE KENNISMAKING MET ALLE KRACHTLIJNEN

Neem de omschrijvingen van de krachtlijnen in de bijlage

Laat raden welke wegwijzer(s) er bij elke krachtlijn passen. Maak eventueel kaartjes van de handen en laat die bij de juiste krachtlijn schuiven en verschuiven zodat discussie ontstaat.

DEEL 2: GA OVER NAAR DE KRACHTLIJN: ‘ZINRIJK EN GEÏNSPIREERD’.

Materiaal: grote bladen, stiften

Niet iedereen moet op alle vragen antwoorden. Voorstel van werkvorm: stillewanddiscussie zodat deelnemers kunnen rondlopen en kijken waar ze zelf iets over willen/kunnen delen en wat ze zelf relevant vinden voor hun school.

Verloop:

• Schrijf onderstaande vragen op een groot blad en teken hier omheen een rondje.

• Hang de bladen aan de muur. Iedere leerkracht krijgt een stift en mag rondom het rondje met het woord een mindmap starten door een tak te tekenen. Er mag niet gesproken worden.

• Leerkrachten vullen aan: maken woorden op takken die al getekend zijn of maken een nieuwe tak starten.

• Nadat de meeste bladen een mindmap hebben, start het groepsgesprek, blad voor blad. De takken worden voorgelezen en de groep probeert een centrale conclusie trekken over het onderwerp.

Mogelijke vragen:

• Hoe gaat een school om met stilte, met schoonheid, met expressie, met transcendentie …? 
• Waar is God op school te vinden?
•  Welke plaats krijgt Jezus van Nazareth op school toebedeeld?
•  Worden zogenaamd pastorale initiatieven zoals sociale inzet, vieringen … in hun opzet en vorm bevraagd en geduid vanuit de inspiratie en hoe? 
•  Wordt er naar de bron verwezen en hoe?
•  Van waaruit worden bepaalde (naschoolse) projecten opgezet? 
• Heeft de patroonheilige of stichter(es) een betekenis en een inspirerende kracht voor vandaag en hoe? 
• Welke voorwaarden zijn nodig om het beleidsvoerend vermogen, de draagkracht van de school en de pastoraal dragende groep in het bijzonder te optimaliseren? 
• Worden mensen van de pastoraal beziel(en)de groep betrokken bij het beleid en het overleg en hoe?
• Is de pastoraal op school echt verankerd in de doelen, de structuren en de middelen en hoe? 
• Worden leerlingen/leerkrachten aangemoedigd om verder te groeien in hun gelovig zijn en hoe? 
• Investeert de school in verdieping en vorming en hoe? 
• Worden vragen verbonden met de christelijke grondslag van de school en hoe?

DEEL 1: EIGEN PEDAGOGISCH CREDO SCHRIJVEN

• Strookjes met allerlei met houdingen die een concretisering zijn van de één of meerdere wegwijzers (zie bijlage 3)

• Elke deelnemer heeft een blad met deze tabel:

• - Nodig de leerkracht uit om de wegwijzers te kiezen die om school duidelijk aan bod komen.

• - Voeg eventueel schooleigen inspiratie toe.

• - Laat leerkracht per gekozen werkvorm in minstens 1 zin te schrijven hoe de school er feitelijk op inzet

• - Laat leerkracht deze zin vervolgens herschrijven naar een meer wenselijke vorm zodat de horizon verlegd wordt

• - Laat elk hun credo voorlezen

DEEL 2 : MET HET PEDAGOGISCH CREDO VAN ONZE KATHOLIEKE SCHOLEN

• - Lees het pedagogisch credo van onze katholieke scholen

• - Waar zie je de wegwijzer terugkomen?

• - Waar verschilt het van je eigen credo?

VOORBEELD (NIET LIMITATIEF)

Wij geloven in kinderen en jongeren.

In hun dromen, hun vragen, hun mogelijkheden. Verbeelding

In elk kind, in elke jongere, zonder uitzondering. Gastvrijheid

Wij bouwen scholen op een fundament van geloof, hoop en liefde, met Jezus als gids.

Geloof dat ieder leven kostbaar is. Uniciteit en verbondenheid

Hoop die sterker is dan wanhoop.

Liefde die draagt, vergeeft, verbindt.

Onze scholen zijn een oefenplaats voor het leven.

Waar kennis en kunde groeien. Duurzaamheid

Waar luisteren, delen en zorg vanzelfsprekend zijn.

Waar kinderen leren samenleven en samen toekomst maken.

Onze leraren zijn gevers. Generositeit

Ze geven kennis, tijd, aandacht en vertrouwen.

Ze zaaien zonder zekerheid, en geloven in de oogst.

Ze laten los en moedigen aan.

Zo geven zij kinderen de ruimte om boven zichzelf uit te stijgen. Kwetsbaarheid en belofte

Wij willen scholen voor iedereen zijn.

Geen kind staat buiten. Gastvrijheid

Wij halen hindernissen weg en maken plaats voor elk talent. Kwetsbaarheid en belofte

Inclusie is geen droom, maar onze dagelijkse opdracht.

Wij werken aan gelijke kansen. Rechtvaardigheid

Wij tillen op wie dreigt achter te blijven. Kwetsbaarheid en belofte

Wij openen deuren en verlagen drempels.

Zorg is breed, warm en nabij.

Wij staan niet alleen.

Ouders zijn onze eerste partners.

Hun vertrouwen is onze grond.

Hun stem, hun betrokkenheid, hun wijsheid verrijken ons.

Samen dragen we de kinderen, samen bouwen we gemeenschap.

Wij zijn geworteld in een rijke, evangelische traditie.

Een traditie die ons leert dat ieder leven waardevol is. Duurzaamheid

Vanuit die wortels durven we vernieuwen.

Met moed en creativiteit geven we antwoord op de vragen van vandaag. Verbeelding

Wij kijken naar de horizon.

Wij geloven dat onderwijs de wereld kan veranderen.

Met kleine gebaren of grote dromen. Verbeelding

Onze scholen zijn plaatsen van hoop.

Het zijn ruimtes waar ieder kind leert dat het er mag zijn,

dat we samen leven,

samen bouwen, uniciteit en verbondenheid

samen toekomst maken.

VOORBEELDEN VAN HOE WEGWIJZERS CONCREET GEMAAKT WORDEN

Uniciteit en verbondenheid

Alle kansen grijpen om je leerlingen te leren kennen.

Leerlingen leren samenwerken.

De voornaam als heilig beschouwen.

Elkaar niet benijden.

Aandacht hebben voor afwezigen.

Geen bruggen opblazen.

‘Goeiemorgen’ en ‘Goeieavond’.

Samen plezier maken.

Weten dat er uiteindelijk geen scheiding kan bestaan tussen allen die je lief hebt.

Duurzaamheid

Een levend voorbeeld zijn en toch gewoon een mens zijn.

Durven tegenstroom varen met ecologische keuzes.

Ecologische initiatieven van leerlingen ondersteunen.

Bij elk proces nadenken hoe het ecologischer kan.

Ontharden.

Appreciatie voor ‘zijn’ meer dan voor ‘hebben’.

Kwetsbaarheid en belofte

Beseffen dat jij in je leven ook kansen kreeg ondanks je falen.

Het durven opnemen voor de zwakke.

Je beperktheden en die van anderen aanvaarden en erkennen.

Weten dat je steeds opnieuw kan beginnen.

Weten dat verdriet en vreugde elkaar soms nodig hebben.

Over je thuis praten in de klas, je laten benaderen als mens, je hart laten horen. Weten in welke thuis de leerling leeft.

Je woorden wikken en wegen.

Gastvrijheid

Tegenstellingen (verschillen tussen de leerlingen) niet opdrijven, gelijkgerichtheid vinden in wat écht belangrijk is.

De leerlingen zichzelf laten zijn.

Leerlingen leren naar mekaar toegaan.

Door de culturele verpakking heen zien.

Vertrekken vanuit de eigenheid van mensen.

Het eigen gelijk overstijgen, zichzelf in vraag stellen.

Generositeit

Van tijd tot tijd een kleine attentie.

Tijd maken voor de leerlingen, even praten met leerlingen buiten de klas.

Bij een uitstap met de leerlingen aan tafel zitten.

Je niet verschuilen achter reglementeringen maar rekening houden met de mens in iedere leerling.

Leerlingen verantwoordelijkheid geven.

Leerlingen uitnodigingen om iets te doen voor elkaar, om voor elkaar te zorgen.

Initiatieven van leerkrachten stimuleren.

De moed hebben om te luisteren.

Niet alles naar je hand zetten, zeggen “het mag op jouw manier”.

Geduld blijven opbrengen.

Meer van jezelf vragen dan van anderen.

Een glimlach binnenbrengen op school.

Aan elk personeelslid aandacht schenken.

Onzichtbaar goed doen.

Verbeelding

In de put zitten en toch geloven dat je er weer uit geraakt.

De “geest” in de klas brengen.

Doorheen het negatieve het positieve zien.

Telkens nieuwe kansen scheppen, durven vernieuwen.

Steeds oog hebben voor nieuwe mogelijkheden in iemand.

Verder zien dan het lastig zijn van een leerling

Je in de situatie, de rol, de problemen van een ander plaatsen.

Tijd maken voor schijnbaar onbelangrijke dingen.

Durven buiten je ‘vakgebied’ treden.

De klasdag beginnen met een gebed.

Rechtvaardigheid

Iedereen tot zijn recht laten komen.

Extra inspanningen doen voor wie uit de boot dreigt te vallen.

Onnodige toegangsdrempels wegwerken.

Niet alleen focussen op prestaties.

Waardering geven voor onmeetbare deugden.

Ons niet met elkaar vergelijken obv uiterlijke prestaties/kenmerken.

Leerlingen bewust maken van hun verantwoordelijkheid.

ZINRIJK EN GEÏNSPIREERD: DE ONTWIKKELING VAN EEN LEVENSBESCHOUWELIJKE EN ETHISCHE GEVOELIGHEID

Leerlingen ontwikkelen een eigen kijk op mens, wereld en samenleving vanuit een levensbeschouwelijke inspiratie. Ze worden gevoelig voor wat betekenisvol is. Ze reflecteren over wat in hun eigen leven goed en minder goed loopt. Ze herkennen in concrete ervaringen motieven en argumenten die hen uitnodigen en stimuleren om moreel te handelen. Ze leren openstaan voor de diepere dimensies van het leven en leren. Ze staan ook open voor levensbeschouwelijke keuzes van anderen en gaan daarover in dialoog.

UNIEK EN VERBONDEN: DE ONTWIKKELING VAN IDENTITEIT IN DIALOOG MET DE ANDER, MET DE SCHOOL EN MET DE SAMENLEVING (UNIEK EN VERBONDEN, MAAR OOK GASTVRIJHEID, GENEROSITEIT, KWETSBAARHEID EN BELOFTE)

Leerlingen ontdekken en ontwikkelen hun identiteit in verbondenheid met anderen. Dankzij interculturele ontmoetingen leren zij omgaan met de identiteit en diversiteit van zichzelf en van medeleerlingen. Identiteit kent met andere woorden een dynamisch en relationeel karakter. De dialoog met de ander creëert een rijkdom aan verhalen, gevoelens, gedachten, ervaringen en biedt grote kansen voor hun persoonlijke ontwikkeling. De leerlingen ontdekken dat de school een plaats is waar ze zichzelf als persoon ten volle kunnen ontwikkelen. Daarbij houden ze er rekening mee dat ze zowel op school als in de samenleving welbepaalde afspraken, regels en normen ter harte moeten nemen.

GEËNGAGEERD EN VERANTWOORDELIJK: EEN BEWUST ENGAGEMENT VOOR EEN RECHTVAARDIGE EN DUURZAME SAMENLEVING (DUURZAAMHEID EN RECHTVAARDIGHEID)

Leerlingen leren zich op een verantwoordelijke wijze engageren voor de samenleving. Vanuit de relatie met de maatschappij leren leerlingen om op onverwachte en onvoorspelbare gebeurtenissen gepaste antwoorden te bieden. Die invulling van verantwoordelijkheid vraagt ruimte en vrijheid: om zich betrokken te voelen bij wat er speelt in de maatschappij, moet elke leerling de kans krijgen om te reflecteren over zijn unieke betekenis en plaats in de wereld. Een katholieke dialoogschool vormt een geprivilegieerde oefenplaats om te leren omgaan met verschil, armoede, diversiteit en andere maatschappelijke fenomenen.

CULTUREEL EN ARTISTIEK: DE WAARDERING VAN CULTUUR EN VAN CREATIEVE MOGELIJKHEDEN VANUIT DIVERSE PERSPECTIEVEN (VERBEELDING)

Kunst en cultuur scheppen ruimte voor de rijkdom van andere culturen en religies. Zij confronteren leerling en leraar met de eigen geschiedenis en inspiratie. Leerlingen op een betekenisvolle wijze confronteren met kunst houdt in dat ze nieuwe perspectieven op de werkelijkheid leren aannemen. Doorheen de dialoog met de diversiteit en complexiteit eigen aan kunst en cultuur verrijken de leerlingen de eigen culturele bagage en maken ze kennis met het culturele en artistieke erfgoed.

GEZOND EN VEILIG: EEN POSITIEVE EN VERANTWOORDE BENADERING VAN GEZONDHEID EN VEILIGHEID (KWETSBAARHEID EN BELOFTE)

Leerlingen groeien als jonge persoon met zorg voor het eigen lichaam, de eigen gezondheid en veiligheid. In hun persoonsvorming zijn gezond en veilig leren en leven van groot belang. Leerlingen durven integer en weerbaar de eigen grenzen bewaken en respecteren ook de gezondheid en veiligheid van anderen.

MEDIAWIJS EN DIGITAAL VAARDIG: MEDIAWIJS HANDELEN EN HET EFFICIËNT OMGAAN MET DIGITALE TOEPASSINGEN (DUURZAAMHEID, UNICITEIT EN VERBONDENHEID)

Leerlingen leren zowel zorgzaam en kritisch als creatief met media omgaan. Ze krijgen inzicht in algoritmes en in de impact van vormen van artificiële intelligentie. Ze leren bovendien hoe ze rekening kunnen houden met wie ze communiceren, in welke stijl dat best gebeurt en welk gepast communicatiemiddel ze nodig hebben.

Het is ook van belang om overkoepelende inzichten en vaardigheden aan te reiken die de leerlingen ook nog kunnen inzetten bij volgende versies van de software of analoge softwarepakketten.

BETEKENISVOL LEREN EN KIEZEN: HET EIGEN LEER- EN KEUZEPROCES IN HANDEN NEMEN (KWETSBAARHEID EN BELOFTE, UNICITEIT EN VERBONDENHEID)

Doorheen het leren worden leerlingen zich bewust van de eigen voorkeuren en interesses, van sterktes en zwaktes in relatie met anderen en met de wereld. Een individueel leerproces krijgt pas betekenis als er ruimte is voor een betrokkenheid op wat er in de wereld gebeurt. Het leer- en keuzeproces van leerlingen kan worden gestimuleerd aan de hand van welbepaalde wetenschappelijke inzichten en theorieën. Leraren en scholen maken daarin zelf keuzes naargelang de specifieke context.