Als eerste thema van de namiddagvergadering kwam een iets delicater verhaal aan bod dan dat waarmee net op de middag geëindigd was: de plannen van minister Demir (Vlaamse regering, 24 april 2026, naar Raad van State) om de Vlaamse toetsen aan te passen (“actualiseren”) en vooral het advies van de Vlor daarover. Oorspronkelijk liefst vijf vragenstellers waren geagendeerd, maar finaal was Line De Witte niet aanwezig.

Aan het doel of functie van de Vlaamse toetsen werd niets gewijzigd, het ging om een actualisering van de toetsen, mét de koppeling van personeelsachtergrondkenmerken aan de toetsresultaten in het kader van wetenschappelijk onderwijs en een organisatorische wijziging met de oprichting van een private stichting i.p.v. het huidige Steunpunt (plus nog enkele andere zaken, maar wél al vóór de geplande evaluatie in 2027). Het was er al over gegaan trouwens in de commissievergadering van 26 februari 2026. Wat nu wel duidelijk anders was, was dat de minister het intussen afgeleverde Vlor-advies afkraakte, bij momenten zelfs op een opmerkelijke manier, wegens interne tegenspraak en desinformatie, volgens haar om onrust te creëren. Er was blijkbaar ook een pittig contact geweest tussen de minister/haar kabinet en de Vlor na een publicatie in de media (nwvr: ik vermoed in De Standaard (voor abonnees); misschien toch ook opmerken dat de Vlor niet verantwoordelijk kon zijn voor de krantenkop).

Puntsgewijs enkele zaken uit de bespreking:

• de voorgenomen koppeling van personeelsachtergrondgegevens (diploma’s leraar, beroepservaring, …) aan toetsresultaten had niets te maken met de evaluatie van individuele leraren, wat inderdaad het al bestaande decreet expliciet verbood; maar er was toch iets waarover ik zelf graag wat duidelijkere toelichting had gekregen, met name: minister Demir beweerde dat resultaten op de Vlaamse toetsen zelfs gewoon niet toewijsbaar waren aan individuele leraren, maar ik vroeg me dan wel af hoe zo’n analyse op systeemniveau (geanonimiseerd, oké) precies kon worden gedaan; daarvoor was het toch nodig, dacht ik dan, dat bijvoorbeeld in een concrete basisschool de concrete personeelsachtergrondkenmerken van de klasleraar (of klasleraren, indien er meer dan één zesde leerjaar in die school zou zijn) van de deelnemende zesdejaars leerlingen geïdentificeerd zouden worden én vervolgens gekoppeld aan de toetsresultaten van die leerlingen; m.a.w. die toewijsbaarheid is dan toch wél perfect mogelijk, sterker nog, ze is gewoon nodig om inderdaad geanonimiseerd én over de scholen heen conclusies te kunnen trekken over mogelijke correlaties tussen toetsresultaten en bepaalde personeelsachtergrondkenmerken, zoals dat trouwens ook gedaan werd bij de peilingtoetsen; bijkomende toelichting, die de commissievergadering niet bood, zou mij alleszins helpen om te bepalen of mijn redenering juist dan wel fout is;
• over het waarom van de private stichting hadden we alles al eerder gehoord/gelezen; dat vergde geen bijkomende uitleg; over de cruciale wetenschappelijke onafhankelijkheid in dit verband was de minister het eens met Koen Pelleriaux van het GO!, zo zei ze, maar dan toch met dit verschil dat Pelleriaux geschreven had dat zo’n private stichting volgens hem net géén garantie op die wetenschappelijke onafhankelijkheid bood; de minister legde uit hoe de vorming van de private stichting (met raad van bestuur en wetenschappelijke raad) in zijn werk zou gaan;
• de timingkwestie (nu al ingrijpen vóór de geplande evaluatie) leek de minister mij wel goed te motiveren;
• over die geplande evaluatie van de Vlaamse toetsen nog dit: dat was een beleidsevaluatie, dus een eerste analyse van de mate waarin de Vlaamse toetsen beantwoorden aan de beleidsdoelstellingen; vragensteller Loes Vandromme vroeg dat het bij die beleidsevaluatie dan toch ook zou gaan over… leerwinst(meting), inderdaad, expliciet één van die beleidsdoelstellingen; ik ben daar zelf ook erg benieuwd naar, getuige daarvan de meerdere keren waarop ik daarover kritisch geschreven heb op deze pagina’s…;
• tot slot vernamen we nog iets anders interessants, namelijk: dat een hoorzitting zou plaatsvinden met het bestaande Steunpunt; zeker te volgen, leek mij.

Lees de bespreking van de “Vraag om uitleg over de koppeling van personeelsgegevens aan de Vlaamse toetsen en de oprichting van een private stichting van Loes Vandromme, over de ongerustheid over het toekomstige gebruik van de Vlaamse toetsen van Kim Buyst, over de geplande wijzigingen aan de organisatie van de Vlaamse toetsen van Jan Laeremans en over de reacties op de aanpassingen van de Vlaamse toetsen van Koen Daniëls” aan minister Zuhal Demir.

Reageren kan bij Wilfried Van Rompaey: wilfried.vanrompaey@katholiekonderwijs.vlaanderen