Je kent ze beslist wel: de leerlingen die zich in klasgesprekken liefst op de achtergrond houden en schuw wegkijken wanneer je hen aanduidt. In deze inspirerende, verrassende lessenreeks leren ze via activerende werkvormen niet alleen hun spreekangst, maar ook hun angst voor spoken te overwinnen. Dit lesidee is geïnspireerd op De encyclopedie van het wonderbaarlijke – De magische wereld van geesten.
Doel? Interactie en motivatie stimuleren
Als instap hang je een ghost-meter, een touw, op van de ene kant van de klas naar de andere. Aan de linkerkant staat via een kaart te lezen 'Ik geloof absoluut in geesten’, aan de rechterkant 'Onzin'. Hebben je leerlingen zich gepositioneerd, dan bespreek je kort:
Vervolgens voorzie je afbeeldingen waar mensen geesten oproepen, krantenberichten over mensen die geesten zagen of een fragment uit De encyclopedie van het wonderbaarlijke - De magische wereld van geesten, zoals ‘De kattentoren’ op pagina 12.
In duo’s nemen de leerlingen enkele afbeeldingen en teksten door die ze links of rechts aan de ghost- meter hangen. Samen met hen bespreek je waar en waarom ze iets net daar gehangen hebben.
Doel? Interactie stimuleren en creatief schrijven ondersteunen
In een volgende fase benadruk je dat in boeken en films regelmatig geesten opduiken. Die vinden lezers en kijkers immers heel fascinerend. Kennen je leerlingen alvast verhalen over spoken of geesten?
Misschien herinneren zich sommigen de film ‘Coco’ waarin geesten een heel bijzondere rol spelen. Samen met hen kan je de trailer bekijken, waarna je de volgende vragen zou kunnen stellen ...
Naast Coco zijn er nog meer films met geesten in de hoofdrol en heel wat bekende schrijvers, onder wie Victor Hugo (bekend van zijn Les Misérables en De klokkenluider van Notre Dame) en Arthur Conan Doyle (bekend van zijn boeken over de detective Sherlock Holmes en zijn assistent Dr. Watson) lieten hun lezers griezelen met geesten.
Je kan nog meer bekende geesten, zoals Aladdins geest, Casper, Jenny Elizabeth Warrel of Jammerende Jenny, Sus Antigoon, Beetlejuice, de geesten uit A Christmas Carol, laten zien. Die prenten bekijken de leerlingen aandachtig waarbij ze de namen proberen te onthouden.
Vervolgens kan je Wie ben ik? spelen waarbij een leerling een briefje op zijn hoofd krijgt met de naam van een geest op. De leerling mag vragen stellen aan de leerlingen en de klas mag enkel met ja of neen antwoorden. Kan hij raden welke geest hij is?
Nood aan differentiatie?
Merk je dat je leerlingen niet zo graag voor een groep staan, laat hen dan in duo’s dit spel spelen.
In een volgende fase mogen de leerlingen aannemen dat op school nog de geest van een oude directeur ronddwaalt. In duo’s verzinnen ze een geest die tussen de schoolmuren zou kunnen spoken. In een bericht vertellen ze erover. Ze beschrijven waarom deze 'oude' directeur hier nog ronddoolt, wat zijn geest wil bereiken bij de levenden (hen bang maken, een lesje leren, vergiffenis vragen, …), hoe die eruitziet, waar die zich overdag verstopt en of iedereen de geest kan horen?
Ondersteunende vragen voor schrijfopdracht
Naam van mijn geest?
Leeftijd toen hij/zij stierf?
Waarom dwaalt hij/zij hier nog?
Zijn/ haar grootste geheim?
Wat wil hij/zij van de leerlingen?
Waar verstopt hij/zij zich?
Wat gebeurt er als hij/zij boos wordt?
Kan iedereen hem/haar zien? Waarom wel/niet?
Hoe ziet je geest er uit?
Heeft die een voorwerp vast?
Kunnen je leerlingen wat extra uitdaging gebruiken, dan schrijven ze bijvoorbeeld vanuit de geest:
Beste leerlingen
jullie kennen mij niet, maar ik woon hier al honderd jaar…
Laat je leerlingen zeker ook een tekening maken van hun geest.
Doel? Leesbegrip bevorderen en notities leren nemen
Samen met je leerlingen kan je tot slot op geestenjacht gaan. Neem hiervoor een plattegrond van de school en duid de plekken aan waar de leerlingen hun verzonnen geest laten dwalen. Zet kruisjes op die locaties.
Verzamel als leraar de verschillende tekstjes en tekeningen. Hang de tekstjes uit op de juiste plaatsen in de school.
Daarna trekken de leerlingen per twee op geestenjacht. De bedoeling is dat ze zoveel mogelijk te weten komen over al de verschillende geesten. Ze maken notities in hun geestenboekje.
Voorbeeld:
Deze (geest van een) directeur doolt in de bibliotheek. Overdag verschuilt die zich onder het bureau van meneer Pareit van Nederlands. Hij draagt een leesbril en zeult zeker tien boeken met zich mee. Hij is boos op alle leerlingen die de boeken niet tijdig terug inleveren.
Zo zoeken ze alle verhalen op en noteren ze zoveel mogelijk informatie die ze in de tekst kunnen terugvinden.
Daarna keren de spookspeurders terug naar de klas. Ondertussen hing de leraar alle tekeningen uit aan de ghost-meter. Kunnen de leerlingen nu al de geesten herkennen? Welk speurdersduo kan alle geesten op de juiste locaties plaatsen?
