Van 19 tot 23 januari trok een groep van tien leraren en directeurs naar Tilburg in het kader van een Erasmus-uitwisseling rond het thema eigenaarschap van leren. Vijf dagen lang dompelden zij zich onder in de Nederlandse onderwijspraktijk, op zoek naar inspiratie om leerlingen nog meer verantwoordelijkheid te geven over hun eigen leerproces.
De groep reisde met het openbaar vervoer en verkende Tilburg per fiets. Het winterweer was ons gunstig gezind: droog, fris en ideaal om de stad te doorkruisen. Verblijfplaats was het onderwijshotel van De Rooi Pannen, waar leerlingen zelf instaan voor ontvangst, onderhoud en catering. Meteen een krachtig voorbeeld van leren in een authentieke context.
Op maandag startte het programma bij Ons Middelbaar Onderwijs (OMO). We maakten er kennis met het Nederlandse onderwijssysteem en de manier waarop scholen in Tilburg hun werking organiseren. Het werd duidelijk dat autonomie en vertrouwen er belangrijke pijlers zijn.
Dinsdagvoormiddag bezochten we MindLabs, waar we hartelijk werden ontvangen in een indrukwekkende, moderne leeromgeving. We zagen hoe leraren uit verschillende teams één dag per week samen experimenteren met technologie in het onderwijs. Er wordt bewust tijd en ruimte vrijgemaakt voor innovatie en praktijkonderzoek. Technologie wordt er niet als doel op zich gezien, maar als middel om het leren van leerlingen te versterken en te personaliseren. Scholen zoeken actief naar manieren om trajecten op maat uit te werken, afgestemd op de individuele leerbehoeften van elke leerling.
In de namiddag brachten we een bezoek aan een school van Yonder. We woonden er onder meer een les coaching bij, waarin leerlingen werden uitgedaagd om persoonlijke doelen te formuleren en hier regelmatig op te reflecteren. Heb ik mijn doel bereikt? Hoe weet ik dat? Wat liep goed en wat kan beter? Eigenaarschap werd hier heel concreet gemaakt. Daarnaast kregen we toelichting bij hun taalbeleid en de manier waarop taalontwikkeling geïntegreerd wordt in alle vakken.
Woensdag stonden diverse schoolbezoeken op het programma. In kleine groepjes trokken we naar verschillende scholen, wat zorgde voor een brede waaier aan indrukken. Sommige scholen maakten diepe indruk door hun visie en aanpak, andere zetten ons vooral aan het denken. Waardevol was vooral dat we nadien uitgebreid tijd namen om ervaringen uit te wisselen en samen te reflecteren.
Op donderdag bezochten we Campus 013. De infrastructuur alleen al maakte indruk: de school is volledig opgebouwd vanuit een vooraf uitgedachte pedagogische visie. De leeromgeving is ingedeeld in verschillende ‘pleinen’, zoals een ICT-plein, mediaplein, groepplein, zorgplein en sportplein. De fysieke ruimte ondersteunt er zichtbaar het pedagogisch project. Ook hier kregen we de kans om lessen bij te wonen en de aanpak in de praktijk te ervaren.
Op vrijdag bleven we in De Rooi Pannen. In het hotel zijn het de leerlingen die gasten ontvangen, kamers onderhouden en maaltijden verzorgen. Daarnaast biedt de school onder meer ook opleidingen in luchtvaartdienstverlening aan. Er zijn twee vliegtuigen ter beschikking om dit aan te leren. Daarnaast had de school een eigen supermarkt waar het ook weer de leerlingen waren die instonden voor het uitbaten. Leren gebeurt er dus in levensechte contexten, met echte verantwoordelijkheden. We kwamen tijd tekort om alles te ontdekken.
Na vijf intense dagen keerden we huiswaarts met een hoofd vol ideeën en inspiratie. Deze Erasmus-uitwisseling was meer dan een studiereis: het was een gezamenlijke leerervaring die ons deed nadenken over hoe we eigenaarschap van leren nog sterker kunnen verankeren in onze eigen schoolpraktijk. De vele gesprekken, observaties en reflecties vormen ongetwijfeld een vruchtbare voedingsbodem voor verdere groei en vernieuwing in onze scholen.
