Ontwikkelingsdoelen buitengewoon onderwijs (uitdoofscenario)

Tot de invoering van de nieuwe minimumdoelen werkte het buitengewoon basisonderwijs met decretaal bepaalde ontwikkelingsdoelen.

Er bestaan ontwikkelingsdoelen voor:

  • type basisaanbod;
  • type 2;
  • type 7.

Voor andere types werden geen afzonderlijke decretale sets ontwikkeld. Scholen maakten daarvoor onder meer gebruik van ontwikkelingsdoelen van andere types, doelen uit het gewoon basisonderwijs of gevalideerde doelenkaders.

Met de nieuwe regelgeving verschuift dit uitgangspunt. De minimumdoelen gelden als gemeenschappelijk decretale referentiekader voor het basisonderwijs. Voor leerlingen met een IAC vertrekt de school van die minimumdoelen om passende doelen voor het individueel aangepast curriculum te selecteren.

De vroegere ontwikkelingsdoelen verdwijnen daarom geleidelijk als primair referentiekader. Tijdens de overgangsperiode blijven ze wel relevant voor die disciplines en leerlingengroepen waarvoor de nieuwe minimumdoelen nog niet van toepassing zijn.

Historische informatie en servicedocumenten

sla link op in klembord

Kopieer

De vroegere Informatiemap voor de onderwijspraktijk van het buitengewoon onderwijs bevat achtergrondinformatie, ontwikkelingsdoelen en voorbeelden die ontwikkeld werden voor verschillende types buitengewoon onderwijs.

De map omvat onder meer:

  • deel 1: kwaliteitszorg in het buitengewoon onderwijs;
  • deel 2: ontwikkelingsdoelen en voorbeelden voor type 2;
  • deel 3: ontwikkelingsdoelen en voorbeelden voor het voormalige type 8;
  • deel 4: ontwikkelingsdoelen en voorbeelden voor het voormalige type 1;
  • deel 5: ontwikkelingsdoelen en voorbeelden voor type 7.
  • Voor type 3 werd geen afzonderlijke set decretale ontwikkelingsdoelen ontwikkeld. Wel bestaat het servicedocument Onderwijs aan kinderen met ernstige gedrags- en emotionele problemen – Handreikingen tot specifiek opvoeden. Het document bevat achtergrondinformatie en pedagogisch-didactische handreikingen voor de doelgroep. Onder meer sociaal-emotionele ontwikkeling, communicatieve competenties en leren leren komen erin aan bod.

De informatiemap en servicedocument dateert uit een vroeger regelgevend en curriculair kader. Ze kan nog historische of inhoudelijke achtergrondinformatie bieden, maar vormt geen actueel leerplan en mag na 2031 niet meer worden gebruikt als vervanging van de geldende minimumdoelen en leerplandoelen.

Scholen kunnen relevante inhoud uit vroegere servicedocumenten of doelenkaders blijven benutten als inspiratie. De doelenselectie binnen het IAC gebeurt evenwel vanuit het actuele wettelijk doelenkader de minimumdoelen vertaald in leerplandoelen in Op.stap, leerroutes voor eidereen.

Bron: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Ontwikkelingsdoelen en eindtermen – Informatiemap voor de onderwijspraktijk – Basisonderwijs. Brussel, Departement Onderwijs, 1998.

Van Zin in leren! Zin in leven! naar Op.stap

sla link op in klembord

Kopieer

Tot de invoering van Op.stap werkten katholieke basisscholen met het leerplan Zin in leren! Zin in leven! (Zill).

Ook veel scholen voor buitengewoon basisonderwijs gebruikten Zill als ordeningskader binnen hun handelingsplanmatig werken. Om leerlingen met een zeer lage ontwikkelingsleeftijd voldoende te ondersteunen, werd Zill aangevuld met de uitbreiding 0-2,5 jaar.

Die uitbreiding beschreef ontwikkelstappen die voorafgaan aan de ontwikkelstappen vanaf 2,5 jaar.

Met Op.stap wordt deze gedachte verder uitgebouwd en structureel in het leerplan zelf ingebouwd.

Waar Zill een uitbreiding 0-2,5 kende naast het oorspronkelijke leerplan, bevat Op.stap vanaf de start verschillende routedoelensets voor uiteenlopende onderwijs- en ondersteuningsbehoeften.

De vroegere ontwikkelstappen 0-2,5 zijn daarbij niet simpelweg overgenomen. Ze vormden, samen met andere bronnen, expertise uit het buitengewoon onderwijs, wetenschappelijke inzichten en praktijkervaringen, input voor de ontwikkeling van de nieuwe P-routedoelen.

Ook voor leerlingen vanaf 2,5 jaar met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften zijn binnen Op.stap bijkomende S-routedoelen ontwikkeld.

Zo wordt wat binnen Zill vaak schoolspecifiek moest worden aangevuld, binnen Op.stap sterker geïntegreerd in één leerplan voor alle leerlingen.

De uitbreiding 0-2,5 van Zill

sla link op in klembord

Kopieer

De bestaande uitbreiding 0-2,5 van Zill blijft tijdens de overgangsperiode beschikbaar voor die situaties waarin Zill nog het geldende leerplankader is.

De uitbreiding kan daarnaast bruikbaar blijven als achtergrond- en inspiratiebron.

Voor disciplines waarvoor uit Op.stap wordt geselecteerd, vormen de P-routedoelen van Op.stap  het actuele leerplankader voor onderwijs- en ondersteuningsbehoeften die zich situeren binnen een ontwikkelingsleeftijd van 0 tot 2,5 jaar.

Contact

Els Van Schelvergem
pedagogisch begeleider
curriculum en vakdidactiek
scholen voor iedereen   

buitengewoon onderwijs
kleuteronderwijs
lager onderwijs
      ×
      Kijkt als...
      Niveau
      Regio
      Kan ik je helpen?