De Vlaamse Regering heeft besloten om in 2026, 2027 en 2028 via een jaarlijkse oproep telkens 60 miljoen EUR subsidie te bestemmen voor projecten die de capaciteit verhogen op die plaatsen waar er het meest behoefte aan is. De oproep voor 2026 werd in de tweede helft van augustus gelanceerd en loopt nog tot en met 16 november 2026 om 12 uur.

De oproep is gebaseerd op de behoefte aan extra capaciteit die blijkt uit de meest recente capaciteitsmonitor. Dat is de capaciteitsmonitor 2024 die in 2025 werd opgeleverd. Vanuit een projectie van de vraagzijde en van de aanbodzijde worden overschotten en tekorten in beeld gebracht in het schooljaar 2030-2031. De behoefte aan extra capaciteit is erg afhankelijk van onderwijsniveau, richting, type en opleidingsvorm én van de regio.

De resultaten van die studie werden vertaald in ‘scorematrices’. Zo’n scorematrix geeft voor een concreet voorstel van capaciteitsuitbreiding aan hoe sterk die uitbreiding scoort ten opzichte van de behoefte aan extra plaatsen volgens de capaciteitsmonitor. Scores gaan van A als beste score voor een optimale match tot E als minst goede score voor een uitbreiding waar op basis van de capaciteitsmonitor 2024 geen behoefte aan is.  Alleen projecten met een score A, B of C komen in aanmerking voor selectie.

In deze capaciteitsronde wordt voor het eerst ook gekeken naar oplossingen voor bedreigde capaciteit maar uitsluitend in regio’s waar een capaciteitstekort is. Bovendien wordt rekening gehouden met leerlingen met een IAC of een OV4-attest, ook buiten het buitengewoon onderwijs. Deze capaciteitsronde wil in die zin ook een stimulans zijn voor ‘scholen voor iedereen’.

Een aanvraag wordt geldig ingediend door tijdig een consistent dossier in te dienen dat om ontvankelijk te zijn minstens bestaat uit:

• een volledig ingevuld modelformulier met daarin o.a. de projectomschrijving, raming, timing en motiveringsnota,
• een ingevuld verzameldocument
• een ingevulde scorematrix.

Naast de scorematrices waar alleen een score A, B of C kan leiden tot selectie, gelden ook andere criteria waarop een project goed moet scoren om gunstig gerangschikt te worden bij selectie.

Dat zijn:

1. invulling van de verwachte capaciteitstekorten;
2. plaatsen gerealiseerd op gemeenschappelijke campussen voor gewoon en buitengewoon onderwijs;
3. toegankelijkheid van de infrastructuur;
4. vermijden dat meerdere projecten dezelfde tekorten aanpakken binnen eenzelfde gemeente of onderwijszone;
5. financiële haalbaarheid en planmatige aanpak;
6. de snelheid waarmee het project gerealiseerd kan worden;
7. de gemiddelde kostprijs per bijkomende plaats in het project;
8. duurzaamheid in al zijn aspecten, inclusief energetische duurzaamheid.

Het is dus van belang een project goed te overdenken, met partners in de buurt te overleggen en voldoende ver uit te werken om goed te kunnen motiveren waarom je een hoge score behaalt op de verschillende criteria. 
Bovendien moet de aanvraag op tijd ingediend worden. De tijd is beperkt, met een absolute deadline op 16 november 2026 om 12 uur.

Lukt de deadline voor deze eerste oproep van 2026 niet, kan je nog een beroep doen op de capaciteitsoproepen in 2027 en 2028.

We verwachten een beslissing van de Vlaamse Regering over de selectie van de capaciteitsprojecten voor de oproep 2026 in de loop van het voorjaar 2027.

Een bestuur heeft dan tijd tot uiterlijk 2 november 2029 om een aanbestedingsklaar dossier in te dienen. Dat betekent dat je als bestuur en directie aan een hoog tempo moet voortwerken.

De overheid verwacht dat de werken uiterlijk op 2 november 2030 gestart zijn.

De extra capaciteit moet vervolgens minstens 15 jaar aangeboden worden.

Hoe zorg je voor een goede voorbereiding van een capaciteitsdossier?

1. Toets de nood.
2. Bepaal doelgroep, plaatsen, locatie en projectomvang.
3. Bereid je project zorgvuldig voor. Stem af met andere onderwijs- of welzijnspartners.
4. Zorg dat je risico’s beperkt: grondpositie, vergunningen, ontwerp, raming, timing.
5. Borg het eigen aandeel en schat de risico’s in. Onthoud dat de toegekende subsidie later niet verhoogd wordt.
6. Zorg ervoor dat alle documenten consistent zijn en één verhaal vertellen.

Aandachtspunten bij het voorbereiden en indienen van een capaciteitsdossier

1. Gebruik de monitor niet als enige bewijs.
   Vul de prognoses aan met actuele inschrijvingen, weigeringen, pendel en regionale afstemming.
2. Onderscheid huidige maximale capaciteit, bedreigde plaatsen en extra plaatsen.
3. Vertaal toegankelijkheid en samenwerking in je programma, site en organisatie.
4. Zorg voor een realistische raming die er rekening mee houdt dat het project pas binnen een of twee jaar effectief wordt uitgevoerd en dat een verhoging van de toegewezen middelen niet voorzien is.
5. Bewaak dat je geen onrealistische timing vooropstelt.
6. Voer een finale kruiscontrole door op alle elementen in het dossier zodat er geen tegenstrijdigheden in zitten.
7. Zorg er in elk geval voor dat alle documenten correct ingevuld en reglementair ondertekend tijdig ingediend worden via capaciteit.scholen@agion.be .

Heb je hulp nodig om je capaciteitsdossier in te dienen, neem dan contact op met een van de collega’s van het team infrastructuur van Katholiek Onderwijs Vlaanderen (Katrien De Veuster, Christa Van den Bossche, Jelena Vanopdenbosch, Kim De Raedt en Stefanie Nys, Kristof Verduyckt). Afhankelijk van de vraag schakelen we mogelijk ook andere collega’s in met de juiste expertise.

Ook de verbindingspersonen bestuur en organisatie van je regio kunnen je helpen om de behoefte scherp te krijgen

Stel je vraag op tijd met het oog op de strikte deadline voor de oproep 2026.