MaOr: Aan de slag met EDU Box Oorlog en vrede, een illustratie

Het voorbeeld is een illustratie van hoe je met behulp van de reflectievragen 'hoe omgaan met lessenpakketten in het vak Maatschappelijke oriëntatie' de EDU Box Oorlog en vrede kan analyseren in functie van het realiseren van leerplandoelen.

Is dit educatief pakket afgestemd op de doelgroep en sluit het inhoudelijk aan bij het leerplan Maatschappelijke oriëntatie?

sla link op in klembord

Kopieer

De EDU Box speelt in op de actualiteit en bevat heel wat onderdelen die zijn afgestemd op leerlingen uit een 7de leerjaar na OK 3.

Ga na of leerlingen in hun schoolcarrière al (gedeeltelijk) met het pakket aan de slag gingen?

sla link op in klembord

Kopieer

De mogelijkheid bestaat dat leerlingen in het kader van Mavo, GFL of geschiedenis al met het pakket hebben gewerkt. Het is aangewezen om dat na te vragen.

Tip: het kan zinvol zijn om op schoolniveau op te lijsten met welke EDU-boxen of educatieve pakketten men doorheen de graden heeft gewerkt om herhaling te voorkomen.

A. Welke onderdelen van het pakket kunnen in functie staan van het realiseren van leerplandoelen?B. Welke onderdelen vragen een aanpassing of bijsturing in functie van het te realiseren leerplandoel: inhoud en/of didactische aanpak?

sla link op in klembord

Kopieer

LPD 1 De leerlingen illustreren de impact van nieuws op zichzelf en de samenleving.

sla link op in klembord

Kopieer

A. De box bevat opdrachten waarbij leerlingen nadenken over de betekenis van oorlog (slide 5) en vrede (slide 23) voor henzelf. Je vindt een video waarin jongeren vertellen wat hen bezighoudt en waar zij zich zorgen over maken.  (slide 6). In deel 3 (slide 58) vind je een video van Louise Hoedt (nws.nws.news) waarin wordt verteld hoe ze omgaan met berichtgeving rekening houdend met de impact van nieuws op jongeren.

B. Suggesties:

  • Je kan de opdracht laten volgen op het lezen van een actueel nieuwsbericht over een hedendaags conflict (Cuba, Iran …). In een klasgesprek over de opdrachten kan je reflecteren over de impact van nieuws over conflicten op henzelf. In de handleiding vind je suggesties (extra klasgesprek). Je kan ook vragen toevoegen over de impact van berichtgeving over conflicten op de samenleving, bv. verwijzen naar de berichtgeving over de verkoop van noodpakketten (Rode Kruis) …
  • Suggestie tot evaluatie: je kan aan de hand van een reflectieopdracht leerlingen laten noteren wat de berichtgeving over conflicten met hen en met de samenleving doet. Dat kan de basis vormen voor het klasgesprek (A).

LPD 2 De leerlingen beoordelen kritisch en aan de hand van criteria berichtgeving over een actuele gebeurtenis vanuit verschillende mediakanalen.

sla link op in klembord

Kopieer

A.  De video van waarin journaliste Louise Hoedt toelicht hoe nws.nws.nws verslag uitbrengt over oorlog en conflict kan je gebruiken als inleiding op het werken aan LPD 2. Ze bespreekt uitdagingen die daarbij komen kijken zoals het spanningsveld tussen persoonlijke bril, objectiviteit en betrouwbare verslaggeving.

LPD 3 De leerlingen beoordelen en beargumenteren geïnformeerd een actuele casus uit een maatschappelijk domein.

sla link op in klembord

Kopieer

A. De box biedt heel wat mogelijkheden om leerlingen via opdrachten en video’s te informeren over oorlog en conflicten:

  • wat is een oorlog of conflict en mogelijke oorzaken (slide 8 e.v.);
  • oorzaken van conflicten (slide 8 ev) en mogelijke methoden en tactieken van oorlogsvoering;
  • de impact van conflicten op het leven van jongeren (slide 20) + extra vragenronde/getuigenis;
  • de rol en noodzaak van Defensie (slide 21- 22);
  • ontstaan van het Rode Kruis en het internationaal humanitair recht (slide 28 – 31, 41-49);
  • de scherven van een conflict (slide 34-36, 40): leerlingen maken kennis met de complexiteit van een conflict. De scherven bieden een kader om een conflict te analyseren vanuit vier perspectieven. Via slide 59 vind je een tool waarmee leerlingen kunnen oefenen om een fictief conflict te analyseren en te beoordelen. In de tool kiest men ervoor om leerlingen een sociale mediapost te laten maken waarin ze komen tot een oordeel van het conflict;
  • de vijfde scherf: hoe beïnvloedt de eigen blik hun analyse (slide 60)?

B. Afhankelijk van de thema’s/onderwerpen die je kiest is het belangrijk dat leerlingen komen tot een geïnformeerde en beargumenteerde beoordeling. De handleiding biedt suggesties voor klasgesprekken en stellingenspel. Hierbij is het belangrijk dat leerlingen leren om een onderscheid te maken tussen het opzetten van een persoonlijke bril. Bekijk ook de tips in de handleiding zoals het hebben van aandacht voor fouten in berichtgeving (beoordeling), digitale verantwoordelijkheid …).

LPD 4 tot en met 6

sla link op in klembord

Kopieer

LPD 4 De leerlingen onderzoeken hoe ze als burger aan de samenleving kunnen participeren. 
LPD 5 De leerlingen gaan in dialoog over uitdagingen voor het samenleven in een diverse samenleving.
LPD 6 De leerlingen reflecteren over de wijze waarop ze zich inzetten voor een rechtvaardige, genereuze of duurzame samenleving.

A. Via deel 4 van de box ontdekken leerlingen hoe zij zelf kunnen bijdragen aan vrede en hoe kleine acties een groot verschil kunnen maken. Als je aan deze opdrachten een klasgesprek koppelt zet je in op LPD 5 en 6. Je vindt bv. ook een opdracht rond de Nobelprijs van de vrede waarbij leerlingen reflecteren over rolmodellen.

B. Suggestie:

  • Wil je ook inzetten op LPD 4 dan kan je nagaan of er bv. mogelijkheden zijn om in de gemeente iemand te nomineren voor een vredesprijs en of er kan geparticipeerd worden aan acties die de vrede bevorderen. Je kan hen ook laten opzoeken bij welke organisaties je kan aansluiten die zich inzetten voor vrede en waarvoor ze staan.

Hebben leerlingen al voorkennis m.b.t. bepaalde onderdelen (beginsituatie)?

sla link op in klembord

Kopieer

  • Leerlingen leren in het secundair onderwijs met elkaar in interactie gaan waarbij ze de grenzen van anderen en zichzelf respecteren (GFL). Het is aangewezen – zoals ook in de handleiding wordt gesuggereerd – om met leerlingen afspraken te maken, bv. over de gehanteerde criteria, bij het dialogeren over thema’s zoals oorlog en conflicten. In de handleiding vind je ook concrete suggesties om dit thema in de klas te bespreken: aandacht voor de conflicten die je in klasverband bespreekt, aandacht voor leerlingen die uit een conflictgebied komen …
  • Leerlingen leren in het secundair onderwijs reflecteren over de eigen identiteit (GFL). Het opzetten van een persoonlijke bril bij het beoordelen van een conflict (vijfde scherf) wordt gekleurd door de eigen persoonlijke en collectieve (of groeps-) identiteit.
  • Als leerlingen al voorkennis hebben m.b.t. LPD 1 of 2 kan je opdrachten of de bespreking vanuit de voorkennis aanpassen.
  • Als je kiest voor het werken over het fictief conflict en je vraagt leerlingen om een sociale mediapost te maken, is het zinvol om de voorkennis over digitale verantwoordelijkheid op te halen (GFL).

Biedt het pakket opportuniteiten om ook over andere thema’s/onderwerpen met het geleerde aan de slag te gaan?

sla link op in klembord

Kopieer

De methodiek of het kader van de vijf scherven biedt leerlingen een houvast om in de loop van het schooljaar berichtgeving over conflicten kritisch te beoordelen (bijlage). Je zou leerlingen een opdracht kunnen geven waarbij ze de methodiek toepassen om berichtgeving over een conflict of een gebeurtenis die kan leiden tot een conflict te geïnformeerd en beargumenteerd te beoordelen. Een dergelijke opdracht kan ook als evaluatieopdracht beschouwd worden.

Biedt de handleiding bij het pakket suggesties met betrekking tot een pedagogisch -didactische aanpak of tot verdieping?

sla link op in klembord

Kopieer

Je vindt in de handleiding bij het pakket heel wat suggesties met betrekking tot een mogelijke pedagogisch-didactische aanpak. Per onderdeel geeft men aan wat je van leerlingen kan verwachten. Afhankelijk van de keuzes die je maakt kan dit inspiratie bieden voor het formuleren van concrete leerdoelen en/of evaluatiecriteria voor de leerlingen.

Je vindt in de box als in de handleiding suggesties en linken voor een mogelijke verdieping.
Bv. je vindt bij linken voor de leraar (verdieping) een verwijzing naar de oorlog in ex-Joegoslavië. Het bronnenmateriaal biedt kansen om met het kader van de scherven aan de slag te gaan. Ook de huidige documentaire reeks Terug naar Joegoslavië op VRT-max biedt kansen om de kennis van leerlingen te verdiepen over de impact van een conflict of oorlog op verschillende actoren in een conflict. Je vindt ook illustraties van concepten zoals sociale beïnvloeding …

Hoeveel lestijd wil je besteden aan het werken met (onderdelen van) het lespakket?

sla link op in klembord

Kopieer

De makers geven aan dat het doorlopen van de hele EDU Box twee à drie lesuren vraagt, afhankelijk van het werktempo van de leerlingen. Extra lesuren laten meer ruimte voor verdieping, reflectie en klasgesprek. Afhankelijk van de tijd die je hebt en welk leerplandoel je in de focus wil nemen, kan je bepalen of je leerlingen die box volledig laat doorlopen of dat je kiest voor bepaalde onderdelen.

Welke keuzes maak je in functie van het werken met het lespakket?

sla link op in klembord

Kopieer

Aanpak

  • Je kan ervoor kiezen om leerlingen de hele box te laten doorlopen.
  • Je kan kiezen voor onderdelen in functie van de beginsituatie van de leerlingen, de voorziene tijd en de focus op leerplandoelen waarrond je wil werken?
  • Je kan kiezen voor extra klasgesprekken en verdieping.

Evaluatie

  • Je kan leerlingen aan de hand van criteria (bijlage 2) feedback geven op de uitgevoerde opdrachten of op hun inbreng tijdens klasgesprekken.
  • Je kan leerlingen met behulp van het kader (scherven) zelf een actueel voorbeeld van een conflict of de  berichtgeving over een conflict laten beoordelen.

Bijlage 1: mogelijk kader om met actualiteit (berichtgeving) over conflicten aan de slag te gaan.

sla link op in klembord

Kopieer

Bron: EDUBox Oorlog en vrede VRT: opdracht over een fictief conflict.

Bijlage 2: mogelijke evaluatiecriteria

sla link op in klembord

Kopieer

  1. Mogelijke criteria voor de casusbeoordeling:

  • Je vermeldt je bronnen op een correcte wijze conform de afspraken op school.
  • Je verwijst in je analyse op een correcte wijze naar je bronnen.
  • Je analyseert de casus waarbij je alle relevante kernaspecten (verschillende scherven en onderliggende aspecten) benoemt.
  • Je structureert en onderbouwt je eindoordeel met behulp van een kader (vijf scherven).
  • Je illustreert je oordeel op basis van informatie uit objectieve bronnen.
  • Je gebruikt theoretische begrippen op een correcte wijze en in de juiste context.
  • Je eindoordeel is inhoudelijk relevant en correct.
  •  

2. Mogelijke criteria voor klasgesprekken:

  • Je toont spreekdurf.
  • Je communiceert duidelijk en effectief.
  • Je toont een begrip van verschillende perspectieven (scherven) en je kan deze duidelijk verwoorden.
  • Je toont respect voor de het perspectief van anderen en je reageert empathisch.
  • Je inbreng heeft betrekking op het onderwerp (inhoudelijk relevant en is correct).

×
Kijkt als...
Niveau
Regio
Kan ik je helpen?