Lessuggestie - Vriend of vijand? De strijd tegen micro-organismen

Leerplandoel 12: 
De leerlingen leggen de negatieve rol uit van virussen, bacteriën en schimmels in de natuur en in toepassingen voor de mens.

Beginfase: de trigger

sla link op in klembord

Kopieer

Als instap van deze lessugestie kan je starten met een afbeelding van een roestige spijker. Hier aansluitend kan je aan de leerlingen vragen "Wat gebeurt er als je je diep snijdt aan deze spijker?" Introduceer de bacterie Clostridium tetani (tetanus).
Vervolgens mag je een kort schema op het bord maken met drie kolommen: bacterie – virus – schimmel. Laat leerlingen per groepje één negatief effect per categorie bedenken (bijv. voedselbederf, griep, infectie).

Middenfase:  verdieping en analyse

sla link op in klembord

Kopieer

Hier kan je de klas verdelen in vier "expertgroepen" die elk een tekstbron bestuderen en daarna hun kennis delen (Jigsaw-methode). Een interessante website om wetenschappelijke  informatie te verzamelen is deze van gezondheid en wetenschap.  Ook de website die gebouwd is rond vaccineren kan je helpen aan het nodige bronmateriaal. Om de verplichte vaccinatie op de werkvloer te bespreken kan je heel wat informatie vinden op de website van IDEWE.

De Jigsaw-methode (of de 'puzzelmethode') is een coöperatieve leerstrategie waarbij leerlingen afhankelijk zijn van elkaar om de volledige leerstof te begrijpen. In plaats van dat de leraar alles vertelt, worden de leerlingen de "onderwijzers".

Verdeel als leraar de klas in groepen van bijvoorbeeld 4 leerlingen. Dit zijn de stamgroepen. Geef elke leerling in de groep een nummer van 1 tot 4.
 
Elk nummer correspondeert met een specifiek subthema:

  1. Hygiëne & Gedrag (preventie)
  2. Vaccinatie & Immuniteit (bescherming)
  3. Antibiotica & Resistentie (behandeling)
  4. Veiligheid & hygiëne op de werkvloer (gelinkt aan het domein)


Gedurende de volgende fase werken de leerlingen met hetzelfde subthema samen om de inhoud te verwerken.
De opdracht tijdens deze werkvorm is dat de leerlingen de speciefieke inhoud of bronmateriaal samen bestuderen en bespreken. Ze moeten de leerstof niet alleen begrijpen, maar ook bespreken hoe ze dit straks aan de stamgroep gaan uitleggen. Ze kunnen samen een kort schema of spiekbriefje maken.
In de volgende fase komen de verschillende experts opnieuw samen en krijgen ze elk krijgt 3 tot 5 minuten om zijn/haar onderwerp uit te leggen aan de rest van de groep. De andere groepsleden luisteren en stellen vragen.

Resultaat: aan het einde van de ronde heeft elke leerling informatie over álle vier de thema's, terwijl ze er maar één zelf hebben gelezen.
 
De leraar loopt gedurende de middenfase best regelmatig rond om te bekijken of de leerlingen de inhoud grondig kunnen verwerken.

Eindfase: reflectie - incidentenkaart

sla link op in klembord

Kopieer

Als slot kan je de leerlingen "een incident" aanbieden die ze moeten analyseren door enkele vragen te beantwoorden. Ze kunnen de nodige kennis en inzichten gebruiken uit de verschillende expertgroepen. 
 
'Tijdens het opruimen van een oud magazijn haalt een jobstudent, Thomas (16 jaar), zijn onderarm open aan een roestige metalen stelling die half in de vochtige grond zakte. De wond is diep en er zit wat aarde in. Thomas wast de wond snel met wat kraanwater, plakt er een pleister op en werkt verder.
Twee dagen later klaagt Thomas over een stijve nek en moeite met slikken. Hij denkt dat hij een kou heeft gevat door de tocht in het magazijn. Zijn collega adviseert hem om wat overgebleven antibiotica van een keelontsteking in te nemen om de "infectie" te stoppen.'
 
De vragen kunnen zijn:

  • Welk micro-organisme is hier de hoofdverdachte?
  • Waarom vormt de combinatie van "roestig metaal", "aarde" en een "diepe wond" een specifiek gevaar? 
  • Welke cruciale fout maakte Thomas direct na het incident bij de eerste hulp? 
  •  Het advies van de collega om "restjes antibiotica" te slikken is gevaarlijk. Geef hiervoor twee redenen.

×
Kijkt als...
Niveau
Regio
Kan ik je helpen?