In de aanloop van de Dag van de klassieke talen op 3 februari 2027 over actualisering maakten de leden van de stuurgroep van Oost- en West-Vlaanderen een podcastreeks.
Valerie Bonny en Tine Colaert, beiden leden van de stuurgroep van Oost- en West-Vlaanderen, belichten het verhaal van Prokne en Filomela vanuit de thematiek van zwijgende vrouwen en hun wraak. Ze starten bij Ovidius, Metamorphoses, VI, 412-674, maar slaan ook een zijwegje naar Demosthenes in. Ze raden terloops het boek Reizen met Herodotos van Ryszard Kapuscinski aan en verwijzen naar de reeks En nu is ze dood van Farah de Aguirre en Nahid Shaikh over femicide.
Deel 2: Vluchtelingen en andere oorlogsellende bij Vergilius, Homeros en Euripides
Er ooit al eens bij stilgestaan dat Aeneas één van de eerste oorlogsvluchtelingen was? In deze aflevering vertellen Karen De Cock, Ann Gielen en Dietske Lehembre hoe ze de passage van Aeneas’ vlucht uit Vergilius’ Aeneïs (I, 81-123 en II, 624-740) koppelen aan beelden van vluchtelingen nu of een interview met één van hen. Ze hebben het ook over de wreedheden van een oorlog naar aanleiding van de passage van Priamus’ dood in Vergilius’ Aeneïs (II, 526-558) of Hektors dood in Homeros’ Ilias (XXII, 395-409) of het moment dat Andromache verneemt dat haar kind moet sterven in Euripides’ Trojaanse vrouwen (Trojaanse Vrouwen - vv. 709-779). Hoe komt een mens tot zo’n gruweldaden: een les over de psychologie van de wreedheid. Eindigen doen ze met een positieve noot: scènes en beelden van liefde en geboorte aan het front, zoals de scène tussen Hektor en Andromache in Homeros’ Ilias (VI, 466-493) en de verwijzing naar het boek ‘De meeste mensen deugen’ van Rutger Bregman.
Deel 3: Koning Midas en de Peloponnesische oorlog - te veel aan geld en te veel aan macht
Het verhaal over koning Midas ( Ovidius, Metamorphoses XI, 102-143) kan je lezen als een verhaal over een domme koning. Maar wat als die domme koning gezien kan worden als het prototype van een mens die uit eigenbelang rücksichtslos winstmaximalisatie doorvoert ten koste van mens, dier, natuur en zo het hele klimaat in disbalans brengt? Deze insteek wordt in de derde aflevering belicht door Pierre De Groote.
Pieter George pikt daar graag op in met een verwijzing naar Thukydides: 'De sterken doen wat ze kunnen en de zwakken ondergaan wat ze moeten'. Dat citaat werd zowel door premier Bart De Wever voor de Verenigde Naties (2025) als door Mark Carney, premier van Canada, op het Wereld Economisch Forum in Davos(2026) gebruikt. Bart De Wever stelt dat het doel van de Verenigde Naties ligt in het opkomen voor het welzijn van de burgers en dat de logica van de macht van de sterksten daarin niet gevolgd mag worden. Mark Carney gebruikt de uitspraak ook om zich ertegen af te zetten: de tijd dat de grootsten, de sterksten inderdaad de rest van de wereld dicteren, moet voorbij zijn. Hij doet een oproep om zich onafhankelijk tegen de grootste machten op te stellen en hij neemt daarin zelf als premier van Canada het voortouw. En daarmee belanden we bij het begrip dissimulatio en Tacitus.
Volgens een rapport van Oxfam uit 2024, Carbon Inequality Kills, stoten vijftig van de rijkste miljardairs ter wereld in anderhalf uur tijd meer CO₂ uit dan de gemiddelde persoon doet in een heel leven. Deze verbijsterende cijfers brengen de extreme klimaatschade van de rijkste 1% aan het licht en tonen aan hoe hun levensstijl en investeringen de wereld steeds verder in de klimaatcrisis duwen.
In het rapport wordt benadrukt dat de gigantische CO₂-uitstoot van miljardairs vooral voortkomt uit twee aspecten: hun luxueuze levensstijl én hun vervuilende investeringen.
Want van een 3 minuten durende vlucht met een privéjet tot tripjes met de superjacht: miljardairs zien de planeet als hun persoonlijke speeltuin. Zo vlogen 23 van de rijkste miljardairs ter wereld vorig jaar gemiddeld drie keer per week met hun eigen vliegtuig, waarbij ze maar liefst 2074 ton CO2 uitstootten. Een gemiddelde persoon zou 300 jaar moeten leven om die hoeveelheid uit te stoten. Iemand in de armste 50% van de wereldbevolking zelfs 2.000 jaar.
40% van de investeringen van miljardairs bevinden zich immers in zwaar vervuilende sectoren, zoals olie, mijnbouw, scheepvaart en cement. Hun vermogen stelt hen in staat om 's werelds grootste bedrijven te beïnvloeden. En zo het klimaat te belasten op een schaal die verder reikt dan wat we ons kunnen voorstellen.’
De waanzin van winstmaximalisatie ten koste van mens en ecosysteem is makkelijk te herkennen in de figuur van koning Midas, de mythische voorloper van de huidige (tech)miljardairs:
Hij raapt van de grond een steen op: ook de steen heeft een goudgele tint gekregen! Hij heeft intussen ook een aardkluit aangeraakt: door zijn machtige aanraking wordt de aardkluit een goudklomp.
Vix spes ipse suas animo capit, aurea fingens
omnia.
Zijn geest kan zijn wilde verwachtingen amper nog in toom houden, doordat hij zich werkelijk alles inbeeldt als van goud.
