Premier Bart De Wever heeft een kat. Dat is op zich geen nieuws. Maar deze kat, Maximus, heeft meer dan 200.000 Instagramvolgers en is uitgegroeid tot een kleine ster in de Wetstraat. Toeval of slimme communicatie? In deze les zien je leerlingen in hoe De Wever via Maximus heel strategisch communiceert -precies zoals Marshall McLuhan het ooit formuleerde: “The medium/ Maximus is the message.”
In Vlaanderen heeft één op de vier gezinnen een kat, waarmee katten de populairste huisdieren zijn. Misschien hebben sommige van je leerlingen er zelf één of meerdere thuis, en maken ze er regelmatig foto’s van. Vraag hen eens: delen ze die foto’s op sociale media? Welke reacties krijgen ze dan?
Net zoals zij deelt ook een bekende persoonlijkheid regelmatig foto’s van een kat op Instagram. Deze kat is evenwel geen gewone huisgenoot: het diertje heeft maar liefst 196.000 volgers en laat zo verschillende beroemdheden ver achter zich. Misschien doet dit verhaal bij sommige leerlingen een belletje rinkelen, of wekt het hun nieuwsgierigheid. Laat hen ontdekken om wie het gaat door de volgende posts te bekijken…
Aansluitend kan je hen de volgende vragen stellen:
De posts tonen enerzijds een hardwerkende premier De Wever, die ook 's nachts en zelfs op zondag druk in de weer is, en anderzijds zijn kat Maximus, die overal, in elke zetel kan slapen. Het contrast tussen hen kan niet groter zijn.
Door de beelden zien we verder heel duidelijk dat Maximus geen spannend, avontuurlijk leven leidt. Integendeel, Maximus mag als drager van het FIV-virus, kattenaids, nooit de Wetstraat verlaten. Toch heeft Maximus vandaag maar liefst 196.000 volgers. Wat zou ervoor kunnen zorgen dat die poes zo populair is en zijn online stories zelfs nieuwswaarde hebben, m.a.w. opgepikt worden door andere media? Laat je leerlingen kort speculeren.
VRT Nieuws vroeg het enkele maanden geleden aan een expert politieke communicatie die het succes in de volgende video probeert te verklaren. Om de aandacht van de leerlingen vast te houden kan je hen een drietal vragen meegeven die ze tijdens het bekijken proberen te beantwoorden:
Je kan je leerlingen de vragen eerst individueel laten aanvullen, waarna ze hun antwoorden delen met hun buur. Komen die overeen of kunnen ze eventueel nog zaken toevoegen?
Volgens het fragment ligt de gewone burger helemaal niet wakker van de kritiek van de oppositiepartijen op De Wevers kat. Dit bleek uit de posts bij enkele Instagramberichten. Samen met je leerlingen kan je er nog meer doornemen waarna een kort gesprek kan volgen ...
De kat doet op de Instagrampagina af en toe indirecte uitspraken die de premier niet kan en mag doen en vreemd genoeg lokken alle posts heel directe reacties uit die uitermate positief, vertederend en begripvol zijn. Zelfs emoji's van hartjes en smileys duiken heel frequent op, wanneer De Wever Maximus aait, streelt of knuffelt.
Online ontremmingseffect
Wat we hier herkennen, is het online disinhibition effect of online ontremmingseffect. Dit maakt dat we de remmingen die we ervaren wanneer we ons in een echt gesprek zouden bevinden, loslaten omdat we ons tot op een zekere hoogte online kunnen verstoppen. We voelen ons veiliger als we online dingen zeggen die we in het echte leven niet zouden zeggen.
Dit kan positieve effecten hebben op onze online communicatie en mensen dichter bij elkaar brengen omdat gebruikers hun positieve gevoelens beter en vaker durven uitdrukken, maar het mes snijdt langs twee kanten: negatieve gevoelens en emoties kunnen zo ook sneller en scherper het daglicht zien.
Het positieve springt in het oog, maar hoeft ons niet te verbazen. De posts van kat Maximus lijken toevallig genomen fotootjes, wat geenszins klopt. Achter de online stories schuilt een doordachte boodschap en een uitgekiende communicatiestrategie van De Wever en zijn medewerkers. Meer achtergrondinfo vinden de leerlingen in het onderstaande artikel terug dat ze zo dadelijk mogen doornemen.
Stap voor stap proberen ze de boodschap, de strategieën en het doel van de Instagramaccount te analyseren.
Bart De Wever en zijn kat Maximus: ‘Achter de onnozele humor schuilt een typische N-VA-boodschap’
Maximus is de meest grumpy bewoner van de Wetstraat 16 en hij is alomtegenwoordig. Zelfs de verziekte sfeer in de regering remt de populariteit van de kat van de premier niet af. Maar vergis u niet: Maximus post méér dan alleen maar onnozele kattenfilmpjes.
'Maximus, uw baasje heeft uw steun echt nodig en jij brengt toch wat rust in zijn drukke bezigheden. Je bent echt een lieverd en hopelijk worden de problemen nog opgelost.'
Scrollen door de commentaren op het Instagramprofiel van Maximus Textoris Pulcher is best een merkwaardige ervaring. Sociale media worden vaak vergeleken met een open riool, vol verwensingen, haatreacties en bedreigingen – zeker als het over politiek gaat. Maar het account @maximustp16 is eerder een warm bad. Duizenden mensen sturen hartjes en liefdevolle commentaren. Niet zelden spreken ze de poes rechtstreeks aan. Alsof hij meeleest.
Larry the Cat
Reinout Van Zandycke, expert politieke communicatie, noemt Maximus een 'godsgeschenk' voor een communicatieteam. 'Als je denkt dat het allemaal gewone kattenfilmpjes zijn, dan zit je er volledig naast', zegt hij. 'Deze luitenant van de Wetstraat 16 staat onder scherp toezicht van de spindoctors van De Wever.'
Door zich te baseren op Larry the Cat, sinds 2011 de huiskat van de Britse ambtswoning op Downing Street 10, zat de berichtgeving meteen goed. 'Bovendien heet de poes niet Pluisje of Loes, maar Maximus. Het is niet zomaar de kat van de premier, maar de kat van déze premier, Bart De Wever.'
Rationeel gezien is de zet van De Wever verstandig, zegt expert politieke communicatie Peter Van Aelst (UAntwerpen). 'Je kunt als politicus niet superpopulair worden met politiek alleen. Conner Rousseau kon met posts over zijn persoonlijk leven de groep van typisch socialistische kiezers verbreden. Via Maximus bereikt De Wever mensen die niet echt iets met de N-VA hebben.'
Positieve vibes
Er is genoeg onderzoek dat bewijst dat dieren het imago van een politicus kunnen verbeteren, zegt politiek wetenschapper Dave Sinardet (VUB). 'Ze zetten zich niet alleen in de markt met standpunten en beleid, maar ook als doodgewone mensen die normale dingen doen. Politici worden vaak gezien als hard en koelbloedig. Als blijkt dat ze vertederd worden door een dier, geeft dat een ander beeld.'
Van reportages in Dag Allemaal tot een item bij de Nederlandse openbare omroep NOS: Maximus is alomtegenwoordig. Wetstraatjournalisten gebruiken de posts van het dier voor hun artikels – ook die van zakenkrant De Tijd.
'Het grappige is: het past ook perfect in de politieke berichtgeving', zegt Van Aelst. 'Journalisten raken vaak maar moeilijk aan informatie, zeker bij begrotingsonderhandelingen.' Elk brokje dat inkijk geeft in de Wetstraatkeuken helpt, al is het dan maar via grapjes van een poes.
Want het zijn grapjes, en vaak zijn ze nog goed ook. 'Nee, een bezoek aan Maximus' profiel is geen onaangename bezigheid', erkent Dave Sinardet. 'Veel mensen denken dat politiek negatief of saai is, met voortdurend geruzie of begrotingen die niet in orde raken. Bij Maximus krijgen we alleen maar positieve vibes.'
De humor valt geregeld in de categorie 'gewoonweg onnozel'. Maximus in een Halloweenkostuum, Maximus die onderweg naar de keuken in slaap sukkelt, Maximus die betrapt wordt wanneer hij aan een stoel krabt: het is kattenhumor zoals die welig tiert op het internet.
Maar een groot deel van de posts heeft wél een politiek relevante boodschap.
Gewichtigdoenerij
In de beeldvorming op Instagram dolt de vouwoorkat vaak met zijn baasje. 'Heb je mij gemist, Maximus?' vraagt De Wever als hij terug is van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Maximus: 'Gemist? Hoezo? Was je weg dan?'
Politoloog Bart Maddens (KU Leuven) ziet in die mopjes de 'ironiserende en zelfrelativerende bestuursstijl' van de N-VA. Het doet hem denken aan 2014, toen de N-VA voor de eerste keer in de federale regering belandde. De N-VA-ministers legden toen de eed af bij de koning door met hun vingers een V-teken te maken. 'Dat was een duidelijk signaal: we spelen het spel mee, maar met een steekje los.'
Niemand is beter gepositioneerd dan De Wever om die beeldvorming kracht bij te zetten. De afgelopen jaren maakte de Vlaams-nationalist meermaals duidelijk dat hij 'dik tegen zijn goesting' premier van België zou worden. Nu hij eerste minister is, wil hij tonen dat hij niet verblind wordt door de pracht en praal die bij het ambt hoort.
Al snel wordt zo duidelijk dat De Wever niet alleen op politiek vlak, maar ook daarbuiten een strateeg is. Via Maximus wil De Wever enerzijds mensen bereiken die weinig voeling hebben met politiek en de N-VA en anderzijds wil hij zijn imago als wat norse, koele politicus opkrikken. Op de foto's zie je naast Maximus een heel liefdevol baasje.
Die enkele posts zeggen meer dan duizend woorden wat ook bevestigd wordt in de volgende, bekende uitspraak van Marshall McLuhan, een bekende Canadese filosoof en mediacriticus ...
The medium is the message
Maximus of zijn Instagramaccount is dus dé boodschap, via de kat communiceert De Wever zelf. Aansluitend mogen de leerlingen het vervolg van het artikel doornemen, waarbij ze verder de tabel aanvullen. Eventueel kan je hen nog meer vragen ter reflectie voorleggen.
Begrotingscrisis
Volgens Van Aelst herkent iedereen op het account van Maximus meteen de deweveriaanse humor. Het sarcasme, de ironie, de zelfrelativering. Dat maakt het fenomeen hoogst authentiek.' De Wever heeft nu eenmaal een reputatie. 'Uit de documentaire van Paul Jambers herinneren we ons de momenten waarop De Wever na een verkiezingsdag nog de vuilbakken buitenzet. Als de premier in New York is en een bejubelde speech geeft bij de VN, post hij een foto waarop hij zijn hemd aan het strijken is in de hotelkamer. Dat wérkt.'
Ook in de bewogen afgelopen maanden kwam Maximus erg gelegen. Zo bleek de poes begaan met de begrotingsgesprekken, waarvan De Wever de deadline maar bleef uitstellen. Op 11 oktober, drie dagen voordat De Wever zijn traditionele State of the Union moest geven, was er een foto van Maximus in het kernkabinet, de vergadering van De Wever en zijn topministers. 'En dan klagen die over mijn gejank.'
'In de wereld van Maximus leeft het beeld dat de andere ministers vervelend doen, terwijl de premier toch zo zijn best doet.'
Always Be ClosingVan Zandycke haalt er een begrip bij uit de jaren negentig: Always Be Closing – sluit altijd een deal. Vertaald naar de politiek: grijp elke opportuniteit aan om je kernboodschap over te maken.
Van Zandycke: 'De essentie van politieke communicatie is herhalen, herhalen, herhalen. Van de tien berichten die op het Maximus-account verschijnen, vertellen er zeker acht op een subtiele manier het kernverhaal van De Wever. Mocht je alle posts tot op de essentie afstropen, krijg je de boodschap: saneren en besparen is niet evident, maar het is noodzakelijk.'
Persoonlijke medewerkster
Maddens ziet duidelijke parallellen met Garfield, de luie oranje kat van de Amerikaanse tekenaar Jim Davis. 'De kat fungeert als spreekbuis voor wat de maker zelf niet openlijk kan zeggen of durft te zeggen. Maximus kan dus dingen verwoorden die De Wever – als premier – niet mag uitspreken. Het resultaat is, net als bij Davis en Garfield, een complex psychologisch spel: ironie, zelfspot en kritiek, maar altijd subtiel genoeg om niet te choqueren.'
Wie zit in het team achter het huisdier? Daarover doen allerlei geruchten de ronde, maar de woordvoerder van De Wever is duidelijk: 'We vinden het telkens zeer flatterend om in de media te lezen dat er wellicht een heel mediateam achter zit. Maar het account wordt gewoon beheerd door de persoonlijke medewerkster van de premier.'
Het kabinet-De Wever verzekert ons dat de eerste minister het laatste woord heeft over de moppen. 'Zijn medewerkster legt vaak suggesties voor qua tekst, muziek en vormgeving. Voor de premier is het een leuke afleiding tijdens de lange dagen om te beslissen wat het zal worden. Een goede vondst kost hem meestal slechts enkele minuten.'
Zeurpieten
Er zijn tot slot critici van het Instagramfenomeen. In haar Humo-column roept auteur Heleen Debruyne op om ons 'niet te laten vangen door de pluizige propaganda'. Bart De Wever voelt vast oprechte affectie voor zijn asielkat, denkt Debruyne. 'Maar of hij Maximus ook zonder sociale media in huis gehaald zou hebben, is nog maar de vraag. De premier is immers allergisch.'
Een hoge bron in de meerderheid deelt de kritiek. 'Een huisdier is geen hebbedingetje. Een premier die een kat af en toe een aaitje geeft en sporadisch zelf de kattenbak ververst – daar denk ik het mijne van.'
Fragmenten uit Knack, 12 november 2025
Geïnspireerd door het voorbeeld van premier De Wever mogen de leerlingen, die houden van wat uitdaging, tot slot zelf een online story met nieuwswaarde vanuit een origineel perspectief vertellen.
Voor deze opdracht vertrekken ze het best van een actueel nieuwsfeit, zoals plotse sneeuwval, een hevige storm, stijgende energieprijzen, ... Over het feit en de impact vertellen ze vanuit een onverwachte stem, een originele hoek, denk maar aan een hond, een verkeerslicht. Ze denken goed na over waarom ze net dat perspectief kiezen. Een origineel perspectief is geen doel op zich, maar moet een meerwaarde hebben. Het moet helpen om een bepaalde boodschap subtieler, scherper of net humoristischer over te brengen.
Vervolgens maken de leerlingen in kleine groepen een korte Instagramstory die bestaat uit minstens drie opeenvolgende beelden. Elk beeld bevat:
II-CoTa-d (Communicatiewetenschappen en taaltechnologie, 2de graad)
LPD 5 + De leerlingen lichten effecten toe van gemedieerde communicatie op zichzelf of op de samenleving.
LPD 6 + De leerlingen maken een online story met nieuwswaarde.
III-CoTa-d (Communicatiewetenschappen en taaltechnologie, 3de graad)
LPD 2 De leerlingen analyseren communicatie en media aan de hand van theorieën uit de communicatiewetenschappen.
LPD 4 De leerlingen analyseren waarom en hoe economische, politieke en sociaal-culturele stakeholders gemedieerde communicatie inzetten.
LPD 7 De leerlingen beoordelen op een onderbouwde manier economische, politieke en sociaal-culturele effecten van gemedieerde communicatie op de maatschappij en op zichzelf.
III-Com-d (Bedrijfsondersteunende informaticawetenschappen, 3de graad)
LPD 2 De leerlingen analyseren communicatie en media aan de hand van theorieën uit de communicatiewetenschappen.
LPD 3 De leerlingen analyseren waarom en hoe economische, politieke en sociaal-culturele stakeholders gemedieerde communicatie inzetten.
LPD 5 De leerlingen beoordelen op een onderbouwde manier economische, politieke en sociaal-culturele effecten van gemedieerde communicatie op de maatschappij en op zichzelf.
