Volgens leerplandoel 3 is het de bedoeling dat leerlingen beseffen dat onze beeldvorming een historisch fenomeen vorm gegeven kan worden door verschillende mensen. Bijvoorbeeld de plaats van de vrouw in onze maatschappij. We worden beïnvloed door het eigen kader en de tijd waarin we leven. Door genderrollen kritisch te bekijken, leren leerlingen dat wat we vandaag als "ongelijkheid" bestempelen, vroeger vaak als "logisch" werd beschouwd.
Je kan de video van LSKD gebruiken om de link te leggen met LPD 5 (de democratische rechtsstaat).
Vraag de leerlingen: "Als de wet zegt dat we allemaal gelijk zijn, waarom voelt deze vrouw zich dan toch niet vrij? Welke ongeschreven maatschappelijke regels of 'gekleurde brillen' zitten hier in de weg?"
In de video zien de leerlingen een jonge vrouw die hardloopt, maar haar innerlijke monoloog onthult dat ze anno 2026 nooit "gewoon" aan het sporten is. Ze is constant bezig met haar veiligheid, scant haar omgeving en past haar gedrag aan. Dit illustreert hoe beeldvorming over de publieke ruimte voor mannen en vrouwen totaal verschillend kan zijn.
Door deze video te tonen, nodig je leerlingen uit om hun eigen kader te stappen. Ze leren begrijpen dat hun eigen beeld van "een rondje lopen in het park" gekleurd kan zijn door hun eigen gender, achtergrond of de tijdsgeest waarin ze opgroeien.
In de middenfase van de les kan je de leerlingen de vergelijking laten maken hoe men doorheen naar de "veiligheid" of "rol" van de vrouw keek. Ze kunnen zo ontdekken dat sommige mensen tijdens een bepaalde historische periode het vaak nog "logisch" vonden dat een vrouw bepaalde plekken vermeed of een bepaalde positie innam. Om de verschillende invalshoeken doorheen de tijd te kunnen belichten zou je kunnen inzetten op coöperatief leren. Om dit kwalitatief in te zetten tijdens een les, houden we best enkele voorwaarden in ons achterhoofd.
Je kan je leerlingen in groepjes verdelen met telkens een historische periode in hun scope om zo een kort bronnenonderzoek te doen. Op de projectpagina van Meemoo kan je een selectie van 16 filmpjes vinden over de rol van de vrouw doorheen de tijd.
Deze kijkfiche kan je inzetten om de leerlingen richting te geven tijdens het bekijken van het toegewezen filmpje.
Vervolgens kan je de leerlingen verdelen over een nieuw lerend groepje waarbij ze op tijd aan elkaar hetgeen ze geleerd hebben duiden. Dit kan je doen aan de hand van de coöperatieve werkvorm ''rondpraat op tijd'. Laat de leerlingen tijdens hun rondpraat specifiek focussen op de beeldvorming in hun bron. Vraag hen om te benoemen vanuit welke "gekleurde bril" er in hun fragment naar mannen of vrouwen gekeken wordt. Zo wordt de tijdswinst van de rondpraat direct omgezet in diepe maatschappelijke analyse.
Coöperatief leren is een gestructureerde vorm van samenwerken waarbij leerlingen in kleine groepen een gezamenlijk doel nastreven. In tegenstelling tot ongestructureerd groepswerk, waarbij de taakverdeling vaak vaag blijft, rust coöperatief leren op duidelijke verwachtingen en een actieve bijdrage van elk groepslid. Leerlingen kunnen hierbij elk een specifiek deel van een taak uitvoeren of gezamenlijk aan één opdracht werken om tot een collectief eindproduct te komen. Deze methodiek garandeert dat de groep klein genoeg is om de betrokkenheid van iedere leerling te waarborgen. In de toolkit van leerpunt wordt er uitgebreid nagegaan wat er concreet nodig is om leerwinst te boeken bij het inzetten van coöperatief leren.
Enkele belangrijke bevindingen zijn:
Leerlingen leren dat geschiedenis en maatschappelijke rollen geen vaststaande feiten zijn, maar constructies waar we steeds opnieuw betekenis aan geven. Om dit verder vast te zetten kan je de les bijvoorbeeld afsluiten met een stelling als exitticket, bijvoorbeeld: "Als geschiedenis en betekenisgeving kunnen veranderen, wie bepaalt dan hoe we over 20 jaar naar gender kijken?"
