Binnenlandse zaken (Civiele diensten) ontwikkelde een toolbox voor leraren in de 2de en 3de graad.  Hulpverleners zoals brandweerlieden en ambulanciers krijgen steeds vaker te maken met verschillende vormen van geweld. Dat juist deze beroepen, die hulp verlenen aan mensen in nood, geconfronteerd worden met agressie, roept terecht veel maatschappelijke verontwaardiging op. Hulpverleners melden dat de agressie de laatste 5 jaar is toegenomen. De laatste jaren gaat er dan ook meer aandacht uit naar verbaal en fysiek geweld van burgers tegen hulpverleners.

Met deze toolbox willen ze jongeren informeren en sensibiliseren. Door vragen te beantwoorden zoals: wat doen brandweerlui en ambulanciers precies? Wie schuilt er achter het uniform? Waarom krijgen hulpverleners steeds meer te maken met agressie en waar komt dit vandaan? Wat zijn de gevolgen voor hulpverleners, de slachtoffers en de plegers?

Zonder de allerbelangrijkste vraag te vergeten: hoe kunnen we gepast reageren in een noodsituatie? Op die manier willen we het thema ‘agressie tegen hulpverleners’ bespreekbaar maken in het middelbaar onderwijs, in het bijzonder bij jongeren van de tweede en derde graad.’

De toolbox is opgebouwd op basis van 5 doelstellingen en bevat lesvoorbereidingen en een syllabus.

De tool en de lesvoorbereidingen bevatten heel wat suggesties om met de tool tijdens een workshop of les aan de slag te gaan. Als leraar maak je best keuzes:

• Welke focus past best in de leerlijn voor een bepaalde krachtlijn?
• Welke focus past bij de doelgroep? Bv. doelstelling 1 sluit misschien eerder aan bij het profiel van leerlingen in de tweede graad dan in de derde graad?
• Wil je inspelen op de actualiteit? Worden je leerlingen geconfronteerd met berichtgeving over een incident dat hen aangrijpt of discussie teweegbrengt? Dat kan bv. een aanleiding vormen om te focussen op doelstelling 3.
• Wil je, afhankelijk van je doelgroep, inhouden en werkvormen gekoppeld aan doelstelling 4 verder verdiepen (sociaal gedrag: groepsdruk, geweld …)? Op de website grenswijs vind je bijkomend materiaal over agressie en het reageren op agressie, pesten, conflicten en ruzie.
• Wil je vanuit een focus op de krachtlijn ‘uniek en verbonden’ linken leggen met het omgaan met agressie in interacties: heb je al vormen van geweld ervaren? Zag je het al in je omgeving? Welke vormen? Hoe reageer je daarop? Hoe kan je het voorkomen? Als je je vrienden een vorm van geweld ziet gebruiken (bv. pesten), zou je ingrijpen? Waarom wel of waarom niet (LPD 1+)? Je kan dat in verband brengen met het leefklimaat en de bijhorende afspraken op school.

Bewaak steeds de afstemming van je gekozen leerdoelen en je evaluatiecriteria. Wat verwacht je van de leerlingen? Welke krachtlijn en specifiek leerdoel stel je centraal?

1. Bepaal concrete zichtbare verwachtingen (evaluatiecriteria);
2. Bepaal de criteria ten aanzien van de graden en/of de finaliteiten.

• Je maakt je standpunt duidelijk;
• Je ondersteunt je standpunt (met correcte informatie, met een voorbeeld, met gegevens uit de syllabus);
• …

• Je laat de ander uitspreken;
• Je laat je niet uit over het standpunt van de ander (bv. non-verbale reacties …);
• …

• Je kan verwoorden op welke waarde je keuze is gebaseerd;
• Je kan verwoorden welke gevoelens en gedachten je keuze – bv. om wel of niet te reageren op geweld, om je vrienden wel of niet aan te spreken op hun gedrag – bepalen;
• …