Beheersvennootschappen en vergoedingen

Het staat iedere auteur, uitvoerende kunstenaar en producent vrij om zijn rechten individueel uit te oefenen. Hij kan zich ook verenigen met andere auteurs, uitvoerende kunstenaars of producenten tot een zogenaamde collectieve beheersvennootschap. Een collectieve beheersvennootschap int de vergoedingen om gebruik te maken van haar repertoire en bezorgt de geïnde vergoedingen onder haar leden.

Sabam, Reprobel en SEMU zijn voorbeelden van beheersvennootschappen. Door zich aan te sluiten bij een beheersvennootschap moeten auteurs niet meer zelf instaan voor de controle op het gebruik van hun werk en het innen van de vergoedingen. Als gebruiker heb je alleen contact met de beheersvennootschap: je vraagt de toestemming en je betaalt de rechten rechtstreeks aan haar.

Reprobel

sla link op in klembord

Kopieer

Als school betaal je jaarlijks een vergoeding aan Reprobel. Reprobel is als beheersvennootschap belast met de inning van de vergoeding voor het recht om kopieën te maken van een auteursrechtelijk beschermd materiaal "ter illustratie bij onderwijs". Daarna verdeelt Reprobel de geïnde vergoedingen onder de rechthebbenden: de auteurs, uitgevers, uitvoerende kunstenaars en producenten.

Waarvoor betaal je deze vergoeding?

sla link op in klembord

Kopieer

Wanneer je auteursrechtelijk beschermd materiaal gebruikt en dat gebruik valt onder de onderwijsuitzondering van de reproductie ter illustratie bij onderwijs  of van het delen voor onderwijs op een online beveiligd platform, hoef je geen toestemming te vragen aan de auteur of rechthebbende. Voor dat gebruik ben je wél een vergoeding verschuldigd aan de auteur of rechthebbende.

Aangezien iedere school voor haar lessen gebruik maakt van fotokopieën en prints of digitale kopieën ter beschikking stelt via een online schoolplatform, is ieder schoolbestuur verplicht om deze vergoeding te betalen.

Hoeveel moet je betalen?

sla link op in klembord

Kopieer

De grootte van de vergoeding is wettelijk vastgelegd in het Koninklijk Besluit van 31 juli 2017. Dit koninklijk besluit bepaalt de inningsmodaliteiten en tarieven die gelden vanaf 1 januari 2017.

Je betaalt een forfaitair bedrag per leerling, afhankelijk van het onderwijsniveau. Op 1 januari van ieder jaar worden deze bedragen geïndexeerd volgens de gezondheidsindex van de maand september van het vorige jaar:

  • € 0,50 per leerling in het kleuteronderwijs
  • € 1,86 per leerling in het lager onderwijs
  • € 2,65 per leerling in het secundair onderwijs
  • € 0,075 per leerling in het deeltijds kunstonderwijs
  • € 0,30 per cursist in het volwassenenonderwijs
  • € 2,21 per voltijds equivalente student in het hoger en universitair onderwijs

Die vergoeding is verschuldigd op jaarbasis voor een zogenaamde referentieperiode. Zo’n referentieperiode komt overeen met een kalenderjaar.

Hoe bepaal je de vergoeding voor jouw school?

sla link op in klembord

Kopieer

Om de vergoeding te bepalen voor een bepaalde referentieperiode, kijk je naar de geverifieerde leerlingenaantallen van het schooljaar dat in het voorafgaande kalenderjaar eindigde. Voor het aangifteformulier dat je van Reprobel ontvangt in 2020, kijk je bijvoorbeeld naar de leerlingenaantallen van het schooljaar 2018-2019 (met teldatum 1 februari 2019).

Reprobel bezorgt de school telkens vóór 1 maart van de referentieperiode een aangifteformulier. De school bezorgt dan uiterlijk 31 maart het ingevulde aangifteformulier terug aan Reprobel, die vervolgens twee maanden heeft om de factuur op te maken en te versturen.

Unisono

sla link op in klembord

Kopieer

Unisono is een platform dat werd opgericht door de beheersvennootschappen Sabam, PlayRight en SIMIM. Dat platform fungeert als een uniek loket waar je snel en eenvoudig zowel de auteursrechtelijke als de billijke vergoeding kan regelen via één licentieaanvraag. Door de betaling van één factuur vergoed je in een keer alle betrokken auteurs, componisten, uitgevers, uitvoerende kunstenaars en producenten.

Waarvoor betaal je deze vergoeding?

sla link op in klembord

Kopieer

Geregeld maak je als school gebruik van werken van muziek, literatuur, dans, theater, film … die auteursrechtelijk beschermd zijn. Tenzij dat gebruik onder een wettelijke uitzondering valt, ben je verplicht om een vergoeding te betalen aan Unisono.

Principe van de dubbele vergoeding

sla link op in klembord

Kopieer

De vergoeding aan Unisono valt uiteen in twee elementen.

  • Je bent een vergoeding verschuldigd voor de auteursrechten van de auteur: bijvoorbeeld de schrijver, de componist, de choreograaf, de dramaturg, de filmmaker enzovoort.
  • Je bent ook een vergoeding verschuldigd voor de naburige rechten van de uitvoerende kunstenaars en de producenten. Die tweede vergoeding staat ook wel bekend als “billijke vergoeding”.

Deze dubbele vergoeding wordt samen geïnd door Unisono. Unisono stort de geïnde vergoeding voor de auteursrechten aan Sabam, die dat op haar beurt overmaakt aan de auteurs, componisten en uitgevers. Daarnaast stort Unisono de geïnde billijke vergoeding door aan PlayRight en SIMIM, die de vergoeding verdelen en overmaken aan de uitvoerende kunstenaars en de producenten.

Enkelvoudige, dubbele of helemaal geen vergoeding

sla link op in klembord

Kopieer

Je bent niet altijd verplicht om een dubbele vergoeding te betalen aan Unisono:

Wettelijke uitzondering

sla link op in klembord

Kopieer

Ten eerste hoef je helemaal geen vergoeding te betalen als het gebruik dat je maakt onder een wettelijke uitzondering valt. Denk hierbij aan een theatervoorstelling voor je leerlingen of aan het afspelen van een filmfragment in het kader van een les.

Voor activiteiten in de ontspanningssfeer, waaraan derden deelnemen of waarvoor je een toegangsprijs vraagt, moet je wel een gewone dubbele vergoeding betalen aan Unisono. Zo ben je een dubbele vergoeding verschuldigd wanneer je bijvoorbeeld (opgenomen) muziek afspeelt tijdens je opendeurdag of wanneer je een filmvoorstelling organiseert waarop ook sympathisanten worden uitgenodigd.

Enkelvoudige vergoeding

sla link op in klembord

Kopieer

In sommige gevallen hoef je geen dubbele vergoeding te betalen, maar volstaat het om alleen de billijke vergoeding te betalen of alleen de auteursrechten te vergoeden:

  • Zo moet je bijvoorbeeld alleen auteursrechten vergoeden wanneer je een liveband inhuurt voor de opendeurdag. Je regelt dan zelf hoeveel je de bandleden – de uitvoerende artiesten – vergoedt. Verder is er ook geen billijke vergoeding verschuldigd wanneer een leerling een gedicht voordraagt op een schoolfeest waar ook (groot)ouders welkom zijn. Ook hier is er geen uitvoerende artiest die gecompenseerd moet worden.
  • In andere gevallen moet je alleen een billijke vergoeding betalen en hoef je geen auteursrechten te vergoeden. Denk hierbij aan het afspelen van barokmuziek tijdens het schoolfeest. Omdat de componist al meer dan 70 jaar geleden is overleden, rust hierop geen auteursrecht meer. Een hedendaagse uitvoerder heeft hoe dan ook recht op een billijke vergoeding.

Hoeveel moet je betalen?

sla link op in klembord

Kopieer

Je hebt twee mogelijkheden om de vergoeding voor de auteursrechten te betalen via Unisono:

Per activiteit

sla link op in klembord

Kopieer

Ten eerste kun je ervoor kiezen om de auteursrechten te betalen per activiteit. Hiertoe moet je op voorhand een online aangifte doen via Unisono. Het bedrag dat je moet betalen, zal afhangen van het soort activiteit dat je wil organiseren:

De billijke vergoeding kun je alleen betalen per activiteit. Hiertoe moet je op voorhand een online aangifte doen via Unisono. Het bedrag dat je moet betalen, zal afhangen van de oppervlakte waar je de activiteit organiseert.

Ieder jaar worden de bedragen geïndexeerd op de jaarlijkse vervaldag conform de consumptieprijsindex.

Forfaitair jaarcontract

sla link op in klembord

Kopieer

Daarnaast kun je voor de vergoeding van de auteursrechten ook kiezen voor een forfaitair jaarcontract. Je betaalt dan een forfaitair bedrag per leerling, afhankelijk van het onderwijsniveau. Daardoor verkrijg je het recht om gedurende een jaar mechanische achtergrond– en voorgrondmuziek, levende muziek, lezingen, filmvoorstellingen en toneelopvoeringen te brengen binnen de school. Ook de activiteiten die een ouderraad, oudervereniging, leerlingenraad of oud-leerlingenvereniging organiseren zijn gedekt.

Hoewel je kiest voor een forfaitair jaarcontract, moet je altijd nog apart aangifte doen van iedere activiteit om de billijke vergoeding te betalen. Het jaarcontract heeft alleen betrekking op de auteursrechten, niet op de billijke vergoeding voor de naburige rechten.

soort onderwijs bedragen per school en per schooljaar  
  uitsluitend gebruik op occasionele basis gebruik op regelmatige en occasionele basis
basisonderwijs € 0,71 per leerling met een minimum bedrag van € 88,25 en een maximum bedrag van € 295,64 € 0,94 per leerling met een minimum bedrag van € 118,04 en een maximum bedrag van € 393,82
secundair onderwijs € 1,06 per leerling met een minimum bedrag van € 177,61 en een maximum bedrag van € 1181,46 € 1,42 per leerling met een minimum bedrag van € 236,07 en een maximum bedrag van € 1575,28
deeltijds kunstonderwijs € 0,36 per leerling met een minimum bedrag van € 88,62 en een maximum bedrag van € 945,25 € 0,71 per leerling met een minimum bedrag van € 118,16 en een maximum bedrag van € 1181,55
volwassenenonderwijs € 0,11 per cursist met een minimum bedrag van € 17,65 en een maximum bedrag van € 118,04 € 0,14 per cursist met een minimum bedrag van € 23,17 en een maximum bedrag van € 157,75

 
 

Hoe bepaal je de jaarvergoeding voor jouw school?

sla link op in klembord

Kopieer

Om de vergoeding te bepalen voor een referentieperiode kijk je naar de geverifieerde leerlingenaantallen van het schooljaar dat in het voorafgaande kalenderjaar eindigde. Voor de referentieperiode 2020 kijk je bijvoorbeeld naar de leerlingenaantallen van het schooljaar 2018-2019 (met teldatum 1 februari 2019).

Je doet er dus goed aan om te onderzoeken of het interessanter is om te kiezen voor een forfaitair jaarcontract of voor een vergoeding per activiteit. Daarvoor moet je berekenen hoe groot de totale vergoeding is die je jaarlijks moet betalen aan Sabam voor al je vergoedingsplichtige activiteiten. Als dat bedrag groter is dan het forfaitaire tarief, dan stap je best over naar de formule van het forfaitaire jaarcontract.

SEMU

sla link op in klembord

Kopieer

In bepaalde gevallen moet een school een vergoeding betalen aan SEMU. Als beheersvennootschap beheert SEMU de rechten op bladmuziek en liedjesteksten. Ontvangen vergoedingen verdeelt SEMU onder haar leden: componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers.

Waarvoor betaal je deze vergoeding?

sla link op in klembord

Kopieer

Als school kun je gebruik maken van kopieën van bladmuziek of liedjesteksten. Om die kopieën te mogen maken heb je echter wel de voorafgaande toestemming nodig van de componist of de muziekuitgever. Die toestemming verkrijg je door een licentieovereenkomst af te sluiten met SEMU.

Omdat niet iedere school voor haar lessen gebruik maakt van kopieën van bladmuziek of liedjesteksten, is niet ieder schoolbestuur verplicht om die vergoeding te betalen.

Hoeveel moet je betalen?

sla link op in klembord

Kopieer

Wanneer je een licentieovereenkomst afsluit met SEMU, betaal je een forfaitair bedrag per leerling, afhankelijk van het onderwijsniveau.

Voor de leerlingen in het kleuteronderwijs betaal je geen vergoeding aan SEMU, omdat kleuters nog geen bladmuziek of liedjesteksten kunnen lezen.

In het lager onderwijs betaal je een forfaitair bedrag per regelmatige leerling van de instelling. Je kunt wel bepaalde leerjaren uitsluiten, als je voor dat geheel leerjaar geen kopieën van bladmuziek of liedjesteksten gebruikt. Voor het verkrijgen van deze vrijstelling van vergoeding leg je een verklaring op eer af. Het is niet mogelijk een gedeelte (bijvoorbeeld één of meerdere klassen) van één leerjaar vrij te stellen.

In het secundair onderwijs betaal je een bedrag per leerling die in het curriculum muzikale opvoeding en/of artistieke vorming waar bij muziek aan bod komt, krijgt. Je telt dus enkel de leerlingen mee die artistieke vorming krijgen als muziek ook effectief een onderdeel is van het curriculum.

De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de gezondheidsindex. De meest recente tarieven vind je terug op de website van SEMU.

sla link op in klembord

Kopieer

Hoe bepaal je de jaarlijkse vergoeding voor jouw school?

sla link op in klembord

Kopieer

Om de vergoeding te bepalen voor een referentieperiode kijk je naar de geverifieerde leerlingenaantallen van het schooljaar dat in het voorafgaande kalenderjaar eindigde. Voor de referentieperiode 2020 kijk je bijvoorbeeld naar de leerlingenaantallen van het schooljaar 2018-2019 (met als teldatum 1 februari 2019).

SEMU bezorgt de school telkens vóór 15 juni van de referentieperiode aan de onderwijsinstelling een aangifteformulier. De school bezorgt dan uiterlijk 31 augustus het ingevulde aangifteformulier terug aan SEMU, die een factuur opmaakt en verstuurt. Die factuur moet je betalen voor 30 november.

In plaats van deze jaarlijkse betaling kan je er ook voor kiezen om de vergoeding driejaarlijks te betalen. In dat geval rekent SEMU een korting aan van 15%.

Opzegging van de SEMU-licentie

sla link op in klembord

Kopieer

Om op school bladmuziek en liedjesteksten te kunnen gebruiken kun je ervoor hebben gekozen om een licentieovereenkomst af te sluiten met de beheersvennootschap SEMU. Die licentieovereenkomst wordt telkens afgesloten voor een periode van drie schooljaren. Na afloop wordt deze automatisch verlengd na drie schooljaren, tenzij je opzegt.

Die opzegging moet gebeuren per aangetekende brief voor 31 december. Vergeet dus niet om je opzegbrief tijdig te versturen als je geen gebruik maakt van bladmuziek en/of liedjesteksten!

Auvibel

sla link op in klembord

Kopieer

In bepaalde gevallen moet een school een vergoeding betalen aan Auvibel. Als beheersvennootschap int Auvibel de privékopie- of thuiskopievergoeding. Ontvangen vergoedingen verdeelt Auvibel onder haar leden: auteurs, uitvoerende kunstenaars, producenten en uitgevers.

Waarvoor betaal je deze vergoeding?

sla link op in klembord

Kopieer

Het is toegelaten om zonder toestemming van de rechthebbende teksten, foto's, muziek of films te kopiëren voor privédoeleinden. Ter compensatie van die privé- of thuiskopieën voorziet de wet een verplichte vergoeding die eenmalig wordt doorgerekend bij de aankoop van blanco gegevensdragers en apparaten.

Hoeveel moet je betalen?

sla link op in klembord

Kopieer

De tarieven van de Auvibel-bijdrage zijn vastgelegd bij koninklijk besluit van 1 februari 2022. Deze forfaitaire vergoeding zit automatisch verrekend in de aankoopprijs van bepaalde blanco gegevensdragers of apparaten en bedraagt:

  • geheugenkaarten: €1 per stuk
  • usb-sleutels: €1 per stuk
  • digitale audiospelers en multimediaspelers: €2,50 per stuk
  • smartphones: €4 per stuk
  • tablets: €4 per stuk
  • externe harde schijven: €5 per stuk
  • computers of laptops: €4 per stuk
  • e-readers: €1 per stuk
  • blanco cd's: €0,10 per stuk
  • blanco dvd's: €0,20 per stuk

Deze bedragen zijn allemaal exclusief (21%) btw.

Vrijstelling en terugbetaling van de thuiskopievergoeding

sla link op in klembord

Kopieer

Omdat de Auvibelvergoeding in principe privé- of thuiskopieën vergoedt, komen professionele gebruikers in principe in aanmerking voor een vrijstelling als zij gegevensdragers en apparaten uitsluitend aanwenden voor professioneel gebruik.

Bovendien moet je die gegevensdragers en apparaten hebben aangekocht bij een vrijgestelde leverancier, die zelf een vrijstellingsovereenkomst heeft afgesloten met Auvibel. Aan die vrijgestelde leverancier bezorg je een verklaring op eer dat de gegevensdragers en apparaten uitsluitend aangewend zullen worden voor professioneel gebruik.

Momenteel is het nog onduidelijk of laptops die een school ter beschikking aan haar leerlingen vrijgesteld kunnen worden van de Auvibel-thuiskopievergoeding. We zijn hierover in overleg met Auvibel.

Contact

Sarah Claeys
stafmedewerker
      02 507 06 44
      Mathias De Baets
      stafmedewerker
          02 507 07 97
          ×
          Kijkt als...
          Niveau
            Regio